कूर्मपुराणम्

संप्रेक्ष्य जगतो योनिं पार्श्वस्थं च जनार्दनम्

जगाचा उगम आणि जवळ उभा असलेला जनार्दन पाहून,

त्यक्तव्या मम भार्येति धर्मज्ञैः शान्तमानसैः

'माझी पत्नी सोडावी'—असं धर्म जाणणारे आणि शांत मनाचे लोक म्हणतात.

अस्माभिरेषा सुभगा तादृशी त्यागमर्हति

'आमच्यात ही भाग्यवती अशी आहे की तिला सोडणं योग्य आहे.'

नाहमेनामपि तथा विमुञ्चामि कदाचन

मी तिला अशा प्रकारे कधीच सोडणार नाही.

उक्तं ह्यसत्यं भवता गम्यतां क्षिप्रमेव हि

'तुम्ही जे बोललात ते खोटं आहे; लगेच निघा!'

भवतां प्रतिभात्येषेत्युक्त्वासौ विचचार ह

'हे तुम्हाला तसंच वाटतं,' असं म्हणून तो तिथून फिरू लागला.

वसिष्ठस्याश्रमं पुण्यं भिक्षार्थो परमेश्वरः

परमेश्वर भिक्षा मागण्यासाठी वसिष्ठांच्या पवित्र आश्रमात गेला.

वसिष्ठस्य प्रिया भार्या प्रत्युद्गम्य ननाम नम्

वसिष्ठांची प्रिय पत्नी पुढे आली आणि आदराने वाकली.

संधयामास भैषज्यैर्विष्णा वदना सती

ती सतीने विष्णाच्या चेहऱ्यावर औषधं लावली.

उवाच तां महादेवः सिद्धानां प्रवरो ऽस्म्यहम्

महादेव तिला म्हणाले, "सिद्धांमध्ये मीच श्रेष्ठ आहे."

एषैव देवता मह्यं धारयामि सदैव तत्

"हीच देवी माझी आहे; मी तिला नेहमी जपतो."

ताडयाञ्चक्रिरे दण्डैर्लोष्टिभिर्मुष्टिभिद्विजाः

द्विजांनी काठ्या, मातीचे ढेकळ आणि मुठीने मारायला सुरुवात केली.

प्रोचुरेतद् भवांल्लिङ्गमुत्पाटयतु दुर्मते

"हा दुष्ट मनाचा माणूस प्रभूचं लिंग उपटून टाको."

युष्माकं मामके लिङ्गे यदि द्वेषो ऽभिजायते

"जर माझ्या लिंगाबद्दल तुमच्या मनात द्वेष निर्माण झाला तर—"

नापश्यंस्तत्क्षणेनेशं केशवं लिङ्गमेव च

त्या क्षणी मला प्रभू, केशव किंवा लिंग काहीच दिसलं नाही.

निष्प्रभाश्च ग्रहाः सर्वे चुक्षुभे च महोदधिः

सगळ्या ग्रहांचा तेज हरपलं आणि मोठं समुद्र ढवळून निघालं.

कथयामास विप्राणां भयादाकुलितेक्षणा

भीतीने डोळे भरून तिने ब्राह्मणांना सांगितलं.

भिक्षमाणः शिवो नूनं दृष्टो ऽस्माकं गृहेष्विति

"नक्कीच, शंकर भिक्षा मागायला आमच्या घरात आले होते."

सर्वे जग्मुर्महायोगं ब्रह्माणं विश्वसंभवम्

सर्वजण महान योगी, विश्वाचा उगम असलेल्या ब्रह्माकडे गेले.

चतुर्वेदैर्मूर्तिमद्भिः सावित्र्या सहितं प्रभुम्

चारही वेद मूर्तिमंत असताना, सावित्रीसह त्या प्रभूला भेटायला गेले.

प्रभासहस्रकलिले ज्ञानैश्वर्यादिसंयुते

हजारो तेजांनी उजळलेल्या, ज्ञान, ऐश्वर्य आणि इतर गुणांनी युक्त अशा त्या प्रभूच्या प्रकाशात.

चतुर्मुखं महाबाहुं छन्दोमयमजं परम्

चार तोंडांचा, बलवान हातांचा, छंदांनी बनलेला, अजन्मा आणि श्रेष्ठ असा तो.

शिरोभिर्धरणीं गत्वा तोषयामासुरीश्वरम्

सर्वांनी आपली मस्तकं भूमीला टेकवून ईश्वराचं समाधान केलं.

व्याजहार मुनिश्रेष्ठाः किमागमनकारणम्

श्रेष्ठ ऋषींनी विचारलं, "तुमच्या येण्याचं कारण काय?"

ज्ञापयाञ्चक्रिरे सर्वे कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्

सर्वांनी हात जोडून, डोक्यावर ठेवून त्याला आपली विनंती सांगितली.

भार्यया चारुसर्वाङ्ग्या प्रविष्टो नग्न एव हि

तो आपल्या सुंदर अंगांची असलेल्या पत्नीबरोबर पूर्णपणे नग्न अवस्थेत आत गेला.

कन्यकानां प्रिया चास्य दूषयामास पुत्रकान्

तो कन्यांना प्रिय होता, आणि त्याने त्यांच्या मुलांना भ्रष्ट केले.

ताडितो ऽस्माभिरत्यर्थं लिङ्गन्तु विनिपातितम्

आम्ही त्याला खूप मारले आणि त्याचे लिंग खाली पडलं.

उत्पाताश्चाभवन् घोराः सर्वभूतभयङ्कराः

भयानक अपशकुन घडू लागले, जे सर्व जीवांना घाबरवणारे होते.