ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଣେ ମହାନ ଭକ୍ତ ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଭ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ସେ ମୋତେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, କେମିତି ଓ କେଉଁ ପ୍ରକାରରେ ହରି, ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ? ମୋର ଏହି ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି, ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, “ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା ଯିଏ, ସେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତାଙ୍କୁ କାମନାରେ ଦୂଷିତ ନହୋଇଥିବା ମନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଅନେକ ବୀର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପରେ ସେ ନିଜ ଧାମକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ଅବିନାଶୀ, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ୟ, ଓ ନିଷ୍କାମ। ଗୌତମ, ଅତ୍ରି ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ—ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ। ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ଶୁଭ କ୍ଷଣରେ, ପ୍ରଭୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ, ଏହା ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟିଯାଇଛି। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରେ, ଏକ ମହିଳାଙ୍କ ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଳବଂଘ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ, ବୃଷ ଆଦି, ଯାଦବ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ମଧୁଙ୍କ ଶତପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ବୃଷଣ ବଂଶର ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ। ବୃଷଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଜୟ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ନିଜ ପତିପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଓ ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେମାନେ ଦେବୀ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଦୁର୍ଜୟ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ମିଳନ କରିବା ଉଚିତ।” ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ସହ ରହିଲେ, ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ମଥ ଅଟେ। ଉର୍ବଶୀ ହସି କହିଲେ, “ମୁଁ ମନୋହର ନଗରକୁ ଯିବି। ମୋ ମନରେ ଆସକ୍ତି ଜଗିଛି, ଏହିଠାରେ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ରହିବି। ତାପରେ ମୁଁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆସିବି, ତୁମେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଉ। ତାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅପ୍ସରା ସହ ମିଳନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ରାଜା ତାଙ୍କର ପତିନିଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଭୟ ପାଇଁଥିବା ଦେଖି, ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀ ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ, ମୁଁ ଏହା ରାଜାମାନେ ପାଖରେ କହିବି ନାହିଁ।” କିନ୍ତୁ ରାଜା କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବୀ କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ଭୟଭୀତ ହେଉଛ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ରାଜ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ହେବ।” ଏହିପରେ, ରାଜା କାଣ୍ବ ଋଷିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ। ସେଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ଜୟ ହିମାଲୟ ପାହାଡ଼ର ଧାରାଦେଖି ଯାଉଥିଲେ। ଆକାଶରେ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଉର୍ବଶୀ ଉପରେ ଏମିତି ଏକାଗ୍ର ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଉର୍ବଶୀ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଏକ ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ପରେ ଉତ୍ସାହରେ ଅପ୍ସରା କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପମୟ ପୃଥିବୀ ଚାରିଦିଗେ ଘୁରିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ହେମକୂଟକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ଦୁଃସାହସିକ କାମନାରେ ଲିନ ହେଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପିନ୍ଧି ରହିଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଦେବତାମାନେ ବସୁଥିବା ମହା ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସଫଳତା ଲାଭ କଲେ।