ସୀତା, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଗୁଣ ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲେ। ଜନକ ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଧନୁଷ ଦେଇଥିଲେ। ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏହି ଜଗତରେ ଘୋଷଣା କଲେ—ଦେବ ହେଉ କି ଦାନବ, ସୀତାକୁ ଯିଏ ଜିତିପାରିବ, ସେଠି ସେ ଯୋଗ୍ୟ। ରାମ ଯାଇ, ସହଜରେ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରି ଉଠାଇଲେ। ରାମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମଶୀଳ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ସେନା ପରି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ନିଜ ପ୍ରଥମ ଶୂରପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ରୋକି ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ମନ ନିଆଁ ସହ କଥା କହିଲେ—"ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ମୋତେ ଏକ ଵର ଦେଇଥିଲେ..."। ରାମ, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା, ସେ କଥାକୁ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ମନେ ନେଲେ। ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିଜ ପତ୍ନୀ ସହ ଏକ ନିର୍ଣ୍ୟ କରି ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଜ୍ଞାନୀ ଭଗବାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ତପସ୍ୱୀର ରୂପ ନେଇ, ସୀତାକୁ ଚୋରି ନିଜ ସହରକୁ ନେଲା। ଦୁଇ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମର ରାମଙ୍କ ଓ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତା ହେଲା। ବାୟୁପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ସଦା ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। "ମୁଁ ସୀତାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି," ବୋଲି ସେ ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ହନୁମାନ ଦୁର୍ଗାମାନ୍ୟ ଲଙ୍କାକୁ ଯାଇ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାବଣଙ୍କ ସହରକୁ ପହଁଚିଲେ। ସେଠାରେ ଦୂତୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ନିର୍ମଳ ସୀତାକୁ ଦେଖିଲେ। ରାମ, ନୀଳ ପଦ୍ମ ପରି କଳା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ଥିର—ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଦେଇ ହନୁମାନ ସୀତାକୁ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଲେ। ସୀତା ଆନନ୍ଦରେ ବଡ଼ ଆଖି ଦେଖାଇ, ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରିଲେ। "ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଆପଣଙ୍କୁ ନେଇଯିବେ," ବୋଲି ହନୁମାନ ପୁନି ଫେରିଗଲେ। ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଦଣ୍ଡିଗଲେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ହେଲା। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦାନବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମଶୀଳ ରାମ ଏକ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନର ସହଯୋଗରେ ସୀତାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ। ରାଘବ ଲିଙ୍ଗ ଉସ୍ଥାପନ କରି ଉପାସନା କଲେ। ଭଗବାନ ନିଜେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଵର ଦେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଭାରୀ ପାପରେ ଜଡିତ, ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଉ। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେତୁ ରହିଛି, ମୁଁ ଏଠାରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରହିବି। ଲିଙ୍ଗକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦିନର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠିରେ ରୁଦ୍ର, ତାଙ୍କ ସହଚର ଓ ନନ୍ଦୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ବିଶାଳ ତେଜସ୍ୱୀ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଭରତ କଲେ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ସେ ଶଙ୍କର, ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ଉପାସନା କଲେ। ଲବ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସର୍ବ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାତା, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ନଳ ନିଷଧର ରାଜା ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ନଭସ୍ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବାନୀକ।