ଏକ ଦିନ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ମହାସଭାରେ, ଶିବଙ୍କୁ ଶତଶକ୍ତିର ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଇଲା । ତାଙ୍କୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ଦେବତା ଭାବରେ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଇଲା । ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ, ଅତୀତ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତିର ମୂଳ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ସଂଗୀ, ଦୟାମୟ ଭଗବାନକୁ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଇଲା । ମହାଶ୍ୱର, ଶିବଙ୍କୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଶିବ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ନିଜ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ କହିଲେ— "ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମେ ଗଣପତିର ଅଧିପତ୍ୟ ପାଇଛ । ଅମର ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ଏଠାରେ ବସିବ ।" ଏହା ସହ, ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କର ସେବକ ଭାବରେ ଅନ୍ଧକ ମହାପିଡାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ । ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାସଭାରେ ମହାଦେବ ଅନ୍ଧକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ନୀଳକଣ୍ଠ, ଜଟାଧାରୀ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିବ ଏଠି ବସିଥିଲେ । ତାଳେ, ଶୁଭ୍ର ମୁଖ ନିଆଁ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କୁ ହସି କହିଲେ— "ଏହି ଦେବତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜନିତ ଦୋଷକୁ ଦୃଷ୍ଟିଗତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଶୁଭ ଗୁଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।" କେଶବ ଓ ଅନ୍ଧକ ଏକସାଥି ଶଙ୍କରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ । ହରା, ମାଧବ ଓ ମାତୃକା ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତା ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ । ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାହାଡ଼ ଝିଅ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ଗଲେ । ଅନ୍ଧକ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଲେ । ଅନ୍ଧକ ଶିବଙ୍କର ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇ ଶସ୍ତଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଶେଇ ପଡିଲେ । ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥାଏ । ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ, ସୁନା ଭାବରେ, ପରମ ପବିତ୍ର, ଅଜନ୍ମ ଓ ଅମର ଭାବରେ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ସମସ୍ତ ଭେଦ ଓ ବିଭାଗରୁ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ଗୁଣରୁ ଉପରେ ରହିଥିବା ପାହାଡ଼ ଝିଅ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ଚରଣକୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଇଲା । ଦାନବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଅନ୍ଧକ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ ପ୍ରଶଂସା କଲା, ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ଅନ୍ଧକକୁ ନିଜ ପୁଅ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଅନୁମତିରେ, ଅନ୍ଧକ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ଗଲେ । ହରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ, ନରସିଂହ ରୂପରେ ଏଠି ବସିଥିଲେ । କଳାଅଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମା ସହିତ ଏକତା କଲେ । ଖୁଦା ହେଇ, ସମସ୍ତେ ମହାଦେବ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ— "ଆମେ ତିନି ଲୋକକୁ ଭକ୍ଷିବା; ଏହା ପରେ ଆମର ଖୁଦା ଶାନ୍ତି ହେବ ।" ସେମାନେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ଭକ୍ଷିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତାଳେ, ଦିବ୍ୟ ନାରାୟଣ ଚିନ୍ତନ କଲେ, ଏବଂ ହରି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ । "ହେ ପ୍ରଭୁ, ତିନି ଲୋକକୁ ଶୀଘ୍ର ସୁରକ୍ଷା କର, ଏହି ତୁମର ।" ସେମାନେ ମହାଦେବ ଓ ନରସିଂହ ରୂପରେ ଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ କଲେ । ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଶମ୍ଭୁ ଓ ଭୟରବଙ୍କୁ ଦେଲେ । ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମାତୃମାନେ ଓ ନାଗ ଶେଷ ଏକତା ହେଲେ । "ଏଠି ମୋତେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂରକ୍ଷିତ ହେବା ଦରକାର ।" ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭାବରେ, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ । ତାଙ୍କର ରୂପ ତମସିକ ଓ ରାଜସିକ ଅଟୁଟି; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ଚତୁର୍ମୁଖୀ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି । ଯୁଗାନ୍ତରେ, ରୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭକ୍ଷିବେ । ଯେତେବେଳେ ସତ୍ତ୍ୱ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଅପ୍ରକଟ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିକୁ ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ ।