कूर्मपुराणम्

रेतसश्च समुत्सर्गे प्रायश्चित्तं समाचरेत्

वीर्यस्राव झाल्यास प्रायश्चित्त करावे.

संवत्सरं तु भुञ्जानो नक्तं भिक्षाशनः शुचिः

एक वर्ष फक्त रात्री भिक्षा खाऊन, स्वच्छ राहून उपवास करावा.

नदीतीरेषु तीर्थेषु तस्मात् पापाद् विमुच्यते

नदीच्या काठी किंवा पवित्र तीर्थस्थळी असे केल्याने त्या पापातून मुक्ती मिळते.

अकामतो वै षण्मासान् दद्यान् पञ्चशतं गवाम्

हे अनाहूत घडल्यास सहा महिने पाचशे गायी द्याव्यात.

प्राजापत्यं सान्तपनं तप्तकृच्छ्रं तु वा स्वयम्

किंवा स्वतः प्राजापत्य, सांतपन किंवा तप्तकृच्छ्र व्रत करावे.

कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ वा कुर्याच्चान्द्रायणमथावि वा

किंवा कृच्छ्र, अतिकृच्छ्र, चांद्रायण किंवा आतप व्रत घ्यावे.

गोसहस्रार्धपादं च दद्यात् तत्पापशान्तये

त्या पापाच्या शांतीसाठी हजार गायींच्या अर्ध्या किंमतीइतके दान द्यावे.

हत्वा तु क्षत्रियं वैश्यं शूद्रं चैव यथाक्रमम्

क्षत्रिय, वैश्य किंवा शूद्र यांना ठार केल्यास—

वत्सरेण विशुद्ध्येत शूद्रां हत्वा द्विजोत्तमः

शूद्राचा वध केल्यावर द्विजाला एका वर्षात शुद्धी मिळते.

पराकेणाथवा शुद्धिरित्याह भगवानजः

किंवा पराक व्रत केल्यानेही शुद्धी होते, असे भगवंत अज म्हणतात.

श्वानं हत्वा द्विजः कुर्यात् षोडशांशं व्रतं ततः

कुत्रा मारल्यावर द्विजाने सोळाव्या भागाचे व्रत घ्यावे.

कृच्छ्रं द्वादशरात्रं तु कुर्यादश्ववधे द्विजः

घोडा मारल्यावर द्विजाने बारा दिवस कृच्छ्र व्रत करावे.

पलालभारं षण्डं च सैसकं चैकमाषकम्

ओझे वाहणारा प्राणी, नपुंसक जनावर, शेळी किंवा एक माप हरभरा मारल्यास—

शुकं द्विहायनं वत्सं क्रौञ्चं हत्वा त्रिहायनम्

पोपट मारल्यास दोन वर्षे, वासरू मारल्यास तीन वर्षे, आणि क्रौंच पक्षी मारल्यासही तीन वर्षे प्रायश्चित्त करावे.

वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद् ब्राह्मणाय गाम्

माकड, घार किंवा गिधाड मारल्यास ब्राह्मणाला गाय द्यावी.

अक्रव्यादान् वत्सतरीमुष्ट्रं हत्वा तु कृष्णलम्

मांस न खाणारे प्राणी, वासरू किंवा उंट मारल्यास काळा हरभरा प्रायश्चित्त आहे.

अनस्थ्नां चैव हिंसायां प्राणायामेन शुध्यति

हाड नसलेल्या प्राण्यांना इजा केल्यास प्राणायामाने शुद्धी मिळते.

गुल्मवल्लीलतानां तु पुष्पितानां च वीरुधाम्

फुललेली झुडपे, वेलीं आणि लतांसाठी,

फलपुष्पोद्भवानां च घृतप्राशो विशोधनम्

फळे किंवा फुले येणाऱ्या वनस्पतींसाठी तूप खाल्ल्याने शुद्धी होते.

मतिपूर्वं वधे चास्याः प्रायश्चित्तं न विद्यते

जाणीवपूर्वक त्या नष्ट केल्या तर त्यासाठी कोणतेही प्रायश्चित्त नाही.

वापीकूपजलानां च शुध्येच्चान्द्रायणेन तु

विहिरी, तळी किंवा अशा पाण्याच्या शुद्धीसाठी चांद्रायण व्रत करावे.

चरेत् सांतपनं कृच्छ्रं तन्निर्यात्यात्मशुद्धये

सांतपन किंवा कृच्छ्र व्रत करावे; त्यामुळे आत्म्याची शुद्धी होते.

स्वजातीयगृहादेव कृच्छ्रार्धेन विशुद्ध्यति

आपल्या घरातील किंवा आपल्या जातीच्या पाण्यासाठी अर्धे कृच्छ्र व्रत केल्याने शुद्धी होते.

पुष्पमूलफलानां च पञ्चगव्यं विशोधनम्

फुले, मुळे आणि फळांसाठी पंचगव्याने शुद्धी होते.

चैलचर्मामिषाणां च त्रिरात्रं स्यादभोजनम्

कापड, कातडी आणि मांसासाठी तीन दिवस उपवास करावा.

अयः कांस्योपलानां च द्वादशाहं कणाशनम्

लोखंड, कांस्य आणि दगडासाठी बारा दिवस थोडे थोडेच अन्न घ्यावे.

पक्षिगन्धौषधीनां च रज्वाश्चैव त्र्यहं पयः

पक्षी, सुवासिक पदार्थ, औषधी वनस्पती आणि दोर यांसाठी तीन दिवस फक्त दूध घ्यावे.

वराहं कुक्कुटं चाथ तप्तकृच्छ्रेण शुध्यति

वराह किंवा कोंबडी खाल्ल्यास तप्तकृच्छ्र व्रताने शुद्धी होते.

उपोष्य द्वादशाहं तु कूष्माण्डैर्जुहुयाद् घृतम्

बारा दिवस उपवास करून कुंभार्‍यासह तुपाची होम करावी.