कूर्मपुराणम्

खं समावृत्य तिष्ठन्ति निर्दहन्तो वसुंधराम्

आकाश झाकून, ते पृथ्वीला जाळत राहतात.

साद्रिनद्यर्णवद्वीपा निस्नेहा समपद्यत

पर्वत, नद्या, समुद्र आणि द्वीपांसह पृथ्वी सगळी कोरडी होते.

अधश्चोर्ध्वं च लग्नाभिस्तिर्यक् चैव समावृतम्

खाली, वर आणि आजूबाजूला त्या किरणांनी सगळीकडे वेढले जाते.

एकत्वमुपयातानामेकज्वालं भवत्युत

एकरूप झाल्यावर त्या सर्वांची ज्वाळा एकच होते.

चतुर्लोकमिदं सर्वं निर्दहत्यात्मतेजसा

आपल्या आतल्या तेजाने हे चतुर्लोक पूर्णपणे भस्म होते.

निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिः कूर्मपृष्ठा प्रकाशते

झाडे आणि गवत नसलेली पृथ्वी कूर्माच्या पाठीसारखी दिसते.

सर्वमेव तदर्चिर्भिः पूर्णं जाज्वल्यते पुनः

त्या ज्वाळांनी सर्व काही पुन्हा पूर्णपणे धगधगतं.

ततस्तानि प्रलीयन्ते भूमित्वमुपयान्ति च

मग ती सर्व वस्तू विरघळून पुन्हा पृथ्वीच्या अवस्थेत येतात.

तान् सर्वान् भस्मसात् कृत्वा सप्तात्मा पावकः प्रभुः

सात रूपांचा प्रभू अग्नी सर्वांना राख करून उरतो.

पिबन्नपः समिद्धो ऽग्निः पृथिवीमाश्रितो ज्वलन्

ज्वलंत अग्नी पृथ्वीवर स्थिर राहून पाणी शोषून घेतो.

लोकान् दहति दीप्तात्मा रुद्रतेजोविजॄम्भितः

रुद्राच्या तेजाने प्रकट झालेला तो तेजस्वी अग्नी लोकांना जाळतो.

अधस्तात् पृथिवीं दग्ध्वा दिवमूर्ध्वं दहिष्यति

खालील पृथ्वी जाळून तो वरच्या दिवाला देखील जाळतो.

उत्तिष्ठन्ति शिखास्तस्य वह्नेः संवर्तकस्य तु

त्या संहारक अग्नीच्या ज्वाळा वर उचलतात.

तदा दहत्यसौ दीप्तः कालरुद्रप्रचोदितः

त्या वेळी काळरुद्राच्या प्रेरणेने तो प्रज्वलित अग्नी सर्व जाळतो.

दहेदशेषं कालाग्निः कालो विश्वतनुः स्वयम्

काळाग्नी, म्हणजेच विश्वरूप काळ, सर्व काही उरलेसुरले न जाळतो.

अयोगुडनिभं सर्वं तदा चैकं प्रकाशते

त्या वेळी सर्व काही लोखंडाच्या गुठळीसारखे एकसारखे दिसते.

उत्तिष्ठन्ति तदा व्योम्नि घोराः संवर्तका घनाः

त्या वेळी आकाशात भयंकर संहारक ढग निर्माण होतात.

धूम्रवर्णास्तथा केचित् केचित् पीताः पयोधराः

काही ढग धुरकट रंगाचे, काही पिवळ्या रंगाचे असतात.

शङ्खकुन्दनिभाश्चान्ये जात्यञ्जननिभाः परे

काही शंख किंवा कुंदासारखे, तर काही शुद्ध काजळासारखे दिसतात.

इन्द्रचापनिभाः केचिदुत्तिष्ठन्ति घना दिवि

काही ढग आकाशात इंद्रधनुष्याप्रमाणे उभे राहतात.

बहूरूपा घोरूपा घोरस्वरनिनादिनः

ते अनेक रूपांचे, भयंकर रूपांचे आणि भीषण आवाज करणारे असतात.

सप्तधा संवृतात्मानस्तमग्निं शमयन्त्युत

सात थरांनी झाकलेली त्यांची आत्मा अज्ञानाचा ज्वाळा शांत करते.

सुघोरमशिवं सर्वं नाशयन्ति च पावकम्

ते भयंकर, अशुभ आणि सर्व काही जाळणारी आग नष्ट करतात.

अद्भिस्तेजोभिभूतत्वात् तदाग्निः प्रविशत्यपः

पाणी नेहमी अग्नीवर जिंकते म्हणून त्या वेळी आग पाण्यात विलीन होते.

प्लावयन्तो ऽथ भुवनं महाजलपरिस्त्रवैः

मग मोठ्या जलप्रवाहांनी ते सगळ्या जगाला पाण्याखाली बुडवतात.

अत्यन्तसलिलौघैश्च वेला इव महोदधिः

मोठ्या समुद्राच्या काठीसारखे, ते प्रचंड पाण्याच्या लाटा सोडतात.

पुनः पतति तद् भूमौ पूर्यन्ते तेन चार्णवाः

पुन्हा ते पाणी पृथ्वीवर पडते आणि त्यामुळे समुद्र भरून जातात.

पर्वताश्च विलीयन्ते मही चाप्सु निमज्जति

डोंगर विरघळतात आणि पृथ्वी पाण्यात बुडते.

योगनिन्द्रां समास्थाय शेते देवः प्रजापतिः

योगनिद्रा धारण करून देव प्रजापती झोपतो.