ବିଶାଳ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରଜାପତି ବୈରାଜଙ୍କର କନ୍ୟା ଗର୍ଭରୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ, ଅତିରାତ୍ର, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଏବଂ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନେ ଅଙ୍ଗ, ସୁମନସ, ସ୍ୱାତି, କ୍ରତୁ, ଅଙ୍ଗିରସ ଏବଂ ଶିବ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଥୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏବଂ ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସୂତ ନାମକ ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା—ଏହି ସୂତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମାୟାମୟ ରୂପ ଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସୂତ, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲି। ହରି, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୋତେ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରାଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁରାଣ ପାଠନ ଜୀବିକା ହେଇ ଥିଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ସର୍ବଭୌମ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବଦେବ ଦାମୋଦର ସ୍ୱୟଂ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ଏକ ଶବ୍ଦ କହିଲେ ଏବଂ ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଫେରିଗଲେ। ପରେ ରାଜା ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ପାଳନ କଲେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ। ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଖିଖଣ୍ଡନ, ହବିର୍ଧାନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ନାମକ ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସୌନ୍ଦର୍ୟଶାଳୀ, ବେଦ ଓ ଏହାର ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏହି ରାଜା ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ବନ୍ୟାସ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ହିମାଲୟ ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳ ବାସ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ, ଦେଖିଲେ। ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ପଦ୍ମ ଓ କମଳିନୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପଦ୍ମ, କମଳିନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେବ ଚରଣକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଚିହ୍ନି ତାଙ୍କୁ ବେଦମୂଳକ ଶ୍ଲୋକ ଓ ଅନେକ ଷଡ଼ଖଣ୍ଡ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଶୁପତ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ସ୍ଫଟିକ ଜଣେ ଶୁଭ୍ର ଉପବୀତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ—"ଆଜି ମୁଁ ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯୋଗବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରବୀଣ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଛି। ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ। ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ନିର୍ମଳ।" ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପରେ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ନିଜ ଶାଖା ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ ଶିଖାଇଲେ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଏହା ସନ୍ନ୍ୟାସ ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ଧତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ନିରାକାର ଶିବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି। ଭଗବାନ ମହାଦେବ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରି ସେଠାରେ ବିରାଜି ରହନ୍ତି। ସେଇ ରାଜା ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା କରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମହାସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ତପୋବଳ ଦେଖି ସମସ୍ତ କାଳରେ ପ୍ରମାଣିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ମୁନି କହିଲେ, "ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ସଦା ମୋ ସହିତ ରୁହ।" ପରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମହାମନ୍ତ୍ର ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଶିଖାଇଲେ।