कूर्मपुराणम्

वाचिकैर्मानसैः पापैः कायिकैश्च विमुच्यते

वाणी, मन किंवा शरीराने केलेल्या पापांतून येथे मुक्ती मिळते.

तया स काये निर्दग्धे मुच्यते तु द्विजोत्तमः

ती तिच्या ज्वाळांनी शरीर जाळल्यावर, तो श्रेष्ठ द्विज मुक्त होतो.

पयो घृतं जलं वाथ मुच्यते पातकात् ततः

दूध, तूप किंवा पाणी दिल्यावर तो पापातून मुक्त होतो.

ब्रह्महत्याव्रतं चाथ चरेत् तत्पापशान्तये

ब्रह्महत्या केल्याचा पाप शांत करण्यासाठी तो त्या पापासाठीचं व्रत घ्यावं.

स्वकर्म ख्यापयन् ब्रूयान्मां भवाननुशास्त्विति

आपलं कृत्य सांगून, 'माझं मार्गदर्शन करा' असं तो आदरणीय व्यक्तीला सांगावं.

वधे तु शुद्ध्यते स्तेनो ब्राह्मणस्तपसैव वा

चोर किंवा ब्राह्मण यांना शिक्षा दिली किंवा कठोर तप केल्याने शुद्धी मिळते.

शक्तिं चोभयतस्तीक्ष्णामायसं दण्डमेव वा

किंवा दोन्ही बाजूंनी धारदार शस्त्राने, किंवा लोखंडी काठीनेही शिक्षा करावी.

आचक्षाणेन तत्पापमेवङ्कर्मास्मि शाधि माम्

'मी हे पाप केलं आहे, मला शिक्षा द्या' असं जाहीर केल्याने त्याचं पाप दूर होतं.

अशासित्वा तु तं राजास्तेनस्याप्नोति किल्बिषम्

राजाने जर त्याला शिक्षा केली नाही, तर त्या चोराचं पाप राजालाच लागतं.

चीरवासा द्विजो ऽरण्ये चरेद् ब्रह्महणो व्रतम्

द्विजाने झाडाच्या सालीचे वस्त्र घालून, जंगलात ब्रह्महत्या व्रत पाळावं.

प्रदद्याद् वाथ विप्रेभ्यः स्वात्मतुल्यं हिरण्यकम्

किंवा स्वतःच्या वजनाएवढं सोनं ब्राह्मणांना दान द्यावं.

ब्राह्मणः स्वर्णहारी तु तत्पापस्यापनुत्तये

ब्राह्मणाने सोनं चोरलं असेल, तर त्या पापाच्या नाशासाठी,

अवगूहेत् स्त्रियं तप्तां दीप्तां कार्ष्णायसीं कृताम्

त्याने तापवलेल्या, लालबुंद लोखंडाच्या स्त्रीमूर्तीला मिठी मारावी.

आतिष्ठेद् दक्षिणामाशामानिपातादजिह्मगः

तो दक्षिण दिशेला तोंड करून, न हलता, सरळ उभा राहावा.

अधः शयीत नियतो मुच्यते गुरुतल्पगः

शिस्तबद्धपणे जमिनीवर झोपावं; असं केल्याने गुरुच्या पत्नीला स्पर्श केलेला व्यक्ती मुक्त होतो.

अश्वमेधावभृथके स्नात्वा वा शुद्ध्यते नरः

किंवा अश्वमेध यज्ञाच्या समाप्तीनंतर स्नान केल्याने मनुष्य शुद्ध होतो.

स्थानासनाभ्यां विहरंस्त्रिरह्नो ऽभ्युपयन्नपः

तो उभा किंवा बसून, दिवसातून तीनदा पाण्याकडे जाऊन, फिरत राहावा.

चान्द्रायणानि वा कुर्यात् पञ्च चत्वारि वा पुनः

किंवा तो पुन्हा चार किंवा पाच चांद्रायण व्रते करू शकतो.

स तत्पापापनोदार्थं तस्यैव व्रतमाचरेत्

त्या पापाच्या नाशासाठी त्याच व्रताचं पालन करावं.

षाण्मासिके तु संसर्गे प्रायश्चित्तार्धमर्हति

सहा महिन्यांच्या संगतीसाठी, अर्धं प्रायश्चित्त द्यावं लागतं.

पुण्यतीर्थाभिगमनात् पृथिव्यां वाथ निष्कृतिः

किंवा पृथ्वीवरील पवित्र तीर्थस्थळांना भेट दिल्यानेही प्रायश्चित्त होतं.

कृत्वा तैश्चापि संसर्गं ब्राह्मणः कामकारतः

ब्राह्मणाने जर आपल्या इच्छेने त्यांच्या सोबत संबंध ठेवला,

ज्वलन्तं वा विशेदग्निं ध्यात्वा देवं कपर्दिनम्

तर त्याने देव म्हणजेच कपर्दी याचा ध्यान करत जळत्या अग्नीत प्रवेश करावा,

तस्मात् पुण्येषु तीर्थेषु दहेद् वापि स्वदेहकम्

किंवा पवित्र तीर्थस्थळी स्वतःचे शरीर जाळावे,

प्रविशेज्ज्वलनं दीप्तं मतिपूर्वमिति स्थितिः

किंवा पूर्ण विचारपूर्वक तेजस्वी ज्वालांत प्रवेश करावा, हीच नियमाची आज्ञा आहे.

भागिनेयीं समारुह्य कुर्यात् कृच्छ्रातिकृच्छ्रकौ

आपल्या भगिनीच्या मुलीशी संबंध ठेवून त्याने कृत्स्र व अतिकृत्स्र हे दोन्ही प्रायश्चित्ते करावीत,

ध्यायन् देवं जगद्योनिमनादिनिधनं परम्

आणि विश्वाचा आदि-अंत नसलेला, सर्वांचा आधार असलेल्या परमेश्वराचे ध्यान करावे.

चान्द्रायणानि चत्वारि पञ्च वा सुसमाहितः

पूर्ण एकाग्रतेने त्याने चार किंवा पाच चांद्रायण व्रते करावीत.

मातुलस्य सुतां वापि गत्वा चान्द्रायणं चरेत्

किंवा मामा किंवा मावशीच्या मुलीकडे जाऊन चांद्रायण व्रत घ्यावे.