कूर्मपुराणम्

शुद्ध्येयुस्तद् व्रतं सम्यक् चरेयुर्धर्मवर्धनाः

जे धर्म वाढवणारे लोक ते व्रत नीट पाळतात, त्यांची शुद्धी होते.

अनश्नन् संयतमना रात्रौ चेद् रात्रिमेव हि

कोणी जर रात्रभर उपवास करून, मन आवरले असेल, तर तो उपवास रात्रीचं व्रत मानलं जातं.

गायत्र्यष्टसहस्रस्य जप्यं कुर्याद् विशुद्धये

शुद्धीसाठी गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा म्हणावा.

स्नात्वा विशुद्ध्यते सद्यः परिश्रान्तस्तु संयमात्

स्नान केल्यावर लगेच शुद्धी मिळते; पण खूप थकल्यास संयम ठेवावा लागतो.

स्नातकव्रतलोपं तु कृत्वा चोपवसेद् दिनम्

स्नातकाचं व्रत मोडलं तर एक दिवस उपवास करावा.

चान्द्रायणं चरेद् व्रात्यो गोप्रदानेन शुद्ध्यति

व्रात्याने चांद्रायण व्रत करावं; गायीचं दान केल्याने तो शुद्ध होतो.

देवद्रोहं गुरुद्रोहं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

देव किंवा गुरूचा अपमान केल्यास तप्तकृच्छ्र व्रताने शुद्धी मिळते.

त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत् तु नग्नो वा प्रविशेज्जलम्

तीन रात्र उपवास केल्याने, किंवा नग्न होऊन पाण्यात गेल्याने शुद्धी मिळते.

होमाश्च शाकला नित्यमपाङ्क्तानां विशोधनम्

नित्य शाकल होम अपाक्तांना शुद्ध करतात.

अहोरात्रोषितः स्नातः पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

दिवस-रात्र उपवास करून स्नान केल्यावर, पंचगव्याने शुद्धी मिळते.

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

चांद्रायण व्रतानेच शुद्धी मिळते; यासाठी दुसरा उपाय नाही.

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

चांद्रायण किंवा प्राजापत्य व्रताने शुद्धी मिळते.

प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

चुकून काही घडलं तर, स्नान करून गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा म्हणावा.

त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

तीन रात्र नीट उपवास केल्यावर पंचगव्याने शुद्धी मिळते.

उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

अन्नाचं उष्टं लागल्यास, प्राजापत्य व्रत करून शुद्धी घ्यावी.

स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

कोणाला स्पर्श केल्यावर, किंवा पतिताला स्पर्श केल्यावर शुद्धीसाठी स्नान करावं.

प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

चुकून काही झालं तर, तोंड धुऊन एकाग्रतेने जप करावा.

आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

शुद्धीसाठी तोंड धुवावं, असं देव पितामह म्हणतात.

कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

शुद्धी करून, नंतर स्नान करावं, उपवास करावा आणि तुपाचं होम करावं.

स्पृष्ट्वाभ्यक्तस्त्वसंस्पृश्यमहोरात्रेण शुद्ध्यति

कोणीतरी लिंपलेला असला आणि दुसऱ्याला न स्पर्श करता, त्याने दिवस-रात्र गेल्यावर शुद्धी मिळते.

पलाण्डुं लशुनं चैव घृतं प्राश्य ततः शुचिः

कोणी कांदा, लसूण किंवा तूप खाल्ल्यानंतर तो शुद्ध होतो.

नाभेरूर्ध्वं तु दष्टस्य तदेव द्विगुणं भवेत्

जर नाभीच्या वर चावले असेल, तर तीच नियम दोनपट लागू पडतात.

स्नात्वा जपेद् वा सावित्रीं श्वभिर्दष्टो द्विजोत्तमः

ब्राह्मण जर कुत्र्याने चावला असेल, तर स्नान करून किंवा सावित्रीचा जप करून तो शुद्ध होतो.

अनातुरः सति धने कृच्छ्रार्धेन स शुद्ध्यति

जो आजारी नाही आणि ज्याच्याकडे धन आहे, त्याने अर्धे कृच्छ्र व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.

ऋतौ न गच्छेद् भार्यां वा सो ऽपि कृच्छ्रार्धमाचरेत्

स्त्रीला ऋतुमती असताना जवळ जाऊ नये; गेल्यास अर्धे कृच्छ्र व्रत करावे.

सचैलो जलमाप्लुत्य गामालभ्य विशुद्ध्यति

वस्त्र घालून पाण्यात बुडून, गायीला स्पर्श केल्यावर शुद्धी मिळते.

गायत्र्यष्टसहस्रं तु त्र्यहं चोपवसेद् व्रती

व्रतीने गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा जपावा आणि तीन दिवस उपवास करावा.

गायत्र्यष्टसहस्रं च जप्यं कुर्यान्नदीषु च

त्याने गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा जपावा आणि नद्यांमध्ये जप करावा.

मृषैव यावकान्नेन कुर्याच्चान्द्रायणं व्रतम्

त्याने जरी खोटे असले तरी, यवाच्या अन्नाने चांद्रायण व्रत करावे.