ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଦିନ ଜଣେ ବିରାଟ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ତକୁ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁଃଖ ନାଶକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଦେଇଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ପଶୁପତି ନିଜେ ସବୁକୁ ଦେଖି ଏହିପରି କହିଲେ: “ଓ ଶଙ୍କର, ମୁଁ ତୁମର ସ୍ୱଭାବକୁ ଏବଂ ମୋର ନିଜକୁ ଅବମାନନା କରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ଏକ ଦାନ ଚାହେଁ—ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଶୀଘ୍ର ନାଶ କର।” ଏହି ମନୋଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଦକ୍ଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ସେ ହଠାତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ରୁଦ୍ର ହଜାର ହାତରେ, ଅପରାଜୟ, ଅନ୍ତିମ କାଳର ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ, ଏକ ଦ୍ରୁଢ଼ ଧ୍ୱନି, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ଶରୀରରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିଲେ। ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ, ତିନି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜୋଡି ହାତରେ ସମ୍ମାନ କରି ଆସିଲେ। ଏହି ଗଣପତିଙ୍କୁ ଦକ୍ଷ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅବମାନିତ କରିଥିଲେ। ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନାଶ ହେଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ଦୂଢ଼ ବୃଷ୍ଣି ଉପରେ ଚଢ଼ି ଗଣସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସହାୟତା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ‘ରୋମଜା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। କାଳାଗ୍ନି-ରୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲେ। ଗଣପତିଙ୍କୁ ଘେରି, ସେମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳ ଅପାର ଚମତ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଭିଣା ଏବଂ ବାଁଶୀର ଧ୍ୱନି, ଏବଂ ବେଦ ଚାନ୍ତରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା। ଏହିପରି ବେଳେ, ବୀରଭଦ୍ର ସ୍ମିତ ମୁହଁରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତଳ କଥାରେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଅଂଶ ଚାହିଁ ଆସିଛ; ଯାହା ଚାହୁଛ, ତୁମେ ଅଂଶ ଦିଅ।” ସେ କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ କହ—ଯାହା ଚାହୁଛି ଆଜ୍ଞା କର, ଆମେ ତାହା ଅନୁସାରେ କାମ କରିବା।” ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ଯଜ୍ଞର କୌଣସି ଅଂଶ ନାହିଁ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ।” ତେବେ, ସେମାନେ କହିଲେ, “ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ରାଜା ଭାବେ ସମ୍ମାନ କର। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ତିନି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ।” କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗଣନା କଲେ ନାହିଁ; ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନେ ଛାଡ଼ି ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଦଧୀଚି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କୁ ହାତରେ ଛୁଇଁ, ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଅହଙ୍କାର କରିଛ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଅହଙ୍କାର ନାଶ କରିବି।” ଗଣପତିଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ନେତୃତ୍ୱ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଶ୍ରମା ଦଣ୍ଡମାନେ ଉପଢ଼ି ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ସେମାନେ ଉଠି ଗଙ୍ଗା ଧାରାରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ। ବୀରଭଦ୍ର ଅପାର ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ ବାଧି ଦେଲେ। ସେ ପୁଷଣଙ୍କର ଦାନ୍ତକୁ ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ହେଇ ଖସି ଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣପତି ହସି ହସି ସେମାନେକୁ ଉତ୍ତଳ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପାଦ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ। ବୀରଭଦ୍ର ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ପ୍ରଥମେ ଅଚଳ କରି ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ହଠାତ୍ ଆଘାତ କରି, ସାଗର ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଗରୁଡ଼ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଵୈନତେୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ମାଧବଙ୍କୁ ମହାଶକ୍ତିରେ ମୁକ୍ତ କରି, ଏହା ଏକ ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ସେ ଆସି ବୀରଭଦ୍ର ଓ କେଶବଙ୍କୁ ବାଧି ଦେଲେ। ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇ, ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ଈଶ ଓ ସାମ୍ବ ନିଜେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ପ୍ରଶଂସାରେ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଦକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦକ୍ଷ ଜୋଡିହାତରେ ନମନ କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଷ୍ଟୁତି କଲେ। ଶାନ୍ତ ମନ ନେଇ, ଦୟାର ସାଗର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।