ଏକ ସମୟରେ, ଦେବତା ଜଣେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣିରତ୍ନ ସମ ଜଣେ କନ୍ୟାକୁ ଉପହାର ଦେଲେ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ଏହି ଦେବତା, ଚଞ୍ଚଳ ନୟନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏହି ପ୍ରିୟା କନ୍ୟାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ସେ କନ୍ୟା ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବଂ ବିନୟ ଓ ଲଜ୍ଜା ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ସେ ମାନ୍ୟତାପୂର୍ବକ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ପରେ, ସେ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଣେ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିଲେ। ଏହି ଦେବତା ବୀଣା ବାଜାଇବାର ନୀତି ଜାଣିଥିଲେ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ସେ ତ୍ରିପୁରା ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଗାନ୍ଧର୍ବ ନାମ ସୁବାହୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ଗଲେ। ସୁବାହୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ହେଲେ—ସୁଷେଣ, ବୀର, ସୁଗ୍ରୀବ, ସୁଭୋଜନ ଓ ରଭାହନ। ପୁନର୍ବସୁ, ଆଭିଜିତ ଓ ସମ୍ଭଭୂବା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଦେବକଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ବୀର ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସାତଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବକୀ ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ। ସୁଭୂମୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳ, ତୁଷ୍ଟିମାନ ଓ ଶଙ୍କୁର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଶୂରରୁ ଶମିଷ୍ଟା; ତାହାରୁ ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର। ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଶୂରଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ ବସୁଦେବ, ତାହାର ପୁତ୍ର ହେଲେ—ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ହରି, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସଂକର୍ଷଣ, ରାମ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ, ହଳଧର ରୂପେ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ହଳାୟୁଧ ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଭୁ, ନିଜେ ଶେଷ ନାଗ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଦେବକୀ ଓ ରୋହିଣୀରୁ ମାଧବ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବସୁଦେବଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା। ତଥାପି, ଏହାଠାରୁ ପୂର୍ବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଂସ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେଲା। ଋଜୁଦାସ, ଭଦ୍ରଦାସ ଓ କୀର୍ତିମାନ ପ୍ରଥମ; ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର, ହଳଧର ରାମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦେବକୀ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ନିଆଁ କୃଷ୍ଣକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଶତ ଶତ, ତାପରେ ହଜାର ହଜାର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାରୁଶ୍ରବା, ଚାରୁୟଶସ୍, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶଂଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଜାମ୍ବବତୀ, ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଦାନବନାଶକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସମାନ ଏକ ପୁତ୍ର ଦିଅ।” ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦମକାରୀ, ତପସ୍ୱୀର ଧନ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଲେ ଯେ ସେ ତପସ୍ୟା କରିବେ। ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଲାଭ କଲେ। ପୁତ୍ର ପାଇଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯାହା ତପସ୍ୟାର ମୂଳ। ସେ ନିଜ ମୂଳକୁ ଜାଗୃତ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚେତନାର ସାର ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ସେ ଉପମନ୍ୟୁ ମହାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଥିଲା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଚେଷ୍ଟରେ ଅଲଂକୃତ। ସେ ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଚଣ୍ଡ ଶୁନାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶୁଭ୍ର, ମଧୁର ଓ ଢିଲା ପୋଖରୀମାନେ ସହ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ମୁନିମାନେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଅସେମ୍ବ୍ଲି ଥିଲା।