कूर्मपुराणम्

प्रोवाच वायुर्ब्रह्माण्डं पुराणं ब्रह्मभाषितम्

वायूने ब्रह्मदेवाने सांगितलेलं प्राचीन ब्रह्मांड पुराण सांगितलं.

रमते ऽध्यापि भगवान् प्रमथैः परिवारितः

आजही भगवान प्रमथांच्या वेढ्यात आनंदाने रमतात.

ब्रह्मलोकं गमिष्यन्ति यत्र गत्वा न जायते

ते ब्रह्मलोकात जातील, जिथे गेल्यावर पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.

जजाप रुद्रमनिशं यत्र नन्दी महागणः

तेथे नंदी महागण नेहमी रुद्र मंत्राचा जप करत असे.

ददावात्मसमानत्वं मृत्युवञ्चनमेव च

त्याने स्वतःसारखेपण आणि मृत्यूवर विजय मिळवण्याची कृपा दिली.

आराधयन्महादेवं पुत्रार्थं वृषभध्वजम्

पुत्रप्राप्तीसाठी त्याने वृषभध्वज महादेवाची भक्ती केली.

शर्वः सोमो गणवृतो वरदो ऽस्मीत्यभाषत

शर्व, सोमा, गणांच्या वेढ्यात म्हणाले, 'मी वर देणारा आहे.'

अयोनिजं मृत्युहीनं देहि पुत्रं त्वया समम्

माझ्या पोटी न जन्मलेला, मृत्यूपासून मुक्त आणि तुझ्यासारखा पुत्र दे.

पश्यतस्तस्य विप्रर्षेरन्तर्धानं गतो हरः

त्या ऋषीच्या डोळ्यांसमोर हर अदृश्य झाला.

चकर्ष लाङ्गलेनोर्वों भित्त्वादृश्यत शोभनः

त्याने नांगराने पृथ्वी फोडली आणि सुंदर बालक प्रकट झाले.

रूपलावण्यसंपन्नस्तेजसा भासयन् दिशः

रूप आणि सौंदर्याने संपन्न, त्याच्या तेजाने दिशाही उजळून गेल्या.

शिलादं तात तातेति प्राह नन्दी पुनः पुनः

नंदीने पुन्हा पुन्हा 'बाबा! बाबा!' असे शिलादाला हाक मारली.

मुनिभ्यो दर्शयामास ये तदाश्रमवासिनः

त्याने त्या आश्रमात राहणाऱ्या ऋषींना तो मुलगा दाखवला.

उपनीय यथाशास्त्रं वेदमध्यापयत् सुतम्

शास्त्राप्रमाणे उपनयन करून त्याने पुत्राला वेद शिकवले.

चक्रे महेश्वरं द्रष्टुं जेष्ये मृत्युमिति प्रभुम्

'मी महेश्वराचे दर्शन घेईन; मृत्यूवर विजय मिळवीन,' असे त्याने ठरवले.

जजाप रुद्रमनिशं महेशासक्तमानसः

महेश्वरावर मन एकाग्र करून त्याने रुद्र मंत्राचा सातत्याने जप केला.

आगत्य साम्बः सगणो वरदो ऽस्मीत्युवाच ह

शिव आपल्या गणांसह आला आणि म्हणाला, 'मी वर देणारा आहे.'

तावदायुर्महादेव देहीति वरमीश्वर

'महादेव, मला तुझ्याइतकेच आयुष्य दे,' असे त्याने ईश्वराला मागितले.

जजाप कोटिं भगवान् भूयस्तद्गतमानसः

त्याच्यावर मन एकाग्र ठेवून भगवानाने कोटी वेळा मंत्राचा जप केला.

आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः

तेथे येऊन, भूतांच्या समूहांनी वेढलेला तो म्हणाला, "मी वर देणारा आहे."

तथास्त्वित्याह विश्वात्मा देवो ऽप्यन्तरधीयत

विश्वाचा आत्मा असलेल्या देवाने "तसेच होवो" असे उत्तर दिले आणि मग अदृश्य झाला.

आगत्य वरदो ऽस्मीति प्राह भूतगणैर्वृतः

तेथे येऊन, भूतांच्या समूहांनी वेढलेला तो म्हणाला, "मी वर देणारा आहे."

इत्युक्ते भगवानाह न जप्तव्यं त्वया पुनः

हे ऐकून भगवंत म्हणाले, "तू हे पुन्हा म्हणू नकोस."

महागणपतिर्देव्याः पुत्रो भव महेश्वरः

"तू देवीचा पुत्र हो आणि महागणपती म्हणून ओळखला जाशील, हे महेश्वरा."

सर्वलोकाधिपः श्रीमान् सर्वज्ञो मद्बलान्वितः

"तू सर्व लोकांचा स्वामी, सर्वज्ञ आणि माझ्या शक्तीने युक्त असा तेजस्वी होशील."

आभूतसंप्लवस्थायी ततो यास्यसि मत्पदम्

"संपूर्ण सृष्टीचा संहार झाला की, तू माझ्या अवस्थेला पोहोचशील."

अभिषेकेण युक्तेन नन्दीश्वरमयोजयत्

योग्य अभिषेक करून, नंदीश्वराने त्याची स्थापना केली.

मरुतां च शुभां कन्यां सुयशेति च विश्रुताम्

मारुतांना त्याने सुयशा नावाची, सद्गुणी आणि प्रसिद्ध कन्या दिली.

यत्र तत्र मृतो मर्त्यो रुद्रलोके महीयते

जिथे कुठे माणूस मरतो, तिथे तो रुद्रलोकात सन्मानित होतो.