कूर्मपुराणम्

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

चांद्रायण व्रतानेच शुद्धी मिळते; यासाठी दुसरा उपाय नाही.

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

चांद्रायण किंवा प्राजापत्य व्रताने शुद्धी मिळते.

प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

चुकून काही घडलं तर, स्नान करून गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा म्हणावा.

त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

तीन रात्र नीट उपवास केल्यावर पंचगव्याने शुद्धी मिळते.

उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

अन्नाचं उष्टं लागल्यास, प्राजापत्य व्रत करून शुद्धी घ्यावी.

स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

कोणाला स्पर्श केल्यावर, किंवा पतिताला स्पर्श केल्यावर शुद्धीसाठी स्नान करावं.

प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

चुकून काही झालं तर, तोंड धुऊन एकाग्रतेने जप करावा.

आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

शुद्धीसाठी तोंड धुवावं, असं देव पितामह म्हणतात.

कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

शुद्धी करून, नंतर स्नान करावं, उपवास करावा आणि तुपाचं होम करावं.

स्पृष्ट्वाभ्यक्तस्त्वसंस्पृश्यमहोरात्रेण शुद्ध्यति

कोणीतरी लिंपलेला असला आणि दुसऱ्याला न स्पर्श करता, त्याने दिवस-रात्र गेल्यावर शुद्धी मिळते.

पलाण्डुं लशुनं चैव घृतं प्राश्य ततः शुचिः

कोणी कांदा, लसूण किंवा तूप खाल्ल्यानंतर तो शुद्ध होतो.

नाभेरूर्ध्वं तु दष्टस्य तदेव द्विगुणं भवेत्

जर नाभीच्या वर चावले असेल, तर तीच नियम दोनपट लागू पडतात.

स्नात्वा जपेद् वा सावित्रीं श्वभिर्दष्टो द्विजोत्तमः

ब्राह्मण जर कुत्र्याने चावला असेल, तर स्नान करून किंवा सावित्रीचा जप करून तो शुद्ध होतो.

अनातुरः सति धने कृच्छ्रार्धेन स शुद्ध्यति

जो आजारी नाही आणि ज्याच्याकडे धन आहे, त्याने अर्धे कृच्छ्र व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.

ऋतौ न गच्छेद् भार्यां वा सो ऽपि कृच्छ्रार्धमाचरेत्

स्त्रीला ऋतुमती असताना जवळ जाऊ नये; गेल्यास अर्धे कृच्छ्र व्रत करावे.

सचैलो जलमाप्लुत्य गामालभ्य विशुद्ध्यति

वस्त्र घालून पाण्यात बुडून, गायीला स्पर्श केल्यावर शुद्धी मिळते.

गायत्र्यष्टसहस्रं तु त्र्यहं चोपवसेद् व्रती

व्रतीने गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा जपावा आणि तीन दिवस उपवास करावा.

गायत्र्यष्टसहस्रं च जप्यं कुर्यान्नदीषु च

त्याने गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा जपावा आणि नद्यांमध्ये जप करावा.

मृषैव यावकान्नेन कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम्

त्याने जरी खोटे असले तरी, यवाच्या अन्नाने चांद्रायण व्रत करावे.

छायां श्वपाकस्यारुह्य स्नात्वा संप्राशयेद् घृतम्

श्वपाकाच्या सावलीवर चढून, स्नान करून, त्याला तूप द्यावे.

मानुषं चास्थि संस्पृश्य स्नानं कृत्वा विशुद्ध्यति

मानवी हाडाला स्पर्श करून स्नान केल्यावर शुद्धी मिळते.

कृतघ्नो ब्राह्मणगृहे पञ्च संवत्सरं व्रती

गायीचा वध करणाऱ्याने ब्राह्मणाच्या घरी पाच वर्षे व्रत करावे.

स्नात्वानश्नन्नहः शेषं प्रणिपत्य प्रसादयेत्

स्नान करून, उरलेला दिवस उपवास करून, त्याने नम्रपणे जाऊन क्षमा मागावी.

विवादे वापि निर्जित्य प्रणिपत्य प्रसादयेत्

वाद जिंकल्यानंतरही, त्याने नम्रपणे जाऊन क्षमा मागावी.

कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ कुर्वोत विप्रस्योत्पाद्य शोणितम्

ब्राह्मणाचे रक्त काढल्यावर, त्याने कृच्छ्र आणि अतिकृच्छ्र व्रत करावे.

एकरात्रं त्रिरात्रं वा तत्पापस्यापनुत्तये

त्या पापाच्या निवृत्तीसाठी, त्याने एक रात्र किंवा तीन रात्र उपवास करावा.

उल्मुकेन दहेज्जिह्वां दातव्यं च हिरण्यकम्

त्याने आपल्या जिभेला निखाऱ्याने भाजावे आणि सोने द्यावे.

छिन्द्याच्छिश्नं तु शुद्ध्यर्थं चरेच्चान्द्रायणं तु वा

शुद्धीसाठी लिंग छाटावे, किंवा चंद्रायण व्रत करावे.

शिश्नस्योत्कर्तनं कृत्वा चान्द्रायणमथाचरेत्

लिंग छाटल्यानंतर मग चंद्रायण व्रत करावे.