कूर्मपुराणम्

भृगवो ऽङ्गिरसः पूर्वा ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

पूर्वी भृगु आणि अंगिरस यांनी कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाकडे जाऊन भेट घेतली.

पृच्छन्ति प्रणिपत्यैनं विश्वकर्माणमच्युतम्

त्यांनी नमस्कार करून, अविनाशी विश्वकर्म्याला प्रश्न विचारले.

केनोपायेन पश्यामो ब्रूहि देवनमस्कृतम्

देवतांचा पूज्य स्वामी आम्हाला कशा उपायाने पाहता येईल, ते आम्हाला सांग.

देशं च वः प्रवक्ष्यामि यस्मिन् देशे चरिष्यथ

ज्या प्रदेशात तुम्ही वास कराल तो प्रदेश मी तुम्हाला सांगतो.

यत्रास्य नेमिः शीर्येत स देशः पुरुषर्षभाः

ज्या ठिकाणी त्याच्या चाकाचा कडा झिजेल, तोच प्रदेश, हे श्रेष्ठ पुरुषांनो.

नैमिसं तत्स्मृतं नाम्ना पुण्यं सर्वत्र पूजितम्

तो प्रदेश 'नैमिष' या नावाने ओळखला जातो, सर्वत्र पूजला जाणारा आणि पुण्यवान.

स्थानं भगवतः शंभोरेतन्नैमिशमुत्तमम्

हे उत्तम नैमिष क्षेत्र म्हणजे भगवंत शंभूचे निवासस्थान आहे.

तपस्तप्त्वा पुरा देवा लेभिरे प्रवरान् वरान्

पूर्वी देवांनी इथे तप करून उत्तम वर मिळवले.

सत्रेणाराध्य देवेशं दृष्टवन्तो महेश्वरम्

सत्राने देवेशाची पूजा करून त्यांनी महेश्वराचे दर्शन घेतले.

एकैकं पावयेत् पापं सप्तजन्मकृतं द्विजाः

प्रत्येकजण सात जन्मांच्या पापांपासून शुद्ध होतो, हे द्विजांनो.

प्रोवाच वायुर्ब्रह्माण्डं पुराणं ब्रह्मभाषितम्

वायूने ब्रह्मदेवाने सांगितलेलं प्राचीन ब्रह्मांड पुराण सांगितलं.

रमते ऽध्यापि भगवान् प्रमथैः परिवारितः

आजही भगवान प्रमथांच्या वेढ्यात आनंदाने रमतात.

ब्रह्मलोकं गमिष्यन्ति यत्र गत्वा न जायते

ते ब्रह्मलोकात जातील, जिथे गेल्यावर पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही.

जजाप रुद्रमनिशं यत्र नन्दी महागणः

तेथे नंदी महागण नेहमी रुद्र मंत्राचा जप करत असे.

ददावात्मसमानत्वं मृत्युवञ्चनमेव च

त्याने स्वतःसारखेपण आणि मृत्यूवर विजय मिळवण्याची कृपा दिली.

आराधयन्महादेवं पुत्रार्थं वृषभध्वजम्

पुत्रप्राप्तीसाठी त्याने वृषभध्वज महादेवाची भक्ती केली.

शर्वः सोमो गणवृतो वरदो ऽस्मीत्यभाषत

शर्व, सोमा, गणांच्या वेढ्यात म्हणाले, 'मी वर देणारा आहे.'

अयोनिजं मृत्युहीनं देहि पुत्रं त्वया समम्

माझ्या पोटी न जन्मलेला, मृत्यूपासून मुक्त आणि तुझ्यासारखा पुत्र दे.

पश्यतस्तस्य विप्रर्षेरन्तर्धानं गतो हरः

त्या ऋषीच्या डोळ्यांसमोर हर अदृश्य झाला.

चकर्ष लाङ्गलेनोर्वों भित्त्वादृश्यत शोभनः

त्याने नांगराने पृथ्वी फोडली आणि सुंदर बालक प्रकट झाले.

रूपलावण्यसंपन्नस्तेजसा भासयन् दिशः

रूप आणि सौंदर्याने संपन्न, त्याच्या तेजाने दिशाही उजळून गेल्या.

शिलादं तात तातेति प्राह नन्दी पुनः पुनः

नंदीने पुन्हा पुन्हा 'बाबा! बाबा!' असे शिलादाला हाक मारली.

मुनिभ्यो दर्शयामास ये तदाश्रमवासिनः

त्याने त्या आश्रमात राहणाऱ्या ऋषींना तो मुलगा दाखवला.

उपनीय यथाशास्त्रं वेदमध्यापयत् सुतम्

शास्त्राप्रमाणे उपनयन करून त्याने पुत्राला वेद शिकवले.

चक्रे महेश्वरं द्रष्टुं जेष्ये मृत्युमिति प्रभुम्

'मी महेश्वराचे दर्शन घेईन; मृत्यूवर विजय मिळवीन,' असे त्याने ठरवले.

जजाप रुद्रमनिशं महेशासक्तमानसः

महेश्वरावर मन एकाग्र करून त्याने रुद्र मंत्राचा सातत्याने जप केला.

आगत्य साम्बः सगणो वरदो ऽस्मीत्युवाच ह

शिव आपल्या गणांसह आला आणि म्हणाला, 'मी वर देणारा आहे.'

तावदायुर्महादेव देहीति वरमीश्वर

'महादेव, मला तुझ्याइतकेच आयुष्य दे,' असे त्याने ईश्वराला मागितले.

जजाप कोटिं भगवान् भूयस्तद्गतमानसः

त्याच्यावर मन एकाग्र ठेवून भगवानाने कोटी वेळा मंत्राचा जप केला.