कूर्मपुराणम्

भवान् सर्वस्य कार्यस्य कर्ताहऽमधिदैवतम्

सर्व कार्यांचा कर्ता तूच आहेस; मी फक्त अधिदैवत आहे.

भवान् सोमस्त्वहं सूर्यो भवान् रात्रिरहं दिनम्

तू सोम आहेस, मी सूर्य; तू रात्र आहेस, मी दिवस.

भवान् ज्ञानमहं ज्ञाता भवान् मायाहमीश्वरः

तू ज्ञान आहेस, मी जाणणारा; तू माया आहेस, मी ईश्वर.

यो ऽहं सुनिष्कलो देवः सो ऽपि नारायणः परः

जो मी पूर्णपणे अविभाज्य देव आहे, तोच परम नारायण आहे.

पालयैतज्जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

या संपूर्ण जगाचा, देव, असुर आणि माणसांसह, तू रक्षण कर.

धामैकमव्यक्तमनन्तशक्तिः

तेच एक अदृश्य, अनंत शक्तीचे निवासस्थान आहे.

तदेव सुमहत् पद्मं भेजे नाभिसमुत्थितम्

त्याने नाभीतून उत्पन्न झालेल्या त्या महान कमळात प्रवेश केला.

महासुरौ समायातौ भ्रातरौ मधुकैटभौ

महाबलाढ्य असुर मदु आणि कैटभ, हे दोन भाऊ एकत्र प्रकट झाले.

कर्णान्तरसमुद्भूतौ देवदेवस्य शार्ङ्गिणः

हे दोघेही देवांचा देव, शार्ङ्गधारी विष्णू यांच्या कानांतून उत्पन्न झाले.

त्रैलोक्यकण्टकावेतावसुरौ हन्तुमर्हसि

ही दोन्ही असुरे त्रैलोक्याला त्रास देणारी आहेत; तू त्यांचा नाश करायलाच हवा.

आज्ञापयामास तयोर्वधार्थं पुरुषावुभौ

त्यांना मारण्यासाठी त्या दोघांचा वध करण्याचा आदेश देण्यात आला.

व्यनयत् कैटभं विष्णुर्जिष्णुश्च व्यनयन्मधुम्

विष्णूंनी कैटभाचा आणि जिष्णूंनी मदुचा पराभव केला.

बभाषे मधुरं वाक्यं स्नेहाविष्टमना हरिः

हरि, ज्यांचे मन स्नेहाने भरले होते, त्यांनी गोड शब्द बोलले.

नाहं भवन्तं शक्नोमि वोढुं तेजामयं गुरुम्

हे तेजस्वी महाबलाढ्य, मी तुझा भार सहन करू शकत नाही.

अवाच वैष्णवीं निद्रामेकीभूयाथ विष्णुना

विष्णू आणि वैष्णवी निद्रा एकरूप होऊन शांत झाले.

ब्रह्मा नारायणाख्यो ऽसौ सुष्वाप सलिले तदा

त्या वेळी नारायण नावाचा ब्रह्मा पाण्यावर झोपला.

अनाद्यनन्तमद्वैतं स्वात्मानं ब्रह्मसंज्ञितम्

तो आद्य, अनंत, अद्वितीय आणि ब्रह्म नावाने ओळखला जाणारा स्वतःचा आत्मा आहे.

ससर्ज सृष्टिं तद्रूपां वैष्णवं भावमाश्रितः

वैष्णव भाव धारण करून त्याच रूपात त्याने सृष्टी निर्माण केली.

ऋभुं सनत्कुमारं च पुर्वजं तं सनातनम्

त्याने ऋभू आणि सनत्कुमार या प्राचीन व सनातन ऋषींची निर्मिती केली.

विदित्वा परमं भावं न सृष्टौ दधिरे मतिम्

त्यांनी परम भाव जाणून सृष्टीच्या कार्यात मन लावले नाही.

बभूव नष्टचेता वै मायया परमेष्ठिनः

परमेश्वराच्या मायेमुळे त्यांचे भान हरपले.

व्याजहारात्मनः पुत्रं मोहनाशाय पद्मजम्

मोह आणि इच्छेसाठी त्याने कमळातून जन्मलेल्या पुत्राला प्रकट केले.

यदुक्तवानात्मनो ऽसौ पुत्रत्वे तव शङ्करः

शंकरा, ज्याला तू आपला पुत्र म्हणतोस, त्याला त्याने स्वतःचा पुत्र म्हणून मान्य केले.

प्रजाः स्त्रष्टुमनास्तेपे तपः परमदुश्चरम्

सृष्टी निर्माण करण्याच्या इच्छेने त्याने अतिशय कठीण तप केले.

ततो दीर्घेण कालेन दुः खात् क्रोधो ऽभ्यजायत

मग खूप काळानंतर दुःखातून त्याच्या मनात राग उत्पन्न झाला.

ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तथाभवन्

मग त्या अश्रूंच्या थेंबांतून प्रेत नावाची जीवसृष्टी निर्माण झाली.

जहौ प्राणांश्च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः

रागाने भरून, त्या भगवंत प्रजापतींनी आपला प्राण सोडला.

सहस्त्रादित्यसंकाशो युगान्तदहनोपमः

तो हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी दिसत होता, जणू युगाच्या शेवटीचा अग्नीच.

रोदनाद् रुद्र इत्येवं लोके ख्यातिं गमिष्यसि

तू रडल्यामुळे, लोकांत तुला 'रुद्र' म्हणून ओळख मिळेल.