ସମସ୍ତ ବେଦମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ୟଜ୍ଞ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ବେଦମାନଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିଲା। ଏହି ଚିରନ୍ତନ, ଅବିନାଶୀ ଶକ୍ତିଟି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ବାଭାବିକ ରୂପ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ବେଦମୟ ହୋଇ ଦେଖାଦେଲେ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନ୍ତି ନାହିଁ; ଏଭଳି ଅନୁସରଣ କରିଲେ, ଲୋକ ନାସ୍ତିକ ହେବାକୁ ପଡ଼େ। ଏହି ଧର୍ମଟି ହେଉଛି ପରମ ଧର୍ମ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଫଳହୀନ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅପମଙ୍ଗଳକୁ ନେଇଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ଓ ସ୍ବଧର୍ମରେ ନିରନ୍ତର ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ଏହି ପଥରେ ଅଗ୍ରସର। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା କି ସ୍ବଧର୍ମକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ, ତାହା ଅଧର୍ମ। ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ରଜୋଗୁଣର ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଫଳତା ଏହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତାପରେ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ମ ଓ ଜୀବିକା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଧର୍ମ ଶୁଣି, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ—ଶିକ୍ଷା, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର କର୍ମ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହେଲା, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷି। କୌଶଳ, ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ପାକ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମର ଅଂଶ। ଗୃହସ୍ଥ, ବନପ୍ରସ୍ଥ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ—ଏମାନେ ଚାରି ଆଶ୍ରମ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂକ୍ଷେପରେ ଗୃହସ୍ଥର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏହି। ବନପ୍ରସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟଅନୁସାରେ ବିତରଣ କରିବା ଧର୍ମ। ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈରାଗ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ଅଗ୍ନିର ସେବା। ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ସାଧାରଣ ଧର୍ମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ। ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ, ପୂଜାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ଅବଳମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଏହି ନିୟମ ମାନେ ନାହିଁ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଗର୍ଭ ହନ୍ତା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ। ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇଥିବେ କିମ୍ବା ସ୍ତ୍ରୀ ଚଳିଯାଇଛନ୍ତି, ତଥାପି ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ଏହିପରି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହିପରି ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମକୁ ଧର୍ମର ଉପାୟ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। ଯଦି ସମସ୍ତ ଲୋକ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ, କେବଳ ଧର୍ମ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାଏ, ତେଣୁ ଧର୍ମରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍ ଗୁଣ ଥିବାରୁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆବଶ୍ୟକ। ଯେଉଁମାନେ ତମୋଗୁଣୀ ଆଚରଣରେ ଅଟଳ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧୋଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି ଏହି ଜଗତରେ ସୁଖ ମିଳେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶାଶ୍ୱତ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଏଭଳି ଚାରିପ୍ରକାର ଉପାୟ ଓ ତାଙ୍କର ଫଳ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହେଲା। ଯିଏ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ କିଛି ଧର୍ମରୁ ଉପଜେ—ଏହି ମତ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାମାନେ କହନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମ ଶକ୍ତି, ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ। ତେଣୁ କର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନ ସହିତ କର୍ମଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯାହା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ହୁଏ, ସେଇ ହେଉଛି ସନ୍ନ୍ୟାସ; ନତୁବା, ସେ କର୍ମରେ ଲିନ୍। ତେଣୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ; ନତୁବା, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ। ସରଳତା, ଇର୍ଷ୍ୟାର ଅଭାବ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା; ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଦର—ଏହି ଧର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନ।