पराकेणाथवा शुद्धिरित्याह भगवानजः
किंवा पराक व्रत केल्यानेही शुद्धी होते, असे भगवंत अज म्हणतात.
श्वानं हत्वा द्विजः कुर्यात् षोडशांशं व्रतं ततः
कुत्रा मारल्यावर द्विजाने सोळाव्या भागाचे व्रत घ्यावे.
कृच्छ्रं द्वादशरात्रं तु कुर्यादश्ववधे द्विजः
घोडा मारल्यावर द्विजाने बारा दिवस कृच्छ्र व्रत करावे.
पलालभारं षण्डं च सैसकं चैकमाषकम्
ओझे वाहणारा प्राणी, नपुंसक जनावर, शेळी किंवा एक माप हरभरा मारल्यास—
शुकं द्विहायनं वत्सं क्रौञ्चं हत्वा त्रिहायनम्
पोपट मारल्यास दोन वर्षे, वासरू मारल्यास तीन वर्षे, आणि क्रौंच पक्षी मारल्यासही तीन वर्षे प्रायश्चित्त करावे.
वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद् ब्राह्मणाय गाम्
माकड, घार किंवा गिधाड मारल्यास ब्राह्मणाला गाय द्यावी.
अक्रव्यादान् वत्सतरीमुष्ट्रं हत्वा तु कृष्णलम्
मांस न खाणारे प्राणी, वासरू किंवा उंट मारल्यास काळा हरभरा प्रायश्चित्त आहे.
अनस्थ्नां चैव हिंसायां प्राणायामेन शुध्यति
हाड नसलेल्या प्राण्यांना इजा केल्यास प्राणायामाने शुद्धी मिळते.
गुल्मवल्लीलतानां तु पुष्पितानां च वीरुधाम्
फुललेली झुडपे, वेलीं आणि लतांसाठी,
फलपुष्पोद्भवानां च घृतप्राशो विशोधनम्
फळे किंवा फुले येणाऱ्या वनस्पतींसाठी तूप खाल्ल्याने शुद्धी होते.
मतिपूर्वं वधे चास्याः प्रायश्चित्तं न विद्यते
जाणीवपूर्वक त्या नष्ट केल्या तर त्यासाठी कोणतेही प्रायश्चित्त नाही.
वापीकूपजलानां च शुध्येच्चान्द्रायणेन तु
विहिरी, तळी किंवा अशा पाण्याच्या शुद्धीसाठी चांद्रायण व्रत करावे.
चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन्निर्यात्यात्मशुद्धये
सांतपन किंवा कृच्छ्र व्रत करावे; त्यामुळे आत्म्याची शुद्धी होते.
स्वजातीयगृहादेव कृच्छ्रार्धेन विशुद्ध्यति
आपल्या घरातील किंवा आपल्या जातीच्या पाण्यासाठी अर्धे कृच्छ्र व्रत केल्याने शुद्धी होते.
पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम्
फुले, मुळे आणि फळांसाठी पंचगव्याने शुद्धी होते.
चैलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम्
कापड, कातडी आणि मांसासाठी तीन दिवस उपवास करावा.
अयः कांस्योपलानां च द्वादशाहं कणाशनम्
लोखंड, कांस्य आणि दगडासाठी बारा दिवस थोडे थोडेच अन्न घ्यावे.
पक्षिगन्धौषधीनां च रज्वाश्चैव त्र्यहं पयः
पक्षी, सुवासिक पदार्थ, औषधी वनस्पती आणि दोर यांसाठी तीन दिवस फक्त दूध घ्यावे.
वराहं कुक्कुटं चाथ तप्तकृच्छ्रेण शुध्यति
वराह किंवा कोंबडी खाल्ल्यास तप्तकृच्छ्र व्रताने शुद्धी होते.
उपोष्य द्वादशाहं तु कूष्माण्डैर्जुहुयाद् घृतम्
बारा दिवस उपवास करून कुंभार्यासह तुपाची होम करावी.
व्रतवच्चैव संस्कारं पूर्वेण विधिनैव तु
व्रतासारखेच पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने संस्कार करावा.
चक्रवाकं प्लवं जग्घ्वा द्वादशाहमभोजनम्
चक्रवाक किंवा प्लव पक्षी खाल्ल्यास बारा दिवस उपवास करावा.
उलूकं जालपादं च जग्ध्वाप्येतद् व्रतं चरेत्
घुबड किंवा जाळ्यात पकडलेला पक्षी खाल्ल्यास हेच व्रत करावे.
जग्ध्वा चैव कटाहारमेतदेव चरेद् व्रतम्
कटाहार खाल्ल्यावरही हेच व्रत करावे.
गोमूत्रयावकाहारो मासेनैकेन शुद्ध्यति
गायीचे मूत्र आणि जव यावर एक महिना राहिल्यास शुद्धी होते.
रक्तपादांस्तथा जग्ध्वा सप्ताहं चैतदाचरेत्
रक्तपाय असलेले पक्षी खाल्ल्यावर सात दिवस हेच व्रत करावे.
भुक्त्वा मासं चरेदेतत् तत्पापस्यापनुत्तये
मासभर ते खाल्ल्यावर, त्या पापाच्या नाशासाठी हे व्रत करावं.
प्राजापत्यं चरेज्जग्ध्वा शङ्खं कुम्भीकमेव च
शंख किंवा कासव खाल्ल्यावर प्राजापत्य व्रत घ्यावं.
नालिकां तण्डुलीयं च प्राजापत्येन शुद्ध्यति
नाळिका किंवा तांदुळी खाल्ल्यावर प्राजापत्य व्रत केल्याने शुद्धी मिळते.
प्राजापत्येन शुद्धिः स्यात् कक्कुभाण्डस्य भक्षणे
कक्कुभाचं अंडं खाल्ल्यावर प्राजापत्य व्रत केल्याने शुद्धी होते.