ସୂତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ମୋତେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର। ପାଣ୍ଡବାମଧ୍ୟରୁ ପାର୍ଥ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିଲେ, ସେ ଏକ ଦିନ ମହାର୍ଷି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ପଥେ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ପଛରେ ପଚାରିଲେ, “ଏହିପରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ମହାନୁଭାବ, ଆପଣ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି? ଆଉ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି?” ସେ ଆଉ ପଚାରିଲେ, “ହେ କମଳନୟନ, ଏବେ ମୋର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ତାପରେ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ନଦୀତଟରେ ବସିଗଲେ। ସେଠାରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ବଡ଼ ନଗରୀ କାଶୀକୁ, ଭଗବାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଉଛି। ଏଠାରେ କଳିଯୁଗରେ ବଡ଼ ପାପୀ, ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ଶୂନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ। କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହିଁ ଉପାୟ। ତଥାପି, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିବେ। ଆଜି ତୁମେ ଯଦି ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କର, ତେବେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।" ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରଣିପାତ କରି, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଯୁଗଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ପରେ ଭଗବାନ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣିପାତ କରି, ସେଠାରେ ସନାତନ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ତେବେ ମୁନି କହିଲେ, “ହେ ପାର୍ଥ, ମୁଁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ। ତୃତୀୟ ଯୁଗକୁ ଦ୍ୱାପର କୁହାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥକୁ କଳି। ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ୟଜ୍ଞ ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ, କଳିଯୁଗରେ ଦାନ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ଦ୍ୱାପରର ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ, କଳିରେ ରୁଦ୍ର, ମହାଦେବ। ଦେବାଦିଦେବ ରୁଦ୍ର, ପିଣାକଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଚାରି ଯୁଗରେ ପୂଜିତ।" "ତିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ, ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୂଳ ସ୍ୱରୂପରେ ଏକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିଥାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଏକାଗ୍ର ଭୋଗରେ ଲିନ୍ନ। ସେହି କୃତୟୁଗରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆୟୁ, ସୁଖ ଓ ରୂପ ସମାନ। ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଏବଂ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ଭାବେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭଜିଥିଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ନିବାସ କରୁଥିଲେ, ଗୃହହୀନ ଥିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।" "ଯେତେବେଳେ ସେହି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣତା ହରାଇଗଲା, ଅନ୍ୟ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ମେଘ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରୁ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଛମାନେ ଗୃହରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତ୍ରେତାୟୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ଲୋକମାନେ ସେଇ ଗଛରୁ ଜୀବନ ଜୀବିକା କରୁଥିଲେ। ବର୍ଣ୍ଣା ଓ ଲୋଭର ସ୍ଵଭାବ ହଠାତ୍ ଉପଜିଲା। ଏହାପରେ ସେଇ ଗୃହସ୍ୱରୂପ ଗଛମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସେଉଁଠି ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଶାକ, ଫଳ ଓ ଆଳଙ୍କାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଧୁମାଛ ଚତୁର୍ଥିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁ ମିଳିଲା। ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ, ପୋଷିତ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଲେ।" "କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଗଛ ଓ ମଧୁକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦଳିଲେ। ମଧୁ ହରାଇଯିବା ସହିତ ସେଇ କାମନାତ୍ମକ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବାଡ଼ ତିଆରି କଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ମଧୁ ଓ କାମନାବୃକ୍ଷ ହରାଇଯିବା ପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଜୀବିକା ଉପାୟ ଉପଜିଲା—ବହୁ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା। ଅବିରତ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ମାର୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।