कूर्मपुराणम्

कुर्यात्कृछ्रातिकृच्छ्रं तु चान्द्रायणमथापि वा

कृच्छ्रातिकृच्छ्र किंवा चांद्रायण व्रत, किंवा दोन्ही करावे.

दिवास्कन्दे त्रिरात्रं स्यात् प्राणायामशतं तथा

दिवसा तीन रात्र उपवास करावा आणि शंभर वेळा प्राणायाम करावा.

प्रत्यक्षलवणे चोक्तं प्राजापत्यं विशोधनम्

मीठ सरळ खाल्ल्यास प्राजापत्य शुद्धी सांगितली आहे.

तस्मान्महेश्वरं ज्ञात्वा तस्य ध्यानपरो भवेत्

म्हणून महेश्वराला ओळखून त्याच्या ध्यानात मन लावावे.

यो ऽन्तरात्र परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः

रात्रीच्या मध्ये जे परम ब्रह्म आहे, तोच महेश्वर समजावा.

तदेवाक्षरमद्वैतं तदादित्यान्तरं परम्

तेच अक्षय, अद्वितीय आणि सूर्याच्या आत असलेले परम आहे.

आत्मयोगाह्वये तत्त्वे महादेवस्ततः स्मृतः

आत्मयोग नावाच्या तत्त्वात तोच महादेव स्मरणात ठेवावा.

तमेवात्मानमन्वेति यः स याति परं पदम्

जो त्या आत्म्याचा शोध घेतो, तोच परम पदाला पोहोचतो.

न ते पश्यन्ति तं देवं वृथा तेषां परिश्रमः

जे त्या देवाला पाहात नाहीत, त्यांचा सारा परिश्रम व्यर्थ आहे.

स देवस्तु महादेवो नैतद् विज्ञाय बध्यते

तो देव, तो महादेव, या गोष्टीने बांधला जात नाही, कारण त्याला हे माहीतच नसते.

ज्ञानयोगरतः शान्तो महादेवपरायणः

जो ज्ञानयोगात मग्न असतो, शांत असतो आणि पूर्णपणे महादेवाला समर्पित असतो—

पितामहेन विभुना मुनीनां पूर्वमीरितम्

हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने, सर्व ऋषींना सांगितले होते.

ज्ञानं स्वयंभुवा प्रोक्तं यतिधर्माश्रयं शिवम्

स्वतः प्रकट झालेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितलेले, यतींच्या धर्मावर आधारलेले ज्ञान हे मंगल आहे.

प्रणिहितमनसो ये नित्यमेवाचरन्ति

जे लोक मन एकाग्र करून नेहमी हे आचरण करतात—

हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये

सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आणि दोष दूर करण्यासाठी—

दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम्

कोणत्याही माणसाने दोष केला तर, प्रायश्चित्त हे शुद्धीचे साधन आहे.

यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत्

शांत आणि विद्वान ब्राह्मण जे सांगतात, तेच आचरावे.

स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति

एक जरी माणूस जो धर्म ठरवतो, तोच खरा श्रेष्ठ धर्म असतो.

यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम्

धर्माची इच्छा असणारे जे सांगतात, तेच धर्म मिळवण्याचे साधन समजावे.

वेदाध्ययनसंपन्नाः सप्तैते परिकीर्तिताः

वेदाध्ययनात निपुण असे सात जण सांगितले आहेत.

एकविंशतिसंख्याताः प्रयाश्चित्तं वदन्ति वै

एकवीस जण प्रायश्चित्त सांगतात असे मानले जाते.

महापातकिनस्त्वेते यश्चैतैः सह संवसेत्

हे सर्व मोठे पापी आहेत, आणि जो त्यांच्यासोबत राहतो—

यानशय्यासनैर्नित्यं जानन् वै पतितो भवेत्

हे जाणून, जो नेहमी त्यांच्यासोबत वाहन, शय्या किंवा आसन वाटतो, तो पतित होतो.

कृत्वा सद्यः पतेज्ज्ञानात् सह भोजनमेव च

जाणीवपूर्वक त्यांच्यासोबत जेवण केले, तर लगेच पतन होते.

संवत्सरेण पतति सहाध्ययनमेव च

त्यांच्यासोबत एक वर्ष वेदाध्ययन केले, तरी पतन होते.

भैक्षमात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजम्

स्वतःची शुद्धी साधण्यासाठी, माणसाने भिक्षा मागावी आणि कवटी ध्वज म्हणून बाळगावी.

विनिन्दन् स्वयमात्मानं ब्राह्मणं तं च संस्मरन्

स्वतःला दोष देत आणि त्या ब्राह्मणाचा स्मरण करत, त्याने हे करावे.

विधूमे शनकैर्नित्यं व्यङ्गारे भुक्तवज्जने

नेहमी धूर नसलेले, हळूहळू, जणू काही अंगारावर शिजवलेले अन्न खावे.

वन्यमूलफलैर्वापि वर्तयेद् धैर्यमाक्षितः

किंवा धीराने, वनातील मूळं आणि फळं खाऊन उपजीविका करावी.