କଳିଯୁଗ ଆସିଲାପରେ, ଯେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଭ୍ରମ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଂସ୍କାର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦର ଫଳ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଶଙ୍କରଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ପୁନି ପୂର୍ବବତ୍ ହେବେ। ଏବେ ଆପଣ ଡକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଡକ୍ଷ ପ୍ରଥମେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ଅସୁର ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ପରେ ନ୍ୟାୟସଂଗତ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ କନ୍ୟାଠାରୁ ହଜାର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରେ ଡକ୍ଷ, ବୈରିଣୀ ନାମକ ନାରୀଠାରୁ ସାଠିଜଣ କନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେଠାରୁ ସୋମକୁ ସତାଇଶିଜଣ ଓ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କୁ ଚାରିଜଣ କନ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ସଂକଳ୍ପା ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତା; ସାଧ୍ୟା ଓ ବିଶ୍ୱା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାଠାରୁ ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ, ସାଧ୍ୟାଠାରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ, ଭାନୁଠାରୁ ଭାନବମାନେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତାଠାରୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତଜମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ସଂକଳ୍ପାଠାରୁ ସଂକଳ୍ପ ଜନ୍ମିଲେ; ଧର୍ମଙ୍କ ଦଶ ପୁଅଙ୍କୁ ଲୋକେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଓ ପ୍ରଭାସ ଅଷ୍ଟବସୁମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପୁଅ କାଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମାପକ। ଅନିଳଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୋଜବ, ଯାହାଙ୍କ ଗତି ଅଜ୍ଞାତ। ପ୍ରଭାସଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଶିଳ୍ପକଳାର ମାହିର ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି। କଦ୍ରୁ ଓ ମୁନି, ଉଭୟ ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେଲେ—ବିବସ୍ୱାନ, ସବିତୃ, ପୂଷା, ଅଂଶୁମାନ୍ ଓ ବିଷ୍ଣୁ। ଭୂତିକାଳରେ ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଅଦିତିଙ୍କ ପୁଅ ହିସାବରେ ପରିଚିତ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପ୍ରଥମ ଓ ତାଙ୍କପରେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦାନ ଦେଖି, ସେ ନାନା ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୁତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଦୁଃଖିତ ଓ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଚଳିଗଲେ ପରମଦେବ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ। ସେମାନେ ଅବିଚଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ପୁରାତନ, ପରମପୁରୁଷଙ୍କ ନିକଟରେ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ପଦ୍ମାସନୀ ବ୍ରହ୍ମା ଚଳିଗଲେ ଉତ୍ତର ଦିଗର କ୍ଷୀରସାଗର କୂଳକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ହରି ଥାନ୍ତି। ସେ ହେଡ ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି, ପାଦପଦ୍ମରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ କହିଲେ—‘ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ନିତ୍ୟ, ମହାଯୋଗୀ, ବିରକ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ। ହେ ଅନନ୍ତ, ଆପଣ ରକ୍ଷା କରିବାଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ଷକ।’ ତାପରେ, ପଦ୍ମନୟନ, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଶୟନାସ୍ଥିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଜାଗି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—‘ତୁମେ ଏଠାକୁ କେଉଁ କାମରେ ଆସିଛ?’ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—‘ପ୍ରଭୁ, ଏକ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନୋକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଛି। ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଦୟାକରି କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ।’ ଏହିପରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ସ୍ୱୟଂ ଏକ ପୁରୁଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେଠି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସ।’ ସେ ମହାପୁରୁଷ, ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ, ସେ ଦାନବର ମହାନଗରକୁ ଚଳିଗଲେ।