ଏକ ସମୟର କଥା, ଦୁଇଜଣ ବଡ଼ ଯୋଗୀ ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ଆଶା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମକାମୀ ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କରାଯିବା ଉଚିତ?" ସେଥିରେ, ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶିର ନମାଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ହରି ଗୋପାଳନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ। ଓ ମହାଦେବ, ଧର୍ମ ଯେଉଁଠାରୁ ବେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେ ଏହି କଥା ସହମତି ଦେଲେ। ହରି କହିଲେ—"ଆମେ ସମେତ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଆମେ ମୃଗ୍ୟା ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବା।" ଶିବଙ୍କ ଆଦେଶରେ, କେଶବ ମଧ୍ୟ ମୋହକ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ। ପଞ୍ଚରାତ୍ର, ପାଶୁପତ ଓ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଏପରି ରଚିତ ହେଲା। ଏହି ମୋହକ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଳନ କରି ଏମାନେ ଅନେକ ଯୁଗ ଧରି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପଡ଼ିବେ। ମୋର କୃପା ବ୍ୟତୀତ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଏହିପରି କହିଲେ। ଏହି ଆଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଏହି ଫଳ ଦେଖାଇ ଉପଦେଶ ଦେବାରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଶଙ୍କର ଦ୍ୱିଜମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ। ଯଟାଜୁଟ ଧାରଣ କରି, ଶଙ୍କର ଏହି ସଂସାରକୁ ମୋହିତ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ରୁଦ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଭୈରବଙ୍କୁ ପାପୀମାନେ କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହ ଗଣମାନେ ନିୟୁକ୍ତ ହେଲେ। ଶିବ ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କରି ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମଧୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ଦ୍ୱାରପାଳ ଗଣପତି ପୂର୍ବବତ୍ ଦ୍ୱାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆଣିବା ଆଶାରେ ଏକ ଦାନବ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଆସିଲା। ଅଜୟ ହର, କାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଲେ। ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ ତାର ଛାତିରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଘାତ କଲେ। ନନ୍ଦି ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଅନ୍ଧକ ନାମକ ଦାନବମାନେ ପରାସ୍ତ କଲେ। ବିନାୟକ, ମେଘବାହ, ସୋମନନ୍ଦୀ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ତ୍ରିଶୂଳ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ କୁଠାର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦାନବମାନେ ଏମାନେ ଉପରେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଛିଁଡ଼ିଦେଲେ। ତେବେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୈରବଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଉଥିଲେ। ଭୈରବ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପରେ ସେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ଅଜନ୍ମା ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ଦେବତା ବସୁଦେବ ମହାଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ଦାନବମାନେ ନାଶ କରିବାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। କେଶବଙ୍କ ମହିମା ଓ ଲୀଳାରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା। ଯୁଦ୍ଧରୁ ଦ୍ରୁତ ଦାନବ ପଳାଇଗଲା। ପରେ, ଜଗତ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସେ ମନ୍ଦରକୁ ଆସିଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମେତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଶିବ ନନ୍ଦି, ଭୈରବ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ପ୍ରଭୁ ଶିବ କେଶବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ମହାଦେବୀ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ଭୈରବ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହିମା କଥା କହିଲେ। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଦେବୀ ସହ ବିଶିଷ୍ଟ ଆସନରେ ବସିଲେ। ସେମାନେ ମନ୍ଦରକୁ ଆସି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ତ୍ରିନେତ୍ର ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।