ଏକଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଉପବାସ ନିଷ୍ପତି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ସେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେବା ପାଇଁ ବସିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ଦେଖିବ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ହରଙ୍କୁ ବାରାଣସୀରେ ଦେଖିବା ପରେ ସେ ନିଜ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। କନ୍ବ ଋଷି ଦୟା ଦେଖି ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲେ। ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦ୍ୱିଜଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଅନେକ କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ କ୍ରୋଷ୍ଟୁ ବଂଶର କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ପାପ ଦୂର କରେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ବିଶାଳ ସ୍ୱାତି; ତାଙ୍କୁ ଉଷଦ୍ଗୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପରେ ଏହି ଜଗତରେ ଚୈତ୍ରରଥି ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପୃଥୁକର୍ମା, ତାଙ୍କୁ ପୃଥୁଜୟ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୃଥୁଶ୍ରବାସ୍ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୃଥୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଣାଯାଉଥିଲେ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତମ ମନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିଦର୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ବିଦର୍ଭରୁ କ୍ରଥା ଓ କୈଶିକ ହେଲେ। ଧୃତି ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର; ଧୃତିରୁ ସମ୍ସ୍ତ ଜନ୍ମ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୁମନ୍ତୁ, ତାଙ୍କୁ ଅନଳ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାବୁଷ୍ମାନ୍। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭିତରଥ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଭକ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ବୃଶ୍ନିଙ୍କୁ ନିବୃତ୍ତି ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦଶାର୍ହ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଜଇମୁତି ଏକ ଶୂରବୀର ହେଲେ, ବିକୃତି ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ନିୟତ, ଶିଳ୍ପରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ଏକ ସମୟରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ ଭୟରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ପଳାଇଗଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବଡ଼ ହାତରେ ବଣ୍ଡା ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ସରସ୍ୱତୀ ଦ୍ୱାରା ଲୁଚାଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖିଲେ। ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖି, ସେ ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବାକୁ ଆସିଛି।" ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାଥିବା ଶବ୍ଦର ଦେବୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ। "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ, ଭୟଭିତ ଓ ଶରଣାଗତ ମୁଁ।" ସେ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ବସିଥିଲେ। ମା ତିନି ଜଗତର ସ୍ଥାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ସେ ବଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ଛାତିରେ ଘାତ କରି ଅସୁରକୁ ପୃଥିବୀରେ ଫେଲିଦେଲେ। ଏଠାରେ ଅସୁର ନିହତ ହେବା ପରେ ସେ ଭୟହୀନ ଓ ତ୍ୱରିତ ହେଲେ। ସେ ଏକ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଯାହା ପୁରନ୍ଦରର ନଗର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ସେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ ଶକୁନି, ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦେବକ୍ଷତ୍ର ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ସୁତ୍ରମା ଓ ଅନୁରା। ସେ ଦାନରେ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଥିଲେ। ସେ କୁନ୍ଦଗୋଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠୁ ଶୁଣିଥିବା ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଚାର କଲେ।