ଦାନବଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକ ବିନୟପୂର୍ବକ ଅନୁରୋଧ କରି, "ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର ଦିଅ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ସମାନ ହେବେ," ବୋଲି କହିଲେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା, ତପସ୍ୱୀର ଧନ ଭଣ୍ଡାର ଭଳି ଏହି ପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ ଯେ, ସେ ତପସ୍ୟା କରିବେ। ତେଣୁ ସେ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରିଲେ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ନାମକ ପୁତ୍ର ମିଳିଲେ। ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯାହା ତପସ୍ୟାର ମୂଳ ସ୍ରୋତ। ସେ ନିଜ ମୂଳକୁ ଜାଗ୍ରତ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚେତନାର ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲିନ ହେଇ ତପସ୍ୟା କରିଲେ। ଏହିପରେ ସେ ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଥିଲା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ହେବାର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ସେଠା ଅନେକ ଋଷିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜି ଉଠୁଥିଲା। ସେଠା ପବିତ୍ର, ମଧୁର ଏବଂ ଶୀତଳ ଝିଲି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଅନେକ ଋଷି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ। ଯୋଗୀମାନେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ, ନାକର ଟିପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଅଟୁକାଇ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ନଦୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକ ଓ ପାଠକମାନେ ଏଠାରେ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶାନ୍ତ, ସତ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚଳ, ଦୁଃଖରହିତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତାରୁ ମୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଥିଲେ। ତପସ୍ୱୀ, ବିଦ୍ୱାନ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ସେଠାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏଠାରେ ମାଧବ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ବିନୟପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି ପୂଜା କରିଲେ। ଭକ୍ତିରେ ଆବେଶିତ ଲୋକମାନେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ ଅପ୍ରକାଶ, ଆଦି ଦେବ, ମହାତ୍ମା ବିଷୟରେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ। ଏବେ ସେଠାକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେବତା, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ନଥିଲା, ତଥାପି ସ୍ୱରୂପ ନେଇ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଆଦିହୀନ, ଅକ୍ଷୟ, ଅନନ୍ତ, ମହାପ୍ରଭୁ ମହେଶ୍ୱର ଏଠାରେ ଆସିଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ ଶୀଘ୍ର ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କଲେ। ସେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଚିହ୍ନ, ଅପାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଉପାଧିକୁ ପୂଜା କଲେ। ସେଠାରେ ନିବାସୀମାନେ ଫୁଲ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୁଭ ଶରୀର ଧରି, ଅଚଳ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସଫଳ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ପୁରାତନ ସହରକୁ ଛାଡି ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫୁଲ ନେଇ, ମହାତ୍ମା ଋଷିଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଶାନ୍ତ, ଜଟା ଓ ବଳ୍କଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଋଷିଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥିକୁ ଆସନ ଦେଇ ବସାଇଲେ। ବିଷ୍ଣୁ, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ଅପ୍ରକାଶ, ଏଠାରେ ଶିଷ୍ୟର ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ମହାତ୍ମା ଋଷି ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ମୋ ଘରକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଆସିଛନ୍ତି। ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷ କିପରି କାରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମହାଯୋଗୀ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଆସିଛି, ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। କେଉଁଠି, ଏବଂ କେତେ ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ଉମାପତିଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି?" ମହାତ୍ମା ଋଷି କହିଲେ, "ଭକ୍ତି ଓ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା ସହିତ, ଏଠାରେ ଏହା କର। ଏଠାରେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ପାଠ ଓ ଧ୍ୟାନ କରି, ପ୍ରଭୁରେ ଲିନ ହେଇ ରହନ୍ତି। ସେ ଯୋଗୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ନିଜ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଖେଳ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ।" ଏଭଳି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ତପସ୍ୟା, ଭକ୍ତି ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ଉତ୍ସାହ ନେଇ ବିଷ୍ଣୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।