कूर्मपुराणम्

यदंशस्तत्परो यस्तु स देवः स्यान्महेश्वरः

ज्याचा अंशही श्रेष्ठ आहे, जो सर्वाच्या पलीकडे आहे, तोच देव महेश्वर आहे.

एकैकातिक्रमे तेषां प्रायश्चित्तं विधीयते

त्यांच्या प्रत्येक चुकीसाठी वेगवेगळे प्रायश्चित्त ठरवले आहे.

प्राणायामसमायुक्तं कुर्यात् सांतपनं शुचिः

शुद्ध असलेल्या व्यक्तीने प्राणायामासह सां तपन व्रत करावे.

पुनराश्रममागम्य चरेद् भिश्रुरतन्द्रितः

पुन्हा आश्रमात परत येऊन, भिक्षुने आळस न करता नियमाने आचरण करावे.

तथापि च न कर्तव्यं प्रसङ्गो ह्येष दारुणः

तरीही असे वर्तन करू नये, कारण हा आसक्तीचा मार्ग फार भयंकर आहे.

उक्त्वानृतं प्रकर्तव्यं यतिना धर्मलिप्सुना

धर्माची इच्छा असलेल्या भिक्षुने खोटे बोलल्यास ते कबूल करून योग्य कृत्य करावे.

हिंसा चैषापरा दिष्टा या चात्मज्ञाननाशिका

हीसुद्धा एक हिंसा आहे, जी आत्मज्ञान नष्ट करणारी आहे.

स तस्य हरति प्राणान् यो यस्य हरते धनम्

जो दुसऱ्याचे धन घेतो, तो त्याचे प्राणच घेतो.

भूयो निर्वेदमापन्नश्चरेच्चान्द्रायणव्रतम्

पुन्हा पश्चात्ताप झाल्यावर चांद्रायण व्रत पाळावे.

भूयो निर्वेदमापन्नश्चरेद् भिक्षुरतन्द्रितः

पुन्हा पश्चात्ताप झाल्यावर भिक्षुने आळस न करता नियमाने वागावे.

कुर्यात्कृछ्रातिकृच्छ्रं तु चान्द्रायणमथापि वा

कृच्छ्रातिकृच्छ्र किंवा चांद्रायण व्रत, किंवा दोन्ही करावे.

दिवास्कन्दे त्रिरात्रं स्यात् प्राणायामशतं तथा

दिवसा तीन रात्र उपवास करावा आणि शंभर वेळा प्राणायाम करावा.

प्रत्यक्षलवणे चोक्तं प्राजापत्यं विशोधनम्

मीठ सरळ खाल्ल्यास प्राजापत्य शुद्धी सांगितली आहे.

तस्मान्महेश्वरं ज्ञात्वा तस्य ध्यानपरो भवेत्

म्हणून महेश्वराला ओळखून त्याच्या ध्यानात मन लावावे.

यो ऽन्तरात्र परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः

रात्रीच्या मध्ये जे परम ब्रह्म आहे, तोच महेश्वर समजावा.

तदेवाक्षरमद्वैतं तदादित्यान्तरं परम्

तेच अक्षय, अद्वितीय आणि सूर्याच्या आत असलेले परम आहे.

आत्मयोगाह्वये तत्त्वे महादेवस्ततः स्मृतः

आत्मयोग नावाच्या तत्त्वात तोच महादेव स्मरणात ठेवावा.

तमेवात्मानमन्वेति यः स याति परं पदम्

जो त्या आत्म्याचा शोध घेतो, तोच परम पदाला पोहोचतो.

न ते पश्यन्ति तं देवं वृथा तेषां परिश्रमः

जे त्या देवाला पाहात नाहीत, त्यांचा सारा परिश्रम व्यर्थ आहे.

स देवस्तु महादेवो नैतद् विज्ञाय बध्यते

तो देव, तो महादेव, या गोष्टीने बांधला जात नाही, कारण त्याला हे माहीतच नसते.

ज्ञानयोगरतः शान्तो महादेवपरायणः

जो ज्ञानयोगात मग्न असतो, शांत असतो आणि पूर्णपणे महादेवाला समर्पित असतो—

पितामहेन विभुना मुनीनां पूर्वमीरितम्

हे पूर्वी ब्रह्मदेवाने, सर्व ऋषींना सांगितले होते.

ज्ञानं स्वयंभुवा प्रोक्तं यतिधर्माश्रयं शिवम्

स्वतः प्रकट झालेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितलेले, यतींच्या धर्मावर आधारलेले ज्ञान हे मंगल आहे.

प्रणिहितमनसो ये नित्यमेवाचरन्ति

जे लोक मन एकाग्र करून नेहमी हे आचरण करतात—

हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये

सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आणि दोष दूर करण्यासाठी—

दोषमाप्नोति पुरुषः प्रायश्चित्तं विशोधनम्

कोणत्याही माणसाने दोष केला तर, प्रायश्चित्त हे शुद्धीचे साधन आहे.

यद् ब्रूयुर्ब्राह्मणाः शान्ता विद्वांसस्तत्समाचरेत्

शांत आणि विद्वान ब्राह्मण जे सांगतात, तेच आचरावे.

स एव स्यात् परो धर्मो यमेको ऽपि व्यवस्यति

एक जरी माणूस जो धर्म ठरवतो, तोच खरा श्रेष्ठ धर्म असतो.

यद् ब्रूयुर्धर्मकामास्ते तज्ज्ञेयं धर्मसाधनम्

धर्माची इच्छा असणारे जे सांगतात, तेच धर्म मिळवण्याचे साधन समजावे.