कूर्मपुराणम्

मोहायाशेषभूतानां वासुदेवेन योजनम्

सर्व जीवांना मोहात टाकण्यासाठी वासुदेवाने ही योजना केली.

धर्मार्थकाममोक्षाणां यथावल्लक्षणं शुभम्

धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष यांची शुभ लक्षणे जशी आहेत तशी सांगितली गेली आहेत.

एकत्वं च पृथक्त्वं च विशेषश्चोपवर्णितः

एकता आणि वेगळेपण, तसेच त्यातील फरकही स्पष्ट केले आहेत.

वर्णाश्रमाणां कथितं यथावदिह लक्षणम्

वर्ण आणि आश्रम यांची योग्य लक्षणे येथे सांगितली आहेत.

हिरण्यगर्भसर्गश्च कीर्तितो मुनिपुङ्गवाः

हिरण्यगर्भाने केलेली सृष्टी, हे ऋषिश्रेष्ठा, येथे वर्णन केले आहे.

ब्रह्मणः शयनं चाप्सु नामनिर्वचनं तथा

ब्रह्मदेवाचे पाण्यावर झोपणे आणि त्याच्या नावाचा अर्थही येथे सांगितला आहे.

मुख्यादिसर्गकथनं मुनिसर्गस्तथापरः

मुख्य आणि पुढील सृष्टीचे वर्णन, तसेच ऋषींची सृष्टीही येथे सांगितली आहे.

धर्मस्य च प्रजासर्गस्तामसात् पूर्वमेव तु

धर्माने केलेली, पूर्वीची आणि तामस गुणाची प्रजासृष्टीही येथे सांगितली आहे.

पद्मोद्भवत्वं देवस्य मोहस्तस्य च धीमतः

देवाचा कमळातून जन्म आणि त्या ज्ञानी देवतेला आलेला मोह, हेही सांगितले आहे.

दिव्यदृष्टिप्रदानं च ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

परमेश्वर ब्रह्मदेवाने दिलेली दिव्यदृष्टी येथे सांगितली आहे.

प्रसादो गिरिशस्याथ वरदानं तथैव च

गिरीशाचा प्रसाद आणि वरदान देणे, हेही येथे सांगितले आहे.

वरदानं तथापूर्वमन्तर्धानं पिनाकिनः

अपूर्व असे वरदान आणि पिनाकीचे अदृश्य होणे, हेही येथे सांगितले आहे.

अवतारो ऽथ देवस्य ब्रह्मणो नाभिपङ्कजात्

ब्रह्मदेवाच्या नाभिकमळातून जन्मलेल्या देवाचा अवतार येथे सांगितला आहे.

विमोहो ब्रह्मणश्चाथ संज्ञालाभो हरेस्ततः

ब्रह्मदेवाचा मोह आणि त्यानंतर हरिला मिळालेले नाव, हेही येथे सांगितले आहे.

प्रादुर्भावो महेशस्य ललाटात् कथितस्ततः

महेशाचा कपाळातून झालेला प्रादुर्भाव नंतर सांगितला आहे.

भूतिश्च देवदेवस्य वरदानोपदेशकौ

देवाधिदेवाची समृद्धी आणि वरदान देण्याचे उपदेश येथे सांगितले आहेत.

दर्शनं देवदेवस्य नरनारीशरीरता

देवाधिदेवाचे दर्शन आणि त्याचे नर-नारी रूप येथे सांगितले आहे.

देव्यास्तु पश्चात् कथितं दक्षपुत्रीत्वमेव च

नंतर देवीचे वर्णन आणि ती दक्षाची कन्या कशी झाली, हेही सांगितले आहे.

दर्शनं दिव्यरूपस्य वैश्वरूपस्य दर्शनम्

दिव्य रूपाचे आणि विश्वरूपाचे दर्शन येथे सांगितले आहे.

उपदेशो महादेव्या वरदानं तथैव च

महादेवीचे उपदेश आणि वरदान यांचे वर्णन केले आहे.

प्राचेतसत्वं दक्षस्य दक्षयज्ञविमर्दनम्

प्रचेतसांचे पुत्र म्हणून दक्षाचा जन्म आणि दक्षयज्ञाचा नाश याचे सांगितले आहे.

ततश्च शापः कथितो मुनीनां मुनिपुङ्गवाः

मुनिश्रेष्ठांनो, त्यानंतर ऋषींनी दिलेला शाप सांगितला आहे.

पितामहस्योपदेशः कीर्त्यते रक्षणाय तु

पितामहांचा उपदेश रक्षणासाठी सांगितला आहे.

हिरण्यकशिपोर्नाशो हिरण्याक्षवधस्तथा

हिरण्यकशिपूचा नाश आणि हिरण्याक्षाचा वध यांचे वर्णन आहे.

निग्रहश्चान्धकस्याथ गाणपत्यमनुत्तमम्

नंतर अंधकाचा पराभव आणि गणपतीचे श्रेष्ठत्व सांगितले आहे.

बाणस्य निग्रहश्चाथ प्रसादस्तस्य शूलिनः

नंतर बाणाचा पराभव आणि शूलधारीने त्याला दिलेला प्रसाद याचे वर्णन आहे.

वसुदेवात् ततो विष्णोरुत्पत्तिः स्वेच्छया हरेः

त्यानंतर वसुदेवापासून विष्णू, म्हणजे हरि, यांचा स्वतःच्या इच्छेने जन्म झाला.

वरलाभो महादेवं दृष्ट्वा साम्बं त्रिलोचनम्

महादेव आणि त्यांचा पुत्र सांब यांचे दर्शन घेऊन मिळालेला वर सांगितला आहे.

ततश्च कथ्यते भीतिर्द्वारिवत्या निवासिनाम्

नंतर द्वारकावासीयांना झालेली भीती सांगितली आहे.