कूर्मपुराणम्

काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः

तो नेहमी भगवे वस्त्र परिधान करतो आणि ध्यानयोगात मग्न असतो.

भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्

त्याने नेहमी भिक्षेवर जगावे, कधीही एका घरातच जेवण करू नये.

न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते

त्याच्यासाठी धर्मशास्त्रात कोणतीही प्रायश्चित्ताची आवश्यकता सांगितलेली नाही.

प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः

तो कोणत्याही जीवाला त्रास देत नाही, मौन पाळतो आणि सर्व इच्छांपासून मुक्त असतो.

सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्

त्याने सत्याने शुद्ध झालेली वाणी बोलावी आणि मन शुद्ध ठेवून वागावे.

स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः

नेहमी स्नान आणि शुद्धतेकडे लक्ष देणारा, हातात कमंडलू असलेला तो नेहमी स्वच्छ राहतो.

मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः

मोक्षशास्त्रात मन लावणारा, ब्रह्मसूत्रांमध्ये पारंगत आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला असतो.

आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्

आत्मज्ञानाची गुणवत्ता लाभलेला संन्यासी मोक्ष प्राप्त करतो.

स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु

नियमाप्रमाणे स्नान करून आणि आचमन करून, तो शुद्ध होऊन देवालयात किंवा इतर पवित्र ठिकाणी जातो.

धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः

धुतलेले काषाय वस्त्र परिधान करून, अंगावर भस्म लावून तो फिरतो.

आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्

तो नेहमी वेदांतात सांगितलेल्या आध्यात्मिक साधनेचा अभ्यास करतो.

वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्

तो रोज वेदांचा अभ्यास करावा; अशा व्यक्तीला सर्वोच्च अवस्था मिळते.

क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः

क्षमा, दया आणि समाधान — ही त्याची विशेष व्रते आहेत.

कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि

तो दररोज स्नान करावा आणि फक्त भिक्षेवरच उदरनिर्वाह करावा.

स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्

तो दररोज स्वाध्याय करावा आणि सकाळ-संध्याकाळ सावित्रीचा जप करावा.

एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्

नेहमी एकाच व्यक्तीकडून मिळणारे अन्न, इच्छा, राग आणि मालकी यांचा त्याने त्याग करावा.

कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्

कमंडलू घेतलेला, विद्वान आणि त्रिदंडी असलेला तो त्या परम अवस्थेला पोहोचतो.

भैक्षेण वर्तनं प्रोक्तं फलमूलैरथापि वा

भिक्षेवर जगणे सांगितले आहे, किंवा फळे-मुळे यावरही उदरनिर्वाह करता येतो.

भैक्षे प्रसक्तो हि यतिर्विषयेष्वपि सज्जति

भिक्षेत आसक्त झाल्यास संन्यासी इंद्रियांच्या विषयांमध्येही गुंततो.

प्रक्षाल्य पात्रे भुञ्जीयादद्भिः प्रक्षालयेत् तु तत्

तो जेवणापूर्वी आपले पात्र धुवावे आणि जेवल्यावर ते पाण्याने स्वच्छ करावे.

भुक्त्वा तत् संत्यजेत् पात्रं यात्रामात्रमलोलुपः

जेवल्यावर, फक्त प्रवासासाठी लागेल तितक्यापुरतेच पात्र बाजूला ठेवावे आणि अधिकाची लालसा ठेवू नये.

वृत्ते शरावसंपाते भिक्षां नित्यं यतिश्चरेत्

पात्र भरले की, संन्याशाने नेहमी त्याच प्रमाणातच भिक्षा घ्यावी.

भिक्षेत्युक्त्वा सकृत् तूष्णीमश्नीयाद् वाग्यतः शुचिः

‘भिक्षा’ असे एकदा म्हणून, तो शांतपणे, वाणीवर संयम ठेवून आणि शुद्ध राहून जेवावा.

आदित्ये दर्शयित्वान्नं भुञ्जीत प्राङ्मुखोत्तरः

अन्न सूर्याला दाखवून मग पूर्वेकडे किंवा उत्तरकडे तोंड करून जेवावे.

आचम्य देवं ब्रह्माणं ध्यायीत परमेश्वरम्

पाणी घेतल्यावर परमेश्वर ब्रह्मदेवाचे ध्यान करावे.

चत्वारि यतिपात्राणि मनुराह प्रजापतिः

मनू या प्रजापतीने संन्याशांसाठी चार भांडी सांगितली आहेत.

संध्यास्वह्नि विशेषेण चिन्तयेन्नित्यमीश्वरम्

संध्याकाळी आणि विशेषतः अग्नीसमोर नेहमी परमेश्वराचे चिंतन करावे.

आत्मानं सर्वभूतानां परस्तात् तमसः स्थितम्

सर्व जीवांचा आत्मा अंधारापलीकडे स्थित आहे.

प्रधानपुरुषातीतमाकाशं दहनं शिवम्

तो प्रकृती आणि पुरुष यांच्याही पलीकडे आहे, आकाशासारखा, अग्नीप्रमाणे आणि मंगल आहे.