कूर्मपुराणम्

बभूव नष्टचेता वै मायया परमेष्ठिनः

परमेश्वराच्या मायेमुळे त्यांचे भान हरपले.

व्याजहारात्मनः पुत्रं मोहनाशाय पद्मजम्

मोह आणि इच्छेसाठी त्याने कमळातून जन्मलेल्या पुत्राला प्रकट केले.

यदुक्तवानात्मनो ऽसौ पुत्रत्वे तव शङ्करः

शंकरा, ज्याला तू आपला पुत्र म्हणतोस, त्याला त्याने स्वतःचा पुत्र म्हणून मान्य केले.

प्रजाः स्त्रष्टुमनास्तेपे तपः परमदुश्चरम्

सृष्टी निर्माण करण्याच्या इच्छेने त्याने अतिशय कठीण तप केले.

ततो दीर्घेण कालेन दुः खात् क्रोधो ऽभ्यजायत

मग खूप काळानंतर दुःखातून त्याच्या मनात राग उत्पन्न झाला.

ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तथाभवन्

मग त्या अश्रूंच्या थेंबांतून प्रेत नावाची जीवसृष्टी निर्माण झाली.

जहौ प्राणांश्च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः

रागाने भरून, त्या भगवंत प्रजापतींनी आपला प्राण सोडला.

सहस्त्रादित्यसंकाशो युगान्तदहनोपमः

तो हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी दिसत होता, जणू युगाच्या शेवटीचा अग्नीच.

रोदनाद् रुद्र इत्येवं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

तू रडल्यामुळे, लोकांत तुला 'रुद्र' म्हणून ओळख मिळेल.

स्थानानि चैषामष्टानां ददौ लोकपितामहः

जगाचे पितामह ब्रह्मदेवांनी या आठ जणांना त्यांची ठिकाणं दिली.

भीमश्चोग्रो महादेवस्तानि नामानि सप्त वै

भीम, उग्र, महादेव—ही त्यांची सात नावं आहेत.

दीक्षितो ब्राह्मणश्चन्द्र इत्येता अष्टमूर्तयः

दीक्षित, ब्राह्मण, चंद्र—ही आठ मूर्ती आहेत.

तेषामष्टतनुर्देवो ददाति परमं पदम्

या आठ रूपधारी देवांना त्याने श्रेष्ठ स्थान दिलं.

स्वाहा दिशश्च दीक्षा च रोहिणी चेति पत्नयः

स्वाहा, दिशा, दीक्षा आणि रोहिणी या त्यांच्या पत्नी आहेत.

स्कन्दः सर्गो ऽथ सन्तानो बुधश्चैषां सुताः स्मृताः

स्कंद, सर्ग, संतती आणि बुध हे त्यांच्या मुलांमध्ये गणले जातात.

प्रजाधर्मं च काम च त्यक्त्वा वैराग्यमाश्रितः

त्याने संतती, कर्तव्य आणि इच्छा सोडून वैराग्य स्वीकारलं.

पीत्वा तदक्षरं ब्रह्म शाश्वतं परमामृतम्

त्याने त्या अक्षय, शाश्वत आणि श्रेष्ठ अमृत स्वरूप ब्रह्माचा आस्वाद घेतला.

स्वात्मना सदृशान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः

शिवाने आपल्या मनाने स्वतःसारखे रुद्र निर्माण केले.

त्रिशूलहस्तानृष्टिघ्नान् महानन्दांस्त्रिलोचनान्

त्यांच्या हातात त्रिशूळ होते, ते शत्रूंचा नाश करणारे, अत्यंत आनंदी आणि त्रिनेत्री होते.

वीतरागांश्च सर्वज्ञान् कोटिकोटिशतान् प्रभुः

प्रभूंनी त्यांना कामना विरहित, सर्वज्ञ आणि कोट्यवधी संख्येने निर्माण केलं.

जरामरणनिर्मुक्तान् व्याजहरा हरं गुरुः

गुरु हरांनी त्यांना म्हातारपण आणि मृत्यूपासून मुक्त असल्याचं सांगितलं.

अन्याः सृजस्व भूतेश जन्ममृत्युसमन्विताः

भूतांच्या अधिपती, आता जन्म आणि मृत्यू असलेली इतर सृष्टी निर्माण कर.

नास्ति मे तादृशः सर्गः सृज त्वमशुभाः प्रजाः

माझ्याकडे अशी सृष्टी नाही; तूच अशुभ जीवांची निर्मिती कर.

स्थाणुत्वं तेन तस्यासीद् देवदेवस्य शूलिनः

त्यामुळे देवांचा देव, त्रिशूळधारी महादेव यांना स्थिरतेची अवस्था लाभली.

स्त्रष्टृत्वमात्मसंबोधो ह्यधिष्ठातृत्वमेव च

त्यांच्याकडे सृष्टी करण्याची शक्ती, आत्मज्ञान आणि सर्वांवर राज्य करण्याचा अधिकार होता.

स एव शङ्करः साक्षात् पिनाकी परमेश्वरः

तेच प्रत्यक्ष शंकर, पिनाक धनुष्य धारण करणारे आणि सर्वश्रेष्ठ परमेश्वर आहेत.

सहैव मानसैः पुत्रैः प्रीतिविस्फारिलोचनः

आपल्या मनातून जन्मलेल्या पुत्रांसह, आनंदाने डोळे टवटवीत करून,

तुष्टाव जगतामेकं कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

त्यांनी सर्व जगाचा एकमेव स्वामी म्हणून त्यांची स्तुती केली आणि डोक्यावर हात जोडून वंदन केले.

नमः शिवाय देवाय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे

शिवाला, त्या दैवताला नमस्कार; ब्रह्मरूप असलेल्या तुला वंदन.