कूर्मपुराणम्

अटस्व निखिलं लोकं भिक्षार्थो मन्नियोगतः

माझ्या आज्ञेने, सर्व लोकांतून भिक्षा मागण्यासाठी तू फिर.

तदासौ वक्ष्यति स्पष्टमुपायं पापशोधनम्

तेव्हा तो पापशुद्धीचा उपाय स्पष्टपणे सांगेल.

कपालपाणिर्विश्वात्मा चचार भुवनत्रयम्

कवटी हातात घेऊन, विश्वाचा आत्मा असलेला भगवान तिन्ही लोकांतून फिरू लागला.

श्रीमत् पवित्रमतुलं जटाजूटविराजितम्

मत्त केसांच्या वेण्या असलेला, तेजस्वी, पवित्र आणि अद्वितीय असा तो शोभून दिसत होता.

भाति कालाग्निनयनो महादेवः समावृतः

महादेव, काळाग्नीप्रमाणे डोळे असलेला, सर्व बाजूंनी वेढलेला, तेजाने उजळून निघाला.

लीलाविलासूबहुलो लोकानागच्छतीश्वरः

अनेक लीलांनी परिपूर्ण असलेला ईश्वर सर्व लोकांमध्ये संचार करतो.

रूपलावण्यसंपन्नं नारीकुलमगादनु

रूप आणि सौंदर्याने नटलेल्या स्त्रियांच्या समूहात तो गेला.

सस्मितं प्रेक्ष्य वदनं चक्रुर्भ्रूभङ्गमेव च

त्यांनी हसऱ्या चेहऱ्याकडे पाहिलं आणि फक्त भुवया उंचावल्या.

जगाम विष्णोर्भवनं यत्रास्ते मधुसूदनः

तो विष्णूच्या निवासस्थानी गेला, जिथे मधुसूदन राहतो.

सहैव भूतप्रवरैः प्रवेष्टुमुपचक्रमे

तो श्रेष्ठ भूतांसोबत आत जाण्यास निघाला.

न्यवारयत् त्रिशूलाङ्कं द्वारपालो महाबलः

त्रिशूळाचा खुण असलेला बलवान द्वारपाल त्यांना थांबवतो.

विष्वक्सेन इति ख्यातो विष्णोरंशसमुद्भवः

तो विष्णूचा अंश म्हणून जन्मलेला, 'विष्वक्सेन' म्हणून ओळखला जातो.

भीषणो भैरवादेशात् कालवेग इति श्रुतः

तो भयंकर आहे आणि भैरवाच्या आज्ञेने 'कालवेग' म्हणून प्रसिद्ध आहे.

रुद्रायाभिमुखं रौद्रं चिक्षेप च सुदर्शनम्

त्याने रौद्र आणि रुद्राकडे तोंड करून सुदर्शन फेकले.

तमापतन्तं सावज्ञमालोकयदमित्रजित्

शत्रूंचा विजेता त्याच्याकडे तुच्छतेने येताना पाहतो.

शूलेनोरसि निर्भिद्य पातयामास तं भुवि

त्याने त्रिशूळाने छाती भेदली आणि त्याला जमिनीवर पाडले.

तत्याज जीवितं दृष्ट्वा मृत्युं व्याधिहता इव

मृत्यू समोर पाहून, जणू रोगाने मारल्यासारखा त्याने प्राण सोडले.

विवेश चान्तरगृहं समादाय कलेवरम्

त्याने ते शरीर उचलून आतल्या खोलीत प्रवेश केला.

शिरो ललाटात् संभिद्य रक्तधारामपातयत्

त्याने कपाळावरून डोकं फोडलं आणि रक्ताचा प्रवाह सुरू झाला.

न विद्यते ऽनाभ्युदिता तव त्रिपुरमर्दन

त्रिपुरमर्दना, असं काही याआधी कधीच घडलं नव्हतं.

दिव्यं वर्षसहस्रं तु सा च धारा प्रवाहिता

ती रक्ताची धार हजार दिव्य वर्षे वाहत राहिली.

संस्तूय वैदिकैर्मन्त्रैर्बहुमानपुरः सरम्

त्याची वैदिक मंत्रांनी आणि मोठ्या सन्मानाने स्तुती करण्यात आली.

प्रोवाच वृत्तमखिलं भगवान् परमेश्वरः

भगवान परमेश्वराने घडलेली सगळी घटना सांगितली.

प्रार्थयामास देवेशो विमुञ्चेति त्रिशूलिनम्

देवतांचा स्वामी त्रिशूळधारीला सोडण्याची विनंती करतो.

चिरं ध्यात्वा जगद्योनिः शङ्करं प्राह सर्ववित्

दिर्घ ध्यान करून, जगाचा उगम आणि सर्वज्ञ, शंकराला बोलला.

यत्राखिलजगद्दोषं क्षिप्रं नाशयताश्वरः

जिथे प्रभू सर्व जगातील दोष लगेच नाहीसे करतो,

जगाम लीलया देवो लोकानां हितकाम्यया

त्या लोकांच्या कल्याणासाठी देव आनंदाने तिथे गेला.

नृत्यमानो महायोगी हस्तन्यस्तकलेवरः

महायोगी आनंदाने नाचत, आपले शरीर हातावर ठेवून नृत्य करू लागला.

अथास्थायापरं रूपं नृत्यदर्शनलालसः

मग दुसरे रूप धारण करून, नृत्य दाखविण्याची उत्कंठा घेऊन उभा राहिला.