कूर्मपुराणम्

आजग्मुर्यत्र तौ देवौ वेदाश्चत्वार एव हि

तेथे ते दोन्ही देव आणि चारही वेद आले.

प्रोचुः संविग्नहृदया याथात्म्यं परमेष्ठिनः

त्यांच्या काळजात चिंता असताना त्यांनी परमेश्वराचे खरे स्वरूप सांगितले.

यदाहुस्तत्परं तत्त्वं स देवः स्यान्महेश्वरः

जे सर्वोच्च तत्त्व ते सांगतात, तोच देव महेश्वर आहे.

यमाहुरीश्वरं देवं स देवः स्यात् पिनाकधृक्

ज्याला ते ईश्वर म्हणतात, तोच देव पिनाकधारी आहे.

योगिभिर्विद्यते तत्त्वं महादेवः स शङ्करः

योग्यांना जे तत्त्व कळते, तोच महादेव शंकर आहे.

महेशं पुरुषं रुद्रं स देवो भगवान् भवः

महेश, पुरुष, रुद्र—तोच भगवंत भव आहे.

श्रुत्वाह प्रहसन् वाक्यं विश्वात्मापि विमोहितः

हे ऐकून, विश्वाचा आत्मा जरी गोंधळलेला असला तरी हसत हसत बोलला.

रमते भार्यया सार्धं प्रमथैश्चातिगर्वितैः

तो आपल्या पत्नीबरोबर आणि अत्यंत गर्विष्ठ प्रमथांसोबत आनंद करतो.

अमूर्तो मूर्तिमान् भूत्वा वचः प्राह पितामहम्

अमूर्त असूनही मूर्त रूप घेऊन त्याने पितामहाला शब्दांतून संबोधले.

कदाचिद् रमते रुद्रस्तादृशो हि महेश्वरः

कधी कधी रुद्र अशा प्रकारे आनंद घेतो—महेश्वराचे हेच स्वरूप आहे.

स्वानन्दभूता कथिता देवी नागन्तुका शिवा

शिवा ही देवी त्याच्या स्वतःच्या आनंदरूप आहे, बाहेरून आलेली नाही.

नाज्ञानमगमन्नाशमीश्वरस्यैव मायया

अज्ञान कधीच त्याच्यावर विजय मिळवू शकले नाही, कारण ती केवळ ईश्वराची माया आहे.

प्रापश्यदद्भुतं दिव्यं पूरयन् गगनान्तरम्

त्याने आकाशभर पसरलेले अद्भुत आणि दिव्य दृश्य पाहिले.

व्योममध्यगतं दिव्यं प्रादुरासीद् द्विजोत्तमाः

आकाशाच्या मध्यभागी एक दिव्य रूप प्रकट झाले, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.

तेन तन्मण्जलं घोरमालोकयदनिन्दितम्

त्या रूपामुळे त्यांनी ते भयंकर, निर्दोष जलसमुद्र पाहिले.

क्षणाददृश्यत महान् पुरुषो नीललोहितः

क्षणातच एक महान पुरुष, निळा आणि तांबडा, दिसला.

तं प्राह भगवान् ब्रह्मा शङ्करं नीललोहितम्

त्या निळ्या-तांबड्या शंकराला भगवंत ब्रह्मा म्हणाले.

प्रादुर्भावं महेशान् मामेव शरणं व्रज

हे महेश, प्रकट हो आणि माझ्याच आश्रयाला ये.

प्राहिणोत् पुरुषं कालं भैरवं लोकदाहकम्

त्यांनी काळ भैरव या लोकांचा संहार करणाऱ्या पुरुषाला पाठवले.

चकर्त तस्य वदनं विरिञ्चस्याथ पञ्चमम्

त्याने विरिंचीचे पाचवे डोके छाटले.

ममार चेशयोगेन जीवितं प्राप विश्वसृक्

ईश्वराच्या इच्छेने तो मरण पावला, पण विश्वनिर्माता पुन्हा जिवंत झाला.

समासीनं महादेव्या महादेवं सनातनम्

त्याने महादेवा, जो सनातन आहे, तो महादेवीसोबत बसलेला पाहिला.

कोटिसूर्यप्रतीकाशं जटाजूटविराजितम्

तो कोट्यवधी सूर्यांसारखा तेजस्वी होता आणि त्याच्या जटांमध्ये शोभा होती.

त्रिशूलपाणिं दुष्प्रेक्ष्यं योगिनं भूतिभूषणम्

त्याच्या हातात त्रिशूळ, पाहायला कठीण, योगी आणि अंगावर भस्म लावलेला होता.

तमादिदेवं ब्रह्माणं महादेवं ददर्श ह

ब्रह्म्याने त्या आदिदेव महादेवाचे दर्शन घेतले.

सो ऽनन्तैश्वर्ययोगात्मा महेशो दृश्यते किल

तो महेश, अनंत ऐश्वर्याने युक्त, खरोखर दिसतो.

सकृत्प्रणाममात्रेण स रुद्रः खलु दृश्यते

एकदाच नमस्कार केला तरी तो रुद्र खरोखर प्रकट होतो.

विमोचयति लोकानां नायको दृश्यते किल

तो सर्व लोकांना मुक्त करणारा नेता म्हणून दिसतो.

विदन्ति विमलं रूपं स शंभुर्दृश्यते किल

त्याचे निर्मळ रूप ज्ञात होते; शंभू खरोखर प्रकट होतो.