कूर्मपुराणम्

न्यवारयत् त्रिशूलाङ्कं द्वारपालो महाबलः

त्रिशूळाचा खुण असलेला बलवान द्वारपाल त्यांना थांबवतो.

विष्वक्सेन इति ख्यातो विष्णोरंशसमुद्भवः

तो विष्णूचा अंश म्हणून जन्मलेला, 'विष्वक्सेन' म्हणून ओळखला जातो.

भीषणो भैरवादेशात् कालवेग इति श्रुतः

तो भयंकर आहे आणि भैरवाच्या आज्ञेने 'कालवेग' म्हणून प्रसिद्ध आहे.

रुद्रायाभिमुखं रौद्रं चिक्षेप च सुदर्शनम्

त्याने रौद्र आणि रुद्राकडे तोंड करून सुदर्शन फेकले.

तमापतन्तं सावज्ञमालोकयदमित्रजित्

शत्रूंचा विजेता त्याच्याकडे तुच्छतेने येताना पाहतो.

शूलेनोरसि निर्भिद्य पातयामास तं भुवि

त्याने त्रिशूळाने छाती भेदली आणि त्याला जमिनीवर पाडले.

तत्याज जीवितं दृष्ट्वा मृत्युं व्याधिहता इव

मृत्यू समोर पाहून, जणू रोगाने मारल्यासारखा त्याने प्राण सोडले.

विवेश चान्तरगृहं समादाय कलेवरम्

त्याने ते शरीर उचलून आतल्या खोलीत प्रवेश केला.

शिरो ललाटात् संभिद्य रक्तधारामपातयत्

त्याने कपाळावरून डोकं फोडलं आणि रक्ताचा प्रवाह सुरू झाला.

न विद्यते ऽनाभ्युदिता तव त्रिपुरमर्दन

त्रिपुरमर्दना, असं काही याआधी कधीच घडलं नव्हतं.

दिव्यं वर्षसहस्रं तु सा च धारा प्रवाहिता

ती रक्ताची धार हजार दिव्य वर्षे वाहत राहिली.

संस्तूय वैदिकैर्मन्त्रैर्बहुमानपुरः सरम्

त्याची वैदिक मंत्रांनी आणि मोठ्या सन्मानाने स्तुती करण्यात आली.

प्रोवाच वृत्तमखिलं भगवान् परमेश्वरः

भगवान परमेश्वराने घडलेली सगळी घटना सांगितली.

प्रार्थयामास देवेशो विमुञ्चेति त्रिशूलिनम्

देवतांचा स्वामी त्रिशूळधारीला सोडण्याची विनंती करतो.

चिरं ध्यात्वा जगद्योनिः शङ्करं प्राह सर्ववित्

दिर्घ ध्यान करून, जगाचा उगम आणि सर्वज्ञ, शंकराला बोलला.

यत्राखिलजगद्दोषं क्षिप्रं नाशयताश्वरः

जिथे प्रभू सर्व जगातील दोष लगेच नाहीसे करतो,

जगाम लीलया देवो लोकानां हितकाम्यया

त्या लोकांच्या कल्याणासाठी देव आनंदाने तिथे गेला.

नृत्यमानो महायोगी हस्तन्यस्तकलेवरः

महायोगी आनंदाने नाचत, आपले शरीर हातावर ठेवून नृत्य करू लागला.

अथास्थायापरं रूपं नृत्यदर्शनलालसः

मग दुसरे रूप धारण करून, नृत्य दाखविण्याची उत्कंठा घेऊन उभा राहिला.

सस्मितो ऽनन्तयोगात्मा नृत्यति स्म पुनः पुनः

हसतमुखाने, अनंत योगाचा स्वरूप असलेला तो पुन्हा पुन्हा नाचू लागला.

भेजे महादेवपुरीं वाराणसीमिति श्रुताम्

तो महादेवाची प्रसिद्ध नगरी, वाराणसी, यात गेला.

हा हेत्युक्त्वा सनादं सा पातालं प्राप दुः खिता

'हाय!' असे म्हणून ती दुःखी होऊन, नादासोबत पाताळात गेली.

गणानामग्रतो देवः स्थापयामास शङ्करः

शंकराने त्या देवाला गणांच्या पुढे ठेवले.

उक्त्वा सजीवमस्त्वीशो विष्णवे स घृणानिधिः

'तो जिवंत राहो' असे म्हणून, दयाळू ईश्वराने त्याला विष्णूला दिले.

तेषां विनश्यति क्षिप्रमिहामुत्र च पातकम्

त्यांच्यासाठी पाप इथे आणि पुढेही लवकर नाहीसे होते.

तर्पयित्वा पितॄन् देवान् मुच्यते ब्रह्महत्यया

पितरांना आणि देवांना तृप्त केल्यावर ब्रह्महत्येच्या पापातून मुक्ती मिळते.

देहान्ते तत् परं ज्ञानं ददामि परमं पदम्

शरीराचा अंत झाल्यावर मी त्याला ते श्रेष्ठ ज्ञान, म्हणजेच परमपद देतो.

सहैव प्रमथेशानैः क्षणादन्तरधीयत

प्रमथनाथांसह तो क्षणात अदृश्य झाला.

स्वं देशमगत् तूर्णं गृहीत्वां परमं वपुः

तो पटकन आपल्या प्रदेशात पोहोचून, आपले श्रेष्ठ रूप धारण करतो.