ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା ଶ୍ରୀରାମ ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ସୁନିଲେ, ସେ ବିନମ୍ର ଭାବରେ "ଯଥାସ୍ତୁ" ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରିଲେ। ନିଜ ମନକୁ ସଂଯମ କରି, ଶ୍ରୀରାମ ନିଜ ଭାର୍ୟା ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକାଠି ଥାଇ ଅତିବିଦ୍ୱାନ ଭାବେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ତାପସ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରି ନିଜ ସହରକୁ ନେଇଗଲା। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇଁଜଣ ବିପୁଳ ଶୋକ ଓ ବିୟୋଗରେ ପୀଡିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନିର୍ମଳ କର୍ମ ଥିବା ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମକା ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ବାନରମାନେ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ହେଲା। ଏହି ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାୟୁପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ସଦା ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ତିନି ଘୋଷଣା କଲେ, "ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିବି," ଏବଂ ତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ହନୁମାନ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାବଣଙ୍କ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠି ଦେଖିଲେ, ନିର୍ମଳ ସୀତା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ନିଜେ ଅଟୁଟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସତ୍ୟର ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଆଖି ଆନନ୍ଦରେ ବିସ୍ତୃତ ହେଲା, ସେ ଭାବିଲେ ଶ୍ରୀରାମ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି। ହନୁମାନ କହିଲେ, "ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ରୀରାମ ତୁମକୁ ନେଇଯିବେ," ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଗଲେ। ହନୁମାନ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡି ଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆଦର ପାଇଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ଶ୍ରୀରାମ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଧର୍ମନୀତିର ଅନୁସରଣ କରି, ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଆଣିଲେ। ଏଉଁ ଶ୍ରୀରାମ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି ତାହାର ପୂଜା କଲେ। ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବର ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ଦୁଃଖିତ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଉ। କେବଳ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସେତୁ ଅଛି, ମୁଁ ଏଠାରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବି। କେବଳ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଦିନର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠାରେ ରୁଦ୍ର, ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଏବଂ ନନ୍ଦୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଅବତାର, ଭାରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀରାମ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞବିଧ୍ୱଂସୀଙ୍କୁ, ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅତି ଧନ୍ୟ, ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନୀ ଲବ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ନଳ ନିଷଧର ରାଜା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ନଭସ୍ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୂର ବଳଶାଳୀ ଦେବାନୀକ ହେଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରାଭାଲୋକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ତାରାପୀଡ଼। ଏପରି ଭାବରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କଥାହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଛଅଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ କାନ୍ତିଶାଳୀ। ସେମାନେ ଥିଲେ ଶତାୟୁ, ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପ୍ରଭାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ନହୁଷଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ ତେଜସ୍ବୀ, ସେମାନେ ଛଅଜଣ ଥିଲେ—ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟାତି, ଅୟାତି, ବିୟାତି ଓ ଅଶ୍ୱକ। ଏଉଁ ସମୟରେ ବୃଶପର୍ବଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଜନ୍ମରୁ ଏକ ଆସୁରୀ ଥିଲେ। ଏହି ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଏବଂ ପୁରୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।