कूर्मपुराणम्

स्नानेनैव भवेच्छुद्धिः सचैलेन न संशयः

फक्त स्नान केल्यानेच शुद्धी मिळते, कपडे अंगावर असले तरी यात शंका नाही.

बान्धवो वापरो वापि स दशाहेन शुध्यति

नातेवाईक असो किंवा दुसरा कुणी असो, दहा दिवसांनी तो शुद्ध होतो.

तदाशौचे निवृत्ते ऽसौ स्नानं कृत्वा विशुध्यति

अशौचाचा काळ संपल्यावर स्नान केल्याने तो पूर्णपणे शुद्ध होतो.

तावन्त्यहान्यशौचं स्यात् प्रायश्चित्तं ततश्चरेत्

जितके दिवस अशौच असते, त्यानंतर प्रायश्चित्त करावे.

सपिण्डानां तु मरणे मरणादितरेषु च

सपिंड नातेवाईकांच्या मृत्यूला आणि इतर मृत्यूंनाही हे लागू आहे.

समानोदकभावस्तु जन्मनाम्नोरवेदने

एकाच पाण्याचा संबंध जन्मनावाच्या माहितीवरून ठरतो.

लेपभाजस्त्रयश्चात्मा सापिण्ड्यं साप्तपौरुषण्

स्पर्शाचा भाग घेणारे तिघे आणि आत्मा; सपिंड नाते सात पिढ्यांपर्यंत असते.

ऊढानां भर्तुसापिण्ड्यं प्राह देवः पितामहः

लग्न झालेल्या स्त्रियांसाठी सपिंड नाते पतीकडूनच मानले जाते, असे पितामह देवाने सांगितले आहे.

भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्

भिन्न वर्ण असणाऱ्यांचे सपिंड नाते तीन पिढ्यांपर्यंतच असते.

दातारो नियमी चैव ब्रह्मविद्ब्रह्मचारिणौ

दान करणारे, नियम पाळणारे, ब्रह्मज्ञान असणारे आणि ब्रह्मचर्य पाळणारे,

राजा चैवाभिषिक्तश्च प्राणसत्रिण एव च

राजा, अभिषिक्त आणि प्राणसत्र यज्ञ करणारा,

सद्यः शौचं समाख्यातं दुर्भिक्षे चाप्युपद्रवे

दुष्काळ किंवा संकटाच्या वेळी त्वरित शुद्धी मानली जाते.

सद्यः शौचं समाख्यातं सर्पादिमरणे तथा

सर्प वगैरे मृत्यू झाल्यासही त्वरित शुद्धी मानली जाते.

ब्राह्मणार्थे च संन्यस्ते सद्यः शौचं विधीयते

ब्राह्मणासाठी संन्यास घेतल्यास त्वरित शुद्धी सांगितली आहे.

नाशौचं कीर्त्यते सद्भिः पतिते च तथा मृते

पतित किंवा मरण पावलेल्या व्यक्तीसाठी सज्जन लोक अशौच मानत नाहीत.

न चाश्रुपातपिण्डौ वा कार्यं श्राद्धादि कङ्क्वचित्

अश्रू पडून मरण पावलेल्या किंवा पिंडासाठी श्राद्ध वगैरे विधी करू नयेत.

विहितं तस्य नाशौचं नाग्निर्नाप्युदकादिकम्

अशा व्यक्तीसाठी अशौच, अग्नी, पाणी किंवा अन्य काही विधी सांगितलेले नाहीत.

तस्याशौचं विधातव्यं कार्यं चैवोदकादिकम्

तिच्या शुद्धीसाठी योग्य विधी करावे लागतात आणि पाणी वगैरे दानही द्यावे लागते.

हिरण्यधान्यगोवासस्तिलान्नगुडसर्पिषाम्

सोने, धान्य, गायी, कपडे, तीळ, शिजलेला भात, गूळ आणि तूप —

आशौचिनां गृहाद् ग्राह्यं शुष्कान्नं चैव नित्यशः

अशौच असलेल्या घरातून नेहमी कोरडे अन्न घ्यावे.

अनाहिताग्निर्गृह्येण लौकिकेनेतरो जनः

ज्यांनी अग्नी प्रज्वलित केलेला नाही, त्यांनी घरगुती किंवा सामान्य अग्नीच वापरावा.

दाहः कार्यो यथान्यायं सपिण्डैः श्रद्धयान्वितैः

नातेवाईकांनी श्रद्धेने आणि योग्य पद्धतीने अंत्यसंस्कार करावा.

दशाहं बान्धवैः सार्धं सर्वे चैवार्द्रवाससः

दहा दिवस नातेवाईकांसह सर्वांनी ओले कपडे घालावे.

प्रेताय च गृहद्वारि चतुर्थे भोजयेद् द्विजान्

चौथ्या दिवशी घराच्या दाराशी मृतासाठी ब्राह्मणांना जेवू घालावे.

पूर्वं तु भोजयेद् विप्रानयुग्मान् श्रद्धया शुचीन्

सर्वप्रथम, शुद्ध ब्राह्मण दांपत्यांना श्रद्धेने जेवू घालावे.

अयुग्मान् भोजयेद् विप्रान् नवश्राद्धं तु तद्विदुः

नंतर, एकटे ब्राह्मणांना जेवू घालावे; हेच 'नवश्राद्ध' म्हणून ओळखले जाते.

एकं पवित्रमेकोर्ऽघः पिण्डपात्रं तथैव च

एक शुद्ध करणारे वस्त्र, एक पाण्याचा कलश आणि एक पिंडासाठी पात्र असावे.

सपिण्डीकरणं प्रोक्तं पूर्णे संवत्सरे पुनः

वर्ष पूर्ण झाल्यावर पुन्हा सापिंडीकरणाचा विधी करावा.

प्रेतार्थं पितृपात्रेषु पात्रमासेचयेत् ततः

मृतासाठी पितरांच्या पात्रात नैवेद्य ओतावा.