ପୃଥୁକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ପୃଥୁଜୟ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ପୃଥୁଶ୍ରବାସ୍। ପୃଥୁଶ୍ରବାସ୍ ପୃଥୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ସୁନାର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖିଥିଲେ। ପୃଥୁଶ୍ରବାସ୍ ଠାରୁ ବିଦର୍ଭାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା; ବିଦର୍ଭାଠାରୁ କ୍ରଥା ଓ କୈଶିକା ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃତି, ଧୃତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମ୍ସ୍ତା। ସମ୍ସ୍ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ର ସୁମନ୍ତୁ, ସୁମନ୍ତୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅନଳ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବୁଷ୍ମାନ୍। ଭାପୁଷ୍ମାନ୍ଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିତରଥ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବଳୀ ଥିଲେ। ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ଠାରୁ ନିବୃତ୍ତି ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶାର୍ହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଜୟମୁତି ଏକ ବୀର ମନ୍ଷ୍ୟ ହେଲେ, ବିକୃତି ଶତ୍ରୁବୀରମାନେ ନାଶ କରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ନିତ୍ୟ ଶୁଭ ଆଚରଣରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ ଭୟରେ ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଗଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ବାଣ ଧରିଥିଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖି, ସେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଭୂମିରେ ଶୟନ ହୋଇ, 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛି' ବୋଲି କହିଲେ। ଆଦି ଶେଷ ନଥିବା, ଶବ୍ଦର ଦେବୀ, ସ୍ୱାମୀ, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କ ସାଥୀ, ତ୍ରିନେତ୍ରା, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରଣ କରୁଥିବା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—'ଉତ୍ତମ ଦେବୀ, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଚାହୁଁଛି, ମୋତେ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।' ସେ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ତିନି ଜଗତର ମାତୃ ସ୍ୱରୂପ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା। ସେ ଶକ୍ତିରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଛାତିରେ ବାଣ ଦେଇ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଦାନବ ନିହତ ହେବା ପରେ, ସେ ଭୟହୀନ ଓ ତୀବ୍ର ହେଲେ। ପୁରନ୍ଦରାଙ୍କ ସହର ପରି ଏକ ସହରକୁ ଗଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବଳି ଓ ସୁନାରେ ପୂଜା କଲେ। ଦେବୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ ଶକୁନି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଦେବକ୍ଷତ୍ରା, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ହେଲେ ସୁତ୍ରାମା ଓ ଅନୁରା। ସେ ଦାନ ନିଷ୍ଠା, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରଥମ, ମହାତ୍ମା ଥିଲେ। ସେ କୁନ୍ଦଗୋଳା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏହି ମହାଗ୍ରନ୍ଥ କୁନ୍ଦମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଉପକୃତ ହେଲା। ଏହି ଧର୍ମପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାରାଜା ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଭଜମାନା ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। 'ମୋ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ନିର୍ମିତ ହେଉ'—ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ପ୍ରଭୁ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଦେହ ଓ ନିତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମି ଓ କ୍ରିକାନା ସ୍ରେଷ୍ଠ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁମିତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଅନମିତ୍ର ଓ ଶିନି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ପ୍ରସେନା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସତ୍ରଜିତ୍ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ। ସତ୍ୟବାନ୍ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ବିଶିଷ୍ଟ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସତ୍ୟକା। ସତ୍ୟକାଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ର କୁଣି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଗନ୍ଧର।