कूर्मपुराणम्

मानितो राघवेणाग्निर्भूतैश्चान्तरधीयत

राघव आणि सर्व जीवांनी सन्मान केल्यावर अग्निदेव अदृश्य झाले.

स्त्रीणां सर्वाघशमनं प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम्

स्त्रियांच्या सर्व पापांना दूर करणारे हे प्रायश्चित्त मानले गेले आहे.

स्वदेहं पुण्यतीर्थेषु त्यक्त्वा मुच्येत किल्बिषात्

पवित्र तीर्थस्थळी आपले शरीर सोडल्याने मनुष्य पापांपासून मुक्त होतो.

मुच्यते पातकैः सर्वैः समस्तैरपि पूरुषः

माणूस सर्व प्रकारच्या पापांपासून सुटतो.

महेशाराधनार्थाय ज्ञानयोगं च शाश्वतम्

महेश्वराची उपासना करण्यासाठी ज्ञान आणि योगाचा शाश्वत मार्ग आहे.

स पश्यति महादेवं नान्यः कल्पशतैरपि

तोच महादेवाला पाहतो; इतर कुणालाही शेकडो कल्पांनीसुद्धा ते शक्य होत नाही.

न तस्मादधिको लोके स योगी परमो मतः

या जगात त्याच्यापेक्षा मोठा योगी कोणीही नाही; तोच श्रेष्ठ योगी मानला जातो.

स योगयुक्तो ऽपि मुनिर्नात्यर्थं भगवत्प्रियः

योगयुक्त असला तरी तो मुनि भगवंताला फार प्रिय नसतो.

धर्मयुक्तेषु शान्तेषु श्रद्धया चान्वितेषु वै

जे धर्मनिष्ठ, शांत आणि श्रद्धेने युक्त आहेत,

सर्वपापविनिर्मुक्तो गच्छेत परमां गतिम्

सर्व पापांपासून मुक्त झालेला मनुष्य परमावस्था प्राप्त करतो.

पठेत नित्यं सुमनाः श्रोतव्यं च द्विजातिभिः

सद्भाव असलेला मनुष्य हे नेहमी वाचावे; तसेच द्विजांनी ते ऐकावे.

स दोषकञ्चुकं त्यक्त्वा याति देवं महेश्वरम्

जो दोषांचा आवरण सोडतो, तो महेश्वराकडे जातो.

समाश्वास्य मुनीन् सूतं जगाम च यथागतम्

मुनिंना धीर देऊन सूत पुन्हा जसा आला तसा निघून गेला.

तानि त्वं कथयास्माकं रोमहर्षण सांप्रतम्

रोमहर्षण, आता तू आम्हाला ती गोष्टी सांग.

कथितानि पुराणेषु मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः

त्या गोष्टी ब्रह्मज्ञान सांगणाऱ्या ऋषींनी पुराणांत सांगितल्या आहेत.

एकैकशो मुनिश्रेष्ठाः पुनात्यासप्तमं कुलम्

प्रत्येक श्रेष्ठ मुनि आपल्या सातव्या पिढीपर्यंत कुल शुद्ध करतो.

प्रयागं प्रथितं तीर्थं तस्य माहात्म्यमीरितम्

प्रयाग हे प्रसिद्ध तीर्थ आहे; त्याचे माहात्म्य सांगितले गेले आहे.

ऋषीणामाश्रमैर्जुष्टं सर्वपापविशोधनम्

ते ऋषींच्या आश्रमांनी वसलेले असून सर्व पापे दूर करते.

ददाति यत्किञ्चिदपि पुनात्युभयतः कुलम्

तेथे जरी थोडे काही दिले तरी, दोन्ही बाजूंच्या कुलाचे पावन होते.

कृत्वा पिण्डप्रदानं तु न भूयो जायते नरः

श्राद्धाचा विधी करून, माणूस पुन्हा जन्म घेत नाही.

तारिताः पितरस्तेन यास्यन्ति परमां गतिम्

त्याच्या कृतीमुळे पितरांना तारले जाते आणि ते श्रेष्ठ स्थानाला पोहोचतात.

शिलातले पदं न्यस्तं तत्र पितॄन् प्रसादयेत्

दगडाच्या फळकुटावर पाऊल ठेवून, तिथे पितरांना संतुष्ट करावे.

शोचन्ति पितरस्तं वै वृथा तस्य परिश्रमः

पितर त्याच्यासाठी दुःखी होतात; त्याचा परिश्रम व्यर्थ जातो.

गयांयास्यतियः कश्चित् सो ऽस्मान् संतारयिष्यति

आपल्यापैकी जो कोणी गया येथे जाईल, तो आपल्याला तारेल.

गयां यास्यति वंश्यो यः सो ऽस्मान् संतारयिष्यति

आपल्या वंशातील जो कोणी गया येथे जाईल, तो आपल्याला तारेल.

तेषां तु समवेतानां यद्येको ऽपि गयां व्रजेत्

त्यांच्यात एक जरी गया येथे गेला, तरी—

प्रदद्याद् विधिवत् पिण्डान् गयां गत्वा समाहितः

गया येथे एकाग्रतेने जाऊन, योग्य रीतीने पिंड द्यावा.

कुलान्युभयतः सप्त समुद्धृत्याप्नुयात् परम्

तो दोन्ही बाजूंच्या सात पिढ्या तारतो आणि श्रेष्ठ स्थान मिळवतो.

प्रभासमिति विख्यातं यत्रास्ते भगवान् भवः

जिथे भगवान भव वास करतात, ते स्थान प्रभास म्हणून प्रसिद्ध आहे.