कूर्मपुराणम्

ब्रह्मणे कथितं पूर्वमादावेव महर्षयः

हे महर्षींनी पूर्वीच ब्रह्माला सुरुवातीला सांगितले होते.

योगेन सहितं सांख्यं पुरुषाणां विमुक्तिदम्

योगासह असलेले सांख्य पुरुषांना मुक्ती देते.

ज्ञानं तु केवलं सम्यगपवर्गफलप्रदम्

पण शुद्ध ज्ञानच खरी अंतिम मुक्ती देते.

विहाय सांख्यं विमलमकुर्वन्त परिश्रमम्

शुद्ध सांख्य सोडून दिल्यावर त्यांनी व्यर्थ परिश्रम केले.

आगतो ऽहमिमं देशं ज्ञापयन् मोहसंभवम्

मोह कसा उत्पन्न होतो हे सांगण्यासाठी मी येथे आलो आहे.

ज्ञातव्यं हि प्रयत्नेन श्रोतव्यं दृश्यमेव च

हे प्रयत्नपूर्वक जाणावे, ऐकावे आणि प्रत्यक्ष पाहावे.

आनन्दो निर्मलो नित्यं स्यादेतत् सांख्यदर्शनम्

हे सांख्यदर्शन नेहमी आनंददायक आणि निर्मळ असते.

एतत् कैवल्यममलं ब्रह्मभावश्च वर्णितः

हीच निर्मळ कैवल्य अवस्था आणि ब्रह्मभाव सांगितला आहे.

पश्यन्ति मां महात्मानो यतयो विश्वमीश्वरम्

महात्मे आणि संयमी लोक मला विश्वाचा ईश्वर म्हणून पाहतात.

अहं हि वेद्यो भगवान् मम मूर्तिरियं शिवा

मीच जाणण्यासारखा भगवंत आहे; माझी ही मूर्ती मंगल आहे.

तेषामभ्यधिकं ज्ञानं मामकं द्विजपुङ्गवाः

जे माझ्या भक्त आहेत त्यांचे ज्ञान श्रेष्ठ असते, हे द्विजश्रेष्ठ.

ये हि मां भस्मनिरता ध्यायन्ति सततं हृदि

जे नेहमी माझ्यात तल्लीन राहून, मनात माझे ध्यान करतात आणि अंगावर भस्म लावतात—

नाशयाम्यचिरात् तेषां घोरं संसारसागरम्

त्यांच्यासाठी मी लवकरच या भयंकर संसारसागराचा नाश करतो.

ब्रह्मचर्यरतो नग्नो व्रतं पाशुपतं चरेत्

जो ब्रह्मचर्याचे पालन करतो, वस्त्र न घालता, पाशुपत व्रत पाळावा.

गुह्याद् गुह्यतमं सूक्ष्मं वेदसारं विमुक्तये

सर्वात गूढ, सूक्ष्म आणि वेदांचा सार असा हा मुक्तीसाठी आहे.

वेदाभ्यासरतो विद्वान् ध्यायेत् पशुपतिं शिवम्

जो विद्वान वेदांचा अभ्यास करतो, त्याने पशुपती शिव यांचा ध्यान करावे.

भस्मच्छन्नैर्हि सततं निष्कामैरिति विश्रुतिः

सदैव भस्म लावणारे आणि इच्छा नसलेले लोक असेच असतात, हे सर्वांना माहीत आहे.

बहवो ऽनेन योगेन पूता मद्भावमागताः

या योगामुळे अनेकजण शुद्ध झाले आणि माझ्या स्थितीला पोहोचले.

वेदवादविरुद्धानि मयैव कथितानि तु

मी फक्त वेदांच्या शिकवणीला विरोध न करणाऱ्या गोष्टी सांगितल्या आहेत.

असेव्यमेतत् कथितं वेदवाह्यं तथेतरम्

जे वेदाबाह्य किंवा इतर अशा गोष्टी आहेत, त्यांचे आचरण करू नये असे सांगितले आहे.

ज्ञायते मत्स्वरूपं तु मुक्त्वा वेदं सनातनम्

माझे खरे स्वरूप फक्त सनातन वेदांमधूनच ओळखता येते.

अचिरादैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति न संशयः

लवकरच दैवी ज्ञान प्राप्त होईल, याबद्दल काहीच शंका नाही.

ध्यातमात्रो हि सान्निध्यं दास्यामि मुनिसत्तमाः

हे श्रेष्ठ मुनीहो, केवळ ध्यान केल्याने मी माझे सान्निध्य देईन.

ब्रह्मचर्यरताः शान्ता ज्ञानयोगपरायणाः

जे ब्रह्मचर्याचे पालन करणारे, शांत आणि ज्ञानयोगात मग्न असतात—

वितेनिरे बहून् वादान्नध्यात्मज्ञानसंश्रयान्

त्यांनी आत्मज्ञानावर आधारलेले अनेक मतप्रवाह निर्माण केले.

को ऽपि स्यात् सर्वभावानां हेतुरीश्वर एव च

सर्व सृष्टीचा एक कारण असू शकतो, आणि तोच खरा ईश्वर आहे.

आविरासीन्महादेवी देवी गिरिवरात्मजा

महादेवी, पर्वतराजाची कन्या, प्रकट झाली.

स्वभाभिर्विमलाभिस्तु पूरयन्ती नभस्तलम्

तिच्या निर्मळ आणि तेजस्वी रूपांनी तिने आकाश भरून टाकले.

जानन्ति ते तत् परमस्य बीजम्

ते लोक त्या गोष्टीला परमात्म्याचे बीज म्हणून ओळखतात.