कूर्मपुराणम्

भुक्त्वा चैवं विधं त्वन्नं त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

अशा प्रकारचं अन्न खाल्ल्यावर तीन रात्रींमध्ये शुद्धी मिळते.

गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति

गायीचं मूत्र आणि यव खाऊन एक महिना राहिल्यावर शुद्धी मिळते.

संधिन्याश्च विवत्सायाः पिबन् क्षीरमिदं चरेत्

जिचं वासरू जिवंत आहे अशा गायीचं दूध प्यायल्यावर हे व्रत करावं.

गोमूत्रयावकाहारः सप्तरात्रेण शुद्ध्यति

गायीचं मूत्र आणि यव खाल्ल्यावर सात रात्रींमध्ये शुद्धी मिळते.

चान्द्रायणेन शुद्ध्येत ब्राह्मणस्तु समाहितः

एकाग्र ब्राह्मण चांद्रायण व्रत केल्याने शुद्ध होतो.

चान्द्रायणं चरेत् सम्यक् तस्यान्नप्राशने द्विजः

द्विजानं अन्न खाल्ल्यावर योग्य रीतीने चांद्रायण व्रत करावं.

अन्तावसायिनां चैव तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति

पत्नीसमवेत राहणाऱ्यांनी तप्तकृच्छ्र व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.

बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्राब्दं पुनः संस्कारमेव च

हे जर जाणूनबुजून केलं असेल तर एक वर्ष कृच्छ्र व्रत आणि पुन्हा संस्कार करावा लागतो.

अभोज्यान्नं तु भुक्त्वा च प्राजापत्येन शुद्ध्यति

निषिद्ध अन्न खाल्ल्यावर प्राजापत्य व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.

अनादिष्टेषु चैकाहं सर्वत्र तु यथार्थतः

जिथे ठराविक नियम नाहीत, तिथे सर्वत्र एक दिवस योग्य मानला जातो.

प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

मूत्र किंवा विष्ठा खाल्ल्यावर द्विजानं चांद्रायण व्रत करावं.

पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः

तीनही द्विज जातींनी पुन्हा संस्कार घ्यावा लागतो.

भासमण्डूककुररे विष्किरे कृच्छ्रमाचरेत्

भास, बेडूक, कुरर किंवा विष्किरा खाल्ल्यावर कृच्छ्र व्रत करावं.

शूद्रोच्छिष्टं द्विजो भुक्त्वा कुर्याच्चान्द्रायणव्रतम्

द्विजानें जर शूद्राच्या उष्ट्या अन्नाचं सेवन केलं, तर त्यानें चंद्रायण व्रत करावं.

गोमूत्रयावकाहारः पीतशेषं च रागवान्

जो गायीच्या मूत्रात भिजवलेलं ज्वारीचं अन्न खातो किंवा दुसऱ्यानं उरलेलं पाणी पितो, तो कामासक्त होतो.

तदा सांतपनं प्रोक्तं व्रतं पापविशोधनम्

त्या वेळी, पाप शुद्धीकरता सांत्तपन व्रत सांगितलं आहे.

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं ब्राह्मणः पापशोधनम्

ब्राह्मणानें पाप दूर करण्यासाठी कठीण सांत्तपन व्रत घ्यावं.

त्रिरात्रेण विशुद्ध्येत पञ्चगव्येन चैव हि

तीन रात्रींमध्ये किंवा पंचगव्य घेतल्याने शुद्धी होते.

बुद्धिपूर्वं तु मूढात्मा तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

कोणी जाणूनबुजून, पण बुद्धी भ्रमित होऊन वागला, तर त्यानें तप्तकृच्छ्र व्रत करावं.

प्रमादाद् भोजनं कृत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

अज्ञानानं अन्न खाल्लं, तर तीन रात्रींमध्ये शुद्धी होते.

बुद्धिपूर्वं तु कृच्छ्रेण भगवानाह पद्मजः

पण जाणूनबुजून केल्यास, कठीणतेनं शुद्धी होते, असं पद्मज भगवान म्हणतात.

भुक्त्वोपवासं कुर्वोत कृच्छ्रपादमथापि वा

अन्न खाल्ल्यावर उपवास करावा किंवा कृच्छ्रपद व्रत करावं.

अज्ञातभुक्तशुद्ध्यर्थं ज्ञातस्य तु विशेषतः

अज्ञानानं खाल्ल्यावर शुद्धीसाठी आणि जाणून खाल्ल्यास विशेष शुद्धीसाठी.

अभिचारमहीनं च त्रिभिः कृच्छ्रैर्विशुद्ध्यति

जड जादूटोणा नसल्यास, तीन कृच्छ्र व्रतांनी शुद्धी होते.

गोमूत्रयावकाहारः प्राजापत्येन शुद्ध्यति

गायीच्या मूत्रात भिजवलेलं ज्वारीचं अन्न खाल्ल्यास प्राजापत्य व्रताने शुद्धी होते.

अहोरात्रेण शुद्ध्येत श्मश्रुकर्म च मैथुनम्

केस कापणं किंवा मैथुन केल्यावर, एक दिवस-रात्रीत शुद्धी होते.

त्रिरात्रेण विशद्ध्येत त्रिरात्रात् षडहं पुनः

तीन रात्रींमध्ये शुद्धी होते; तीन रात्रींनंतर पुन्हा सहा दिवसांनी शुद्धी होते.

कृच्छ्रं चान्द्रायणं कुर्यात् तत्पापस्यापनुत्तये

त्या पापाच्या नाशासाठी कृच्छ्र व चंद्रायण व्रत करावं.

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रमित्याह भगवान् प्रभुः

भगवान म्हणतात, कठीण सांत्तपन कृच्छ्र व्रत घ्यावं.