ଏହି ଉତ୍କଳ ଗାଥାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି—ଯଜ୍ଞର ରାଜା ଭାବରେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇବାକୁ ଉଚିତ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶାକାଙ୍କ୍ଷା ପୂରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିତ କରାଯିବା ଚାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ। ଏହାର ପରିଣାମରୂପେ ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନେଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ସ୍ଵ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଦଧୀଚି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କୁ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଅଭିମାନ କରିଛ, ଆଜି ତୁମର ଅହଂକାରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବି।” ଗଣମୁଖ୍ୟମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭଗୁଡିକୁ ଉପ୍ରେ ଉଠାଇ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏହାକୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଧାରାରେ ଭାସିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାବଳୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଠି ଦ୍ୱାରା ପୂଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତକୁ ଭାଙ୍ଗି ତଳେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣମୁଖ୍ୟ ହସି ଦେବତାମାନେଠାରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଋଷିମୁଖ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଋଷିମାନେଠାରେ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମାରିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ଆଗରେ ଅଚଳ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଶବ୍ଦ କରି, ତାଙ୍କ ଡେଉଁ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତିର ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ବିଶାଳ ସାଗର ଗର୍ଜନ କରେ। ଗରୁଡଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ବୈନତେୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ମାଧବଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ମୁକ୍ତ କରି, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବୀରଭଦ୍ର ଏବଂ କେଶବଙ୍କୁ ଅଟକାଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଈଶ୍ଵର ସାମ୍ବ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟବାସୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଦକ୍ଷ ହାତ ଜୋଡି ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସମୁଦ୍ର ସମ ଦୟାର ମନ ନିର୍ମଳ କରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଦିବ୍ୟବାସୀମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବାକୁ ପାଇଁ ପ୍ରସାଦ ଦେବା ନିଷ୍ପତି ହେଲା। ହରା ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ପ୍ରଚେତସ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦିଅ, ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଲୋକାସ୍ପୃହାକୁ ଛାଡି, ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋର ଭକ୍ତ ହେଅ। ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱରେ ତୁଷ୍ଟ ରୁହ।" ଏହାପରେ, ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ, ତାଙ୍କ ଅପାର ତେଜ ବିକାଶ ପାଇଲା। ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବାଣୀ କହିଲେ। ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଦେଶ କଲେ—“ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅଲସ୍ୟ ଛାଡି ସୁରକ୍ଷିତ କର।” ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ଭକ୍ତି ଭରା ମନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଚନ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଅପବାଦ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୋଷର କାରଣ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହାଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଉପାଦିର ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଭ୍ରମ ଓ ଅସତ ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ଯେଉଁମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଏକତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବା ଲୋକ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି ଭାବି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ତେଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ରୁଦ୍ର ଓ ନାରାୟଣଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯେଉଁ ମହାଦେବକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେଇ ରକ୍ଷକ ଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ। ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚର୍ମ ପରିଧାନ କରିଥିବା ପଶୁପତି ଦେବତାଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।