कूर्मपुराणम्

ज्ञानयोगरतः शान्तो महादेवपरायणः

जो ज्ञानयोगात मग्न असतो, शांत असतो आणि पूर्णपणे महादेवाला समर्पित असतो—

पितामहेन विभुना मुनीनां पूर्वमीरितम्

हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने, सर्व ऋषींना सांगितले होते.

ज्ञानं स्वयंभुवा प्रोक्तं यतिधर्माश्रयं शिवम्

स्वतः प्रकट झालेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितलेले, यतींच्या धर्मावर आधारलेले ज्ञान हे मंगल आहे.

प्रणिहितमनसो ये नित्यमेवाचरन्ति

जे लोक मन एकाग्र करून नेहमी हे आचरण करतात—

हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये

सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आणि दोष दूर करण्यासाठी—

दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम्

कोणत्याही माणसाने दोष केला तर, प्रायश्चित्त हे शुद्धीचे साधन आहे.

यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत्

शांत आणि विद्वान ब्राह्मण जे सांगतात, तेच आचरावे.

स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति

एक जरी माणूस जो धर्म ठरवतो, तोच खरा श्रेष्ठ धर्म असतो.

यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम्

धर्माची इच्छा असणारे जे सांगतात, तेच धर्म मिळवण्याचे साधन समजावे.

वेदाध्ययनसंपन्नाः सप्तैते परिकीर्तिताः

वेदाध्ययनात निपुण असे सात जण सांगितले आहेत.

एकविंशतिसंख्याताः प्रयाश्चित्तं वदन्ति वै

एकवीस जण प्रायश्चित्त सांगतात असे मानले जाते.

महापातकिनस्त्वेते यश्चैतैः सह संवसेत्

हे सर्व मोठे पापी आहेत, आणि जो त्यांच्यासोबत राहतो—

यानशय्यासनैर्नित्यं जानन् वै पतितो भवेत्

हे जाणून, जो नेहमी त्यांच्यासोबत वाहन, शय्या किंवा आसन वाटतो, तो पतित होतो.

कृत्वा सद्यः पतेज्ज्ञानात् सह भोजनमेव च

जाणीवपूर्वक त्यांच्यासोबत जेवण केले, तर लगेच पतन होते.

संवत्सरेण पतति सहाध्ययनमेव च

त्यांच्यासोबत एक वर्ष वेदाध्ययन केले, तरी पतन होते.

भैक्षमात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजम्

स्वतःची शुद्धी साधण्यासाठी, माणसाने भिक्षा मागावी आणि कवटी ध्वज म्हणून बाळगावी.

विनिन्दन् स्वयमात्मानं ब्राह्मणं तं च संस्मरन्

स्वतःला दोष देत आणि त्या ब्राह्मणाचा स्मरण करत, त्याने हे करावे.

विधूमे शनकैर्नित्यं व्यङ्गारे भुक्तवज्जने

नेहमी धूर नसलेले, हळूहळू, जणू काही अंगारावर शिजवलेले अन्न खावे.

वन्यमूलफलैर्वापि वर्तयेद् धैर्यमाक्षितः

किंवा धीराने, वनातील मूळं आणि फळं खाऊन उपजीविका करावी.

पूर्णे तु द्वादशे वर्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति

बारा वर्षे पूर्ण झाली की, ब्रह्महत्या हा पाप नाहीसे होते.

कामतो मरणाच्छुद्धिर्ज्ञेया नान्येन केनचित्

स्वेच्छेने मृत्यू पत्करल्यानेच शुद्धी मिळते, दुसऱ्या कोणत्याही मार्गाने नाही.

ज्वलन्तं वा विशेदग्निं जलं वा प्रविशेत् स्वयम्

कोणी स्वतःच्या इच्छेने जळत्या आगीत किंवा पाण्यात प्रवेश करू शकतो.

ब्रह्महत्यापनोदार्थमन्तरा वा मृतस्य तु

ब्रह्महत्या पाप दूर करण्यासाठी, मध्येच मृत्यू आला तरी तेच फल मिळते.

दत्त्वा चान्नं स दुर्भिक्षे ब्रह्महत्यां व्यपोहति

दुष्काळात अन्न दान केल्याने ब्रह्महत्या पाप नाहीसे होते.

सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणाय प्रदाय तु

किंवा, वेद जाणणाऱ्या ब्राह्मणाला आपली सर्व संपत्ती दिली तरी चालते.

शुध्येत् त्रिषवणस्नानात् त्रिरात्रोपोषितो द्विजः

तीन रात्र उपवास करून, तीन वेळा स्नान करणारा द्विज शुद्ध होतो.

ब्रह्मचर्यादिभिर्युक्तो दृष्ट्वा रुद्रं विमुच्यते

ब्रह्मचर्य वगैरे आचरण करत, रुद्राचे दर्शन घेतल्यावर मुक्ती मिळते.

स्नात्वाभ्यर्च्य पितॄन् भक्त्या ब्रह्महत्यां व्यपोहति

स्नान करून, भक्तीने पितरांची पूजा केल्यावर ब्रह्महत्या पाप नाहीसे होते.

कपालं स्थापितं पूर्वं ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

पूर्वी ब्रह्मदेवाने ठेवलेले ते कवटी—