ମନୁ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଧର୍ମକୁ ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିଲେ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଳାୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଶୂଦ୍ର ବର୍ଣ୍ଣରେ ଯେଉଁମାନେ ସେବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବାକୁ ଉଚିତ। ଗୃହସ୍ଥ ଅଶ୍ରମକୁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବୋଲି ସ୍ୱୟଂଭୂ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହାଠାରୁ ଆଉ ଫେରିବା ନାହିଁ। ଏହିଠି ଆନନ୍ଦ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟର ନିବାସ, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ଓ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସିଖାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେ ଏକ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ; ପଞ୍ଚମ ଅବସ୍ଥା କେଉଁଠି ନାହିଁ। ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଉପକୁର୍ୱାଣ ବା ନୈଷ୍ଠିକ ଯେଉଁ କୌଣସି ହେଉ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍। ଉପକୁର୍ୱାଣ ଯେଉଁଠି ଅନୁଷ୍ଠିତ, ନୈଷ୍ଠିକ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ଯିଏ ପରିବାର ପାଳନରେ ଲିନ୍, ସେ ଗୃହସ୍ଥ ଅଖ୍ୟାତ। ଯିଏ ଏକାକି, ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ, ସେ ମୁକ୍ତିକାମୀ। ଯିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ୍, ସେ ବନପ୍ରସ୍ଥୀ। ଯିଏ ବନପ୍ରସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ, ସେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ। ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଲାଗି ଭିକ୍ଷାଟନ କରନ୍ତି, ସେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ। ଯିଏ ସତ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦକ୍ଷ, ସେ ଯୋଗୀ ଓ ଭିକ୍ଷୁ। କିଛି କର୍ମ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ତିନି ପ୍ରକାରର, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ ତୃତୀୟ ଓ ଶେଷ ଆଶ୍ରମରେ ଅଛନ୍ତି। ତୃତୀୟ ଆଶ୍ରମରେ ପରମ ଧ୍ୟାନକୁ ଶେଷ ଅବସ୍ଥା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ବେଦରେ ପଞ୍ଚମ ଆଶ୍ରମ ସ୍ୱୀକୃତି ନାହିଁ। ସର୍ବଭୂତ ଆତ୍ମା ଡକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ କହିଲେ—“ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କର।” ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଆଦି ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ମୁଁ ଏହି ସଂସାରକୁ ରକ୍ଷା କରେ; ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଏହାକୁ ବିଲୟ କରିବେ। ରଜସ୍, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମସ୍ ମିଶ୍ରଣରୁ ପରମାତ୍ମା ପ୍ରକଟିତ। ପରମ ଦେବତାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଓ ଲୀଳାରେ ଏକତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରେ ସଦା ତିନି ପ୍ରକାର ଧ୍ୟାନ ଅଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନ ହେଉଛି ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମନ୍ର ଉପରେ। ସେ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବେ ବିରାଜ କରନ୍ତି। ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରେ ଥିବା ପରମ ପୁରୁଷ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ତିନିଟି ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକ। ଯଦି କେହି ଅବିନାଶୀ ମୋକ୍ଷ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଭରି ଭକ୍ତି ଓ ବ୍ରତରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ଆଶ୍ରମ—ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ହର ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ ଓ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ମାଥାରେ ଶୁଭ୍ର ଭସ୍ମରେ ତିନି ରେଖା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସେଉଁଠି ତ୍ରିଶୂଳ ଚିହ୍ନ ଶୁଭ୍ର ଜଳରେ ମାଥାରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମାଥାରେ ତିଳକ ସଦା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଉପରେ ଓ ତଳେ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଏବଂ ତିନି ରେଖା ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।