कूर्मपुराणम्

आस्ते हयशिरा नित्यं तत्र नारायणः स्वयम्

त्या ठिकाणी, स्वयं नारायण, हयशिरा म्हणून नेहमी वास करतो.

पुष्करं सर्वपापघ्नं मृतानां ब्रह्मलोकदम्

पुष्कर सर्व पापे नष्ट करणारे आहे आणि मृतांना ब्रह्मलोक देतो.

पूयते पातकैः सर्वैः शक्रेण सह मोदते

तो सर्व पापांतून शुद्ध होतो आणि शक्रासोबत आनंद करतो.

उपासते सिद्धसङ्घा ब्रह्मणं पद्मसंभवम्

सिद्धांचा समुदाय कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्माची उपासना करतो.

पूजयित्वा द्विजवरान् ब्रह्माणं संप्रपष्यति

श्रेष्ठ द्विजांची पूजा केल्यावर, तो ब्रह्माचे दर्शन करतो.

सुरूपो जायते मर्त्यः सर्वान् कामानवाप्नुयात्

माणूस सुंदर रूपात जन्म घेतो आणि सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

पूजयित्वा तत्र रुद्रमश्वमेधफलं लभेत्

तेथे रुद्राची पूजा केल्यावर अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.

आराधयामास हरं पञ्चक्षरपरायणः

तो पाच अक्षरी मंत्राचा जप करत हराची भक्ती करीत होता.

आराधयामास शिवं तपसा गोवृषध्वजम्

त्याने तप करून बैलध्वज असलेल्या शिवाची उपासना केली.

ननर्त हर्षवेगेन ज्ञात्वा रुद्रं समागतम्

रुद्र आले आहेत हे कळताच तो आनंदाने नाचू लागला.

दृष्ट्वापि देवमीशानं नृत्यति स्म पुनः पुनः

ईशान देवाला पाहूनही तो पुन्हा पुन्हा नाचत राहिला.

स्वकं देहं विदार्यास्मै भस्मराशिमदर्शयत्

त्याने स्वतःचे शरीर फाडून त्याला राखेचा ढिग दाखवला.

माहात्म्यमेतत् तपसस्त्वादृशो ऽन्यो ऽपि विद्यते

तुझ्यासारखी तपस्येची महती दुसऱ्या कोणातही आढळत नाही.

न युक्तं तापसस्यैतत् त्वत्तोप्यत्राधिको ह्यहम्

हे तपस्व्या, हे योग्य नाही; यात मी तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे.

आस्थाय परमं भावं ननर्त जगतो हरः

जगाचा संहार करणारा हराने श्रेष्ठ भाव धारण करून नृत्य केले.

दंष्ट्राकरालवदनो ज्वालामाली भयङ्करः

भयंकर दाढा आणि ज्वाळांनी वेढलेला त्याचा चेहरा फारच भीतीदायक होता.

सूर्यायुतसमप्रख्यां प्रसन्नवदनां शिवाम्

त्याने शुभ देवीला पाहिले, जिने चेहरा दहा हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी आणि प्रसन्न होता.

ननाम शिरसा रुद्रं रुद्राध्यायं जपन् वशी

संयमी माणसाने रुद्राला वंदन केले आणि रुद्राध्याय जपत राहिला.

पूर्ववेषं स जग्राह देवी चान्तर्हिताभवत्

त्याने आपला पूर्वीचा वेष घेतला आणि देवी अदृश्य झाली.

न भेतव्यं त्वया वत्स प्राह किं ते ददाम्यहम्

"बाळा, घाबरू नकोस," असे तो म्हणाला, "तुला काय हवे आहे ते सांग."

विज्ञापयामास तदा हृष्टः प्रष्टुमना मुनिः

तेव्हा तो ऋषी आनंदित होऊन विचारण्याची इच्छा धरून विनंती करू लागला.

किमेतद् भगवद्रूपं सुघोरं विश्वतोमुखम्

"भगवंतांचे हे कोणते रूप? इतके भयंकर आणि सर्व दिशांना तोंड असलेले?"

अन्तर्हितेव सहसा सर्वमिच्छामि वेदितुम्

"तुम्ही अचानक अदृश्य झाल्यावर मला सर्व काही जाणून घ्यायचे आहे."

महेशः स्वात्मनो योगं देवीं च त्रिपुरानलः

महेश स्वतःच्या आत्म्याचं योग आहे, आणि देवी ही त्रिपुराचा नाश करणारी अग्नी आहे.

दाहकः सर्वपापानां कालः कालकरो हरः

तो सर्व पापांचा नाश करणारा, काळ, काळ घडवणारा आणि हराही आहे.

सो ऽन्तर्यामी स पुरुषो ह्यहं वै पुरुषोत्तमः

तो अंतर्यामी, तोच पुरुष आहे; आणि मीच खरा परमपुरुष आहे.

प्रोच्यते मुनिर्भिशक्तिर्जगद्योनिः सनातनी

मुनिंनी त्याला शक्ती, जगाचा सनातन स्रोत असं म्हटलं आहे.

नारायणः परो ऽव्यक्तो मायारूप इति श्रुतिः

नारायण हा सर्वश्रेष्ठ, अव्यक्त, मायारूप आहे असं श्रुती सांगते.

योजयामि प्रकृत्याहं पुरुषं पञ्चविंशकम्

मी प्रकृतीला पंचविंशती पुरुषाशी एकत्र करतो.