कूर्मपुराणम्

बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्रेण भगवानाह पद्मजः

पण जाणूनबुजून केल्यास, कठीणतेनं शुद्धी होते, असं पद्मज भगवान म्हणतात.

भुक्त्वोपवासं कुर्वोत कृच्छ्रपादमथापि वा

अन्न खाल्ल्यावर उपवास करावा किंवा कृच्छ्रपद व्रत करावं.

अज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः

अज्ञानानं खाल्ल्यावर शुद्धीसाठी आणि जाणून खाल्ल्यास विशेष शुद्धीसाठी.

अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्विशुद्ध्यति

जड जादूटोणा नसल्यास, तीन कृच्छ्र व्रतांनी शुद्धी होते.

गोमूत्रयावकाहारः प्राजापत्येन शुद्ध्यति

गायीच्या मूत्रात भिजवलेलं ज्वारीचं अन्न खाल्ल्यास प्राजापत्य व्रताने शुद्धी होते.

अहोरात्रेण शुद्ध्येत श्मश्रुकर्म च मैथुनम्

केस कापणं किंवा मैथुन केल्यावर, एक दिवस-रात्रीत शुद्धी होते.

त्रिरात्रेण विशद्ध्येत त्रिरात्रात् षडहं पुनः

तीन रात्रींमध्ये शुद्धी होते; तीन रात्रींनंतर पुन्हा सहा दिवसांनी शुद्धी होते.

कृच्छ्रं चान्द्रायणं कुर्यात् तत्पापस्यापनुत्तये

त्या पापाच्या नाशासाठी कृच्छ्र व चंद्रायण व्रत करावं.

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रमित्याह भगवान् प्रभुः

भगवान म्हणतात, कठीण सांत्तपन कृच्छ्र व्रत घ्यावं.

चरेयुस्त्रीणि कृच्छ्राणि त्रीणि चान्द्रायणानि च

त्यांनी तीन कृच्छ्र व्रतं आणि तीन चंद्रायण व्रतं करावीत.

शुद्ध्येयुस्तद् व्रतं सम्यक् चरेयुर्धर्मवर्धनाः

जे धर्म वाढवणारे लोक ते व्रत नीट पाळतात, त्यांची शुद्धी होते.

अनश्नन् संयतमना रात्रौ चेद् रात्रिमेव हि

कोणी जर रात्रभर उपवास करून, मन आवरले असेल, तर तो उपवास रात्रीचं व्रत मानलं जातं.

गायत्र्यष्टसहस्रस्य जप्यं कुर्याद् विशुद्धये

शुद्धीसाठी गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा म्हणावा.

स्नात्वा विशुद्ध्यते सद्यः परिश्रान्तस्तु संयमात्

स्नान केल्यावर लगेच शुद्धी मिळते; पण खूप थकल्यास संयम ठेवावा लागतो.

स्नातकव्रतलोपं तु कृत्वा चोपवसेद् दिनम्

स्नातकाचं व्रत मोडलं तर एक दिवस उपवास करावा.

चान्द्रायणं चरेद् व्रात्यो गोप्रदानेन शुद्ध्यति

व्रात्याने चांद्रायण व्रत करावं; गायीचं दान केल्याने तो शुद्ध होतो.

देवद्रोहं गुरुद्रोहं तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

देव किंवा गुरूचा अपमान केल्यास तप्तकृच्छ्र व्रताने शुद्धी मिळते.

त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत् तु नग्नो वा प्रविशेज्जलम्

तीन रात्र उपवास केल्याने, किंवा नग्न होऊन पाण्यात गेल्याने शुद्धी मिळते.

होमाश्च शाकला नित्यमपाङ्क्तानां विशोधनम्

नित्य शाकल होम अपाक्तांना शुद्ध करतात.

अहोरात्रोषितः स्नातः पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

दिवस-रात्र उपवास करून स्नान केल्यावर, पंचगव्याने शुद्धी मिळते.

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यान्न ह्यन्या तस्य निष्कृतिः

चांद्रायण व्रतानेच शुद्धी मिळते; यासाठी दुसरा उपाय नाही.

चान्द्रायणेन शुद्धिः स्यात् प्राजापत्येन वा पुनः

चांद्रायण किंवा प्राजापत्य व्रताने शुद्धी मिळते.

प्रमादाद् वै जपेत् स्नात्वा गायत्र्यष्टसहस्रकम्

चुकून काही घडलं तर, स्नान करून गायत्री मंत्र आठ हजार वेळा म्हणावा.

त्रिरात्रोपोषितः सम्यक् पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

तीन रात्र नीट उपवास केल्यावर पंचगव्याने शुद्धी मिळते.

उच्छिष्टस्तत्र कुर्वोत प्राजापत्यं विशुद्धये

अन्नाचं उष्टं लागल्यास, प्राजापत्य व्रत करून शुद्धी घ्यावी.

स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

कोणाला स्पर्श केल्यावर, किंवा पतिताला स्पर्श केल्यावर शुद्धीसाठी स्नान करावं.

प्रमादात् तत आचम्य जपं कुर्यात् समाहितः

चुकून काही झालं तर, तोंड धुऊन एकाग्रतेने जप करावा.

आचमेत् तद् विशुद्ध्यर्थं प्राह देवः पितामहः

शुद्धीसाठी तोंड धुवावं, असं देव पितामह म्हणतात.

कृत्वा शौचं ततः स्नायादुपोष्य जुहुयाद् घृतम्

शुद्धी करून, नंतर स्नान करावं, उपवास करावा आणि तुपाचं होम करावं.