कूर्मपुराणम्

नारायणाख्यो भगवान् यथापूर्वं प्रिजापतिः

पूर्वीप्रमाणे, नारायण नावाचा भगवान प्रजापती झाला.

दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया

योगविद्येच्या सामर्थ्याने त्याने दक्ष, अत्री आणि वसिष्ठ यांची निर्मिती केली.

सर्वे ते ब्रह्मणा तुल्याः साधका ब्रह्मवादिनः

ते सर्व ब्रह्मासारखेच, सिद्ध आणि ब्रह्मज्ञान सांगणारे होते.

स्थानाभिमानिनः सर्वान् यथा ते कथितं पुरा

सर्व स्थानांचे अधिपती, जसे तुला पूर्वी सांगितले आहे.

सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

मना पासून उत्पन्न झालेल्या पुत्रांसह त्याने परम तप केले.

त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

त्रिशूळ हातात असलेला, तीन डोळ्यांचा ईशान प्रकट झाला.

विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

'स्वतःला विभाग' असे सांगून ब्रह्मा भीतीने अदृश्य झाला.

बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

त्याने मनुष्यत्व दहा प्रकारांनी विभागलं, आणि पुन्हा एकत्र केलं.

कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

हे ब्राह्मणहो, कपाळ आणि इतरांना देवांच्या कार्यासाठी नेमलं गेलं.

बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

त्या देवाने स्वतःचे काळे आणि पांढरे असे अनेक रूपांनी विभाजन केलं.

लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

ज्यांच्यामुळे लक्ष्मीपासून सुरू होऊन ती शांकर देवी साऱ्या विश्वात व्यापून राहते.

महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

महादेवाच्या आज्ञेने तिने ब्रह्मदेवाजवळ प्रवेश केला.

सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

आणि त्याच्या आज्ञेने ती प्रजापतीसमोर प्रकट झाली.

दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

शूळधारी रुद्रानेही दक्षाकडून आपला हिस्सा घेतला.

मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

मेनाच्या पोटी हिमालयाच्या कन्या सती जन्माला आली.

हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

सर्व देव, त्रिलोक आणि स्वतःच्या कल्याणासाठी.

शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

शिवा, सती, हिमालयाची कन्या, देव आणि दैत्य दोघांनीही पूजलेली.

विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

तीला ऋषी जाणतात, किंवा शंकर स्वतः, किंवा हरि.

ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

ब्रह्माचा कमळातून जन्म आणि शंकराची अमाप ऊर्जा.

विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

पुन्हा विष्णूने त्याला नम्रतेने हरिला वंदन केले.

शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

शिवा, सती, हिमालयाची कन्या, विचारणाऱ्यांना योग्य प्रकारे सांग.

प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

महायोग्याने स्वतःच्या परम अवस्थेचे ध्यान करून उत्तर दिले.

रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

हे गुप्त ज्ञान आहे, विशेषतः लपवून ठेवावं असं.

संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

संसाराच्या समुद्रात बुडालेल्या जीवांसाठी हेच एकमेव मुक्तीचं साधन आहे.

व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

‘आकाश’ असं ज्याला म्हणतात, तीच सर्वोच्च अवस्था हिमवती म्हणून ओळखली जाते.

एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

ती एकपणात आणि अनेकतेतही वास करणारी, ज्ञानरूपावर अत्यंत प्रेम करणारी आहे.

स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

ती स्वाभाविक असून तिचा प्रकाश त्यातूनच उत्पन्न होतो, आणि तो सूर्याच्या तेजासारखा निर्मळ आहे.

परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

ती उच्च आणि नीच अशा दोन्ही रूपांनी त्याच्या सान्निध्यात खेळते.

न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

ज्ञानी लोक म्हणतात की ईश्वराला ना कोणतेही कर्तव्य आहे, ना कोणतेही साधन.