धर्माविरुद्धः कामः स्याद् ब्राह्मणानां तु नेतरः
धर्माला विरोध न करणारी इच्छा ब्राह्मणांसाठी योग्य आहे; अन्यथा नाही.
तस्मादर्थं समासाद्य दद्याद् वै जुहुयाद् यजेत्
म्हणून, संपत्ती मिळवून द्यावी, होम करावा आणि यज्ञ करावा.
ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्
हे पूर्वी ब्रह्मदेवांनी ब्रह्मज्ञान सांगणाऱ्या ऋषींना सांगितलं होतं.
दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
त्याला 'दान' असं म्हटलं जातं, जे भोग आणि मुक्ती दोन्ही फळं देतं.
तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति
माझ्या मते तेच खऱ्या अर्थाने मोठं धन आहे; बाकीचं कुणाचंतरी रक्षण करतं.
चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्
चौथं, जे शुद्ध आहे, ते सर्व दानांमध्ये श्रेष्ठ मानलं जातं.
अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्
म्हणून, कुठलाही फळाचा विचार न करता ब्राह्मणाला नेहमी दान द्यावं.
नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्
विशिष्ट कारणासाठी दिलेलं दान सज्जन लोकांनी आचरावं.
दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः
कोणत्यातरी इच्छेसाठी दिलेलं दान, धर्माचा विचार करणाऱ्या ऋषींनी सांगितलं आहे.
चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्
धर्माशी जोडलेल्या मनाने दिलेलं दान शुद्ध आणि मंगल असतं.
उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः
कारण सर्व दुःखांतून तारणारा असा योग्य पात्र मनुष्य नक्कीच जन्माला येईल.
अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्
जर दान योग्य पद्धतीने दिले नाही, तर त्याला फळ मिळत नाही.
वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्
सदाचारी आणि गरिबाला भक्तिभावाने दान द्यावे.
स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति
तो मनुष्य त्या परम स्थानाला पोहोचतो, जिथे गेल्यावर पुन्हा कधीच दुःख वाटत नाही.
ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते
जो वेदज्ञाला दान देतो, त्याचा पुन्हा जन्म होत नाही.
ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते
गरिब ब्राह्मणाला दान केल्याने सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.
अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्
अन्नदान सर्वांसाठी समान असते, पण विद्यादान त्याहून श्रेष्ठ आहे.
ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते
जो नियमाने विद्या देतो, त्याचा ब्रह्मलोकात सन्मान होतो.
सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्
सर्व पापांपासून मुक्त होऊन तो ब्रह्माचे स्थान प्राप्त करतो.
आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्
त्यालाच दान द्यावे; दान दिल्यावर उच्च अवस्था मिळते.
उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः
नियमाने उपवास करून, शांत, शुद्ध आणि एकाग्र मनाने,
गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्
गंध वगैरेने पूजन करून, त्याने ते वाचन करावे किंवा स्वतः म्हणावे.
यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति
जन्मापासून केलेले सर्व पाप त्या क्षणी नष्ट होते.
ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्
जो ब्राह्मणाला दान देतो, तो सर्व पापांवर मात करतो.
निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्
धर्मराजाला दर्शवून, ब्राह्मणांमुळे तो भीतीपासून मुक्त होतो.
तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति
पाण्याने भरलेली पात्रे अर्पण केल्याने ब्रह्महत्या पाप दूर होते.
शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्
पांढरे वस्त्र घालून, काळ्या तीळांनी अग्निला होम केल्यावर,
जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः
द्विज जन्मापासून केलेली सर्व पापे पार करतो.
यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्
जो कोणी काहीही देवदेवेश्वर शंकराला अर्पण करतो,
सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति
त्याचे सात जन्मांचे पाप त्या क्षणीच नाहीसे होते.