कूर्मपुराणम्

कीर्त्यन्ते चैव वर्षाणि नदीनां चैव निर्णयः

किती वर्षे गेली याचे वर्णन आणि नद्यांचा निर्णयही येथे सांगितला आहे.

द्वीपानां प्रविभागश्च श्वेतद्वीपोपवर्णनम्

द्वीपांचे विभाग आणि श्वेतद्वीपाचे वर्णनही येथे केले आहे.

मन्वन्तराणां कथनं विष्णोर्माहात्म्यमेव च

मन्वंतरांची कथा आणि विष्णूच्या महात्म्याचेही वर्णन येथे आहे.

अवेदस्य च वेदानां कथनं मुनिपुङ्गवाः

ऋषीश्रेष्ठांनो, वेद आणि अवेद यांचेही विवेचन येथे केले आहे.

गीताश्च विविधागुह्या ईश्वरस्याथ कीर्तिताः

भगवंताच्या विविध गूढ गीतांचाही येथे उल्लेख केला आहे.

कपालित्वं च रुद्रस्य भिक्षाचरणमेव च

रुद्राच्या कपाळधारणाची आणि त्याच्या भिक्षाटनाचीही कथा येथे सांगितली आहे.

तथा मङ्कणकस्याथ निग्रहः कीर्त्यते द्विजाः

तसेच, द्विजांनो, मंकणकाच्या निग्रहाचीही कथा येथे सांगितली आहे.

देवदारुवने शंभोः प्रवेशो माधवस्य च

देवदारू वनात शंभूंचा आणि माधवाचा प्रवेश याचेही वर्णन येथे आहे.

वरदानं च देवस्य नन्दिने तु प्रकीर्तितम्

देवाने नंदीला दिलेल्या वरदानाचाही येथे उल्लेख केला आहे.

प्राकृतः प्रलयश्चोर्ध्वं सबीजो योग एव च

स्वाभाविक प्रलय आणि त्यानंतर बीजयुक्त योग यांचेही वर्णन येथे आहे.

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, ब्रह्मलोकात मोठा सन्मान मिळतो.

संत्यज्य कूर्मसंस्थानं स्वस्थानं च जगाम ह

कूर्मरूप सोडून, तो आपल्या स्वतःच्या स्थानाला गेला.

प्रणम्य पुरुषं विष्णुं गृहीत्वा ह्यमृतं द्विजाः

पुरुषोत्तम विष्णूला वंदन करून, अमृत घेतले, ब्राह्मणहो.

साक्षाद् देवादिदेनेन विष्णुना विश्वयोनिना

स्वतः देव, आदिदेव, विश्वाचा कारणभूत असलेल्या विष्णूने हे दिले.

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, ब्रह्मलोकात मोठा सन्मान मिळतो.

विप्राय वेदविदुषे तस्य पुण्यं निबोधत

वेद जाणणाऱ्या ब्राह्मणाला दिल्याने मिळणारे पुण्य ऐका.

भुक्त्वा च विपुलान्स्वर्गे भोगान्दिव्यान्सुशोभनान्

स्वर्गात भरपूर, सुंदर आणि दिव्य सुखांचा उपभोग घेतल्यावर,

पूर्वसंस्कारमाहात्म्याद् ब्रह्मविद्यामवाप्नुयात्

पूर्वीच्या संस्कारांच्या प्रभावामुळे ब्रह्मविद्या मिळते.

योर्ऽथं विचारयेत् सम्यक् स प्राप्नोति परं पदम्

जो अर्थ नीट विचार करतो, तो परमपदाला पोहोचतो.

श्रोतव्यं च द्विजश्रेष्ठा महापातकनाशनम्

हे ऐकावे, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, कारण हे मोठ्या पापांचाही नाश करते.

एकत्र चेदं परममेतदेवातिरिच्यते

हे सर्व एकत्र केल्यास, ते खरंच इतर सगळ्यांपेक्षा श्रेष्ठ ठरते.

इदं पुराणं मुक्त्वैकं नास्त्यन्यत् साधनं परम्

या पुराणाव्यतिरिक्त दुसरे कोणतेही श्रेष्ठ साधन नाही.

कथ्यते हि यथा विष्णुर्न तथान्येषु सुव्रताः

या ठिकाणी विष्णूचे जसे वर्णन आहे, तसे इतरत्र कुठेही नाही, हे सज्जनहो.

अत्र तत् परमं ब्रह्म कीर्त्यते हि यथार्थतः

इथे परमब्रह्माचे खरे स्वरूप सांगितले आहे.

ज्ञानानां परमं ज्ञानं व्रतानां परमं व्रतम्

सर्व ज्ञानांमध्ये हेच श्रेष्ठ ज्ञान आहे; सर्व व्रतांमध्ये हेच श्रेष्ठ व्रत आहे.

यो ऽधीते स तु मोहात्मा स याति नरकान् बहून्

जो माणूस मोहाने हे वाचतो, तो अनेक नरकात जातो.

यज्ञान्ते तु विशेषेण सर्वदोषविशोधनम्

यज्ञाच्या शेवटी विशेषतः, हे सर्व दोष दूर करते.

श्रोतव्यं चाथ मन्तव्यं वेदार्थपरिबृंहणम्

हे ऐकावे आणि मनन करावे, कारण हे वेदांचा अर्थ वाढवते.

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मसायुज्यमाप्नुयात्

सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, ब्रह्माशी एकरूपता मिळते.