कूर्मपुराणम्

मत्तमातङ्गगामनो दिग्वासा जगदीश्वरः

जगाचा स्वामी, मदमस्त हत्तीप्रमाणे चालणारा, दिशाच वस्त्र म्हणून घालणारा होता.

दधानो भगवानीशः समागच्छति सस्मितः

भगवान ईश, हसत-हसत, आपली चिन्हे घेऊन पुढे आला.

स्त्रीवेषं विष्णुरास्थाय सो ऽनुगच्छति शूलिनम्

विष्णूने स्त्रीरूप घेतलं आणि त्रिशूळधारीच्या मागे गेला.

शुचिस्मितं सुप्रसन्नं रणन्नुपुरकद्वयम्

शुद्ध हास्य असलेली, तेजस्वी, आणि पैंजणांचा नाद करणारी ती होती.

उदारहंसचलनं विलासि सुमनोहरम्

राजहंसासारखी चाल, खेळकरपणा आणि मनमोहक रूप असलेली होती.

चचार हरिणा भिक्षां मायया मोहयन् जगत्

हरीने आपल्या मायेमुळे जगाला मोहात टाकत भिक्षा मागायला फिरला.

मायया मोहिता नार्यो देवदेवं समन्वयुः

त्या स्त्रिया मायेमुळे मोहात पडून देवांचा देवाच्या मागे गेल्या.

सहैव तेन कामार्ता विलासिन्यश्चरन्तिहि

त्याच्यासोबत, कामाने व्याकुळ झालेल्या, खेळकर स्त्रिया फिरत होत्या.

अन्वगच्छन् हृषीकेशं सर्वे कामप्रपीडिताः

सर्वजण, कामाने त्रस्त होऊन, हृषीकेशाच्या मागे गेले.

मिच्छन्त्यथालिङ्गनमाचरन्ति

एकमेकाशी एकरूप व्हायचं मनात असून, ते एकमेकांना मिठी मारतात.

भ्रूभङ्गमन्ये विचरन्ति तेन

काही जण भुवया हलवत इकडेतिकडे फिरतात.

मायानुभूयन्त इतिव सम्यक्

ते जणू काही खरंच घडतंय असं समजून माया अनुभवतात.

यथैकशक्त्या सह देवदेवः

जसं देवांचा देव एका शक्तीसोबत असतो,

तदीशवृत्तामृतमादिदेवः

तो आदिदेव, ज्याचं वर्तन अमर आहे,

मोहयन्तं मुनिश्रेष्ठाः कोपं संदधिरे भृशम्

त्या मुनिश्रेष्ठांनी, ज्यांना तो मोहात टाकत होता, खूप रागावून त्याच्यावर कोप केला.

शेषुश्च शापैर्विविधैर्मायया तस्य मोहिताः

आणि त्याच्या मायेमुळे मोहात पडून, त्यांनी त्याला वेगवेगळ्या शापांनी शापित केलं.

यथादित्यप्रकाशेन तारका नभसि स्थिताः

जसं सूर्याच्या प्रकाशात तारे आकाशात राहतात,

को भवानिति देवेशं पृच्छन्ति स्म विमोहिताः

मोहात पडलेले ते सर्वजण देवांचा देवाला विचारू लागले, 'तुम्ही कोण आहात?'

इदानीं भार्यया देशे भवद्भिरिह सुव्रताः

आता, आपल्या पत्नीबरोबर या ठिकाणी तुम्ही सर्व सदाचारी लोकांनी राहावं.

ऊचुर्गृहीत्वा वसनं त्यक्त्वा भार्यां तपश्चर

त्यांनी सांगितलं, 'वस्त्र घ्या, पत्नीला सोडा आणि तप करा.'

संप्रेक्ष्य जगतो योनिं पार्श्वस्थं च जनार्दनम्

जगाचा उगम आणि जवळ उभा असलेला जनार्दन पाहून,

त्यक्तव्या मम भार्येति धर्मज्ञैः शान्तमानसैः

'माझी पत्नी सोडावी'—असं धर्म जाणणारे आणि शांत मनाचे लोक म्हणतात.

अस्माभिरेषा सुभगा तादृशी त्यागमर्हति

'आमच्यात ही भाग्यवती अशी आहे की तिला सोडणं योग्य आहे.'

नाहमेनामपि तथा विमुञ्चामि कदाचन

मी तिला अशा प्रकारे कधीच सोडणार नाही.

उक्तं ह्यसत्यं भवता गम्यतां क्षिप्रमेव हि

'तुम्ही जे बोललात ते खोटं आहे; लगेच निघा!'

भवतां प्रतिभात्येषेत्युक्त्वासौ विचचार ह

'हे तुम्हाला तसंच वाटतं,' असं म्हणून तो तिथून फिरू लागला.

वसिष्ठस्याश्रमं पुण्यं भिक्षार्थो परमेश्वरः

परमेश्वर भिक्षा मागण्यासाठी वसिष्ठांच्या पवित्र आश्रमात गेला.

वसिष्ठस्य प्रिया भार्या प्रत्युद्गम्य ननाम नम्

वसिष्ठांची प्रिय पत्नी पुढे आली आणि आदराने वाकली.

संधयामास भैषज्यैर्विष्णा वदना सती

ती सतीने विष्णाच्या चेहऱ्यावर औषधं लावली.