ସେ ରାଜା ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା ଦାମୋଦର ନିଜେ ଆସି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେଲେ। ହୃଷୀକେଶ ଏକ ଶବ୍ଦ କହି ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଫେରିଗଲେ। ପରେ ସେ ନ୍ୟାୟରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ। ଖିଖଣ୍ଡନ, ହବିର୍ଧାନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟ, ଏବଂ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଭାଗ୍ୟର ଚଳନରେ, ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ବିରକ୍ତି ନେଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ହିମାଲୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମବିରୋଧୀମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ସ୍ଥାନ ବିଭିନ୍ନ ସିଦ୍ଧମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏବଂ ପଦ୍ମ ଓ କମଳିନୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଓ କମଳିନୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବେଦ ଉଦ୍ଭବିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ନାମକ ମହାପାଶୁପତ ସେଷ୍ଠଙ୍କୁ, ଯିଏ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ବଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଧଳା ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ: "ଆଜି ମୁଁ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଯୋଗଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରବୀଣଙ୍କୁ ଦେଖିଛି। ମୁଁ କଣ କରିବି? ମୁଁ ତୁମ ଶିଷ୍ୟ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ନିର୍ମଳ।" ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ତାଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦୋଷ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହୋଇଥିଲା। ଏବେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ନିଜ ଶାଖା ଅନୁଯାୟୀ ଆଚରଣ ଶିଖାଇଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠ, ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ନିରାକାର ଶିବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପାରେ ସେଠି ବସିଥାନ୍ତି। ସେ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାଳ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣିକ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। "ସଦା ମୋ ସହିତ ରୁହ, ତେବେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ," ବୋଲି ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର କହିଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଠିକ୍ ଭାବେ ମହାମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ। ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନି ଆଦି ଶୁଭ କର୍ମ ଆଦିଷ୍ଠାନ କଲେ। ସେ ପଶୁପତିଙ୍କ ଭକ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ ଏବଂ ବେଦାଧ୍ୟୟନ କଲେ। ଶାନ୍ତ, ସଂଯମୀ, କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ସେ ବିରକ୍ତି ଆଚରଣ ନେଲେ। ସେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ। ସେ ସାଗରକନ୍ୟା ଉପରେ ଦଶ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କଲେ। ଏହିପରି, ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଦକ୍ଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ବିବାଦ କରି, ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରଚେତସମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଠିକ୍ ପୂଜା ଦେଖି ସେ ନିଜେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପୂଜା ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା ଆଶା କରି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।