कूर्मपुराणम्

ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि

हे देवी, हे परमैश्वरि, हे खरेच जाणता येते; मला सांग.

साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्

ती त्या ऋषीला म्हणाली, 'नारायण स्वतः तुला ज्ञान देईल.'

स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत

ती सर्वोच्च विष्णूचे स्मरण करून तिथेच अदृश्य झाली.

आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्

त्याने हृषीकेशाचे, म्हणजे वंदन करणाऱ्यांच्या दुःखाचा नाश करणाऱ्याचे पूजन केले.

प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः

पिवळे वस्त्र घातलेला, संपूर्ण जगात व्यापलेला तो महान योगी प्रकट झाला.

जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्

त्याने गुडघ्यांनी जमिनीला टेकून, गरुडध्वजाचे स्तवन केले.

कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः

कृष्णा, विष्णू, हृषीकेशा, विश्वात्मा, तुला नमस्कार.

सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये

सृष्टी, स्थिती आणि संहाराचे कारण असलेल्या, अनंत शक्ती असलेल्या तुला नमस्कार.

पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः

पुरुषस्वरूपा, विश्वरूपा, तुला नमस्कार.

आदिमध्यान्तहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः

आरंभ, मध्य आणि अंत नसलेल्या, ज्ञानाने प्राप्त होणाऱ्या तुला नमस्कार.

भेदाभेदविहीनाय नमो ऽस्त्वानन्दरूपिणे

भेदाभेदरहित, आनंदस्वरूपा, तुला नमस्कार.

अनन्तमूर्तये तुभ्यममूर्ताय नमो नमः

अनंत रूप असलेल्या, आणि मूर्तिरहित असलेल्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

नमस्ते परमेशाय ब्रह्मणे परमात्मने

परमेश्वरा, ब्रह्मा, परमात्मा तुला वंदन.

नमः शिवाय शुद्धाय नमस्ते परमेष्ठिने

शिवाला, शुद्ध स्वरूप असलेल्या तुला नमस्कार. परमेठीला वंदन.

त्वं पिता सर्वभूतानां त्वं माता पुरुषोत्तम

सर्व जीवांचा पिता तूच आहेस, आणि माता देखील, हे पुरुषोत्तम.

सर्वस्याधारमव्यक्तमनन्तं तमसः परम्

सर्वांचा आधार, अव्यक्त, अनंत आणि अंधारापलीकडील तूच आहेस.

प्रपद्ये भवतो रूपं तद्विष्णोः परमं पदम्

मी तुझ्या त्या विष्णूच्या सर्वोच्च पदरूपात शरण जातो.

उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां पस्पर्श प्रहसन्निव

मग त्याने दोन्ही हातांनी, हसत असल्यासारखा, स्पर्श केला.

यथावत् परमं तत्त्वं ज्ञातवांस्तत्प्रसादतः

त्याच्या कृपेने त्याने परम तत्त्व जसे आहे तसे ओळखले.

प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षं पीतवाससमच्युतम्

त्याने निद्रित, कमळासारख्या डोळ्यांचा, पिवळे वस्त्र घातलेल्या, अजरामराला संबोधले.

ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं परमानन्दसिद्धिदम्

ज्या ज्ञानाचा एकमेव विषय ब्रह्म आहे, ते ज्ञान परम आनंद प्राप्त करून देते.

किं करिष्यामि योगेश तन्मे वद जगन्मय

मी काय करावे, हे योगेश्वरा? सांग, हे जगमय.

उवाच सस्मितं वाक्यमशेषजगतो हितम्

त्याने हसत, संपूर्ण जगाच्या हिताचे शब्द सांगितले.

ज्ञानेन भक्तियोगेन पूजनीयो न चान्यथा

ज्ञानाने आणि भक्तियोगानेच त्याची पूजा करावी, अन्यथा नाही.

प्रवृतिं चापि मे ज्ञात्वा मोक्षार्थोश्वरमर्चयेत्

माझ्या कृत्यांचीही जाणीव ठेवून, मुक्ती इच्छिणाऱ्याने ईश्वराची पूजा करावी.

अद्वैतं भावयात्मानं द्रक्ष्यसे परमेश्वरम्

आत्म्याला अद्वैत म्हणून ध्यान कर, मग परमेश्वर तुला दिसेल.

अन्या च भावना ब्राह्मी विज्ञेया सा गुणातिगा

दुसरी एक ब्राह्मी भावना आहे, ती गुणांच्या पलीकडे आहे, असे समजावे.

अशक्तः संश्रयेदाद्यामित्येषा वैदिकी श्रुतिः

जो असमर्थ आहे, त्याने मूळ साधनेचा आधार घ्यावा; हीच वैदिक शिकवण आहे.

समाराधय विश्वेशं ततो मोक्षमवाप्स्यसि

विश्वेश्वराची पूर्ण भक्तीने पूजा कर, मग तुला मोक्ष मिळेल.