कूर्मपुराणम्

सद्यः शौचं समुद्दिष्टं सगोत्रे संस्थिते सति

समान गोत्रातील नातेवाईकाचा मृत्यू झाल्यास लगेच शुद्धी होते.

वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्यति

वैश्य पंधरव्या दिवशी शुद्ध होतो, तर शूद्राला एक महिना लागतो.

तेषामशौचे विप्रस्य दशाहाच्छुद्धिरिष्यते

त्यांच्यात ब्राह्मण दहा दिवसांनी शुद्ध मानला जातो.

स्वमेव शौचं कुर्यातां विशुद्ध्यर्थमसंशयम्

शुद्धीसाठी त्यांनी स्वतःच अशौच पाळावे, यात काही शंका नाही.

तद्वर्णविधिदृष्टेन स्वं तु शौचं स्वयोनिषु

प्रत्येकाने आपल्या जातीच्या आणि कुळाच्या नियमाप्रमाणे अशौच पाळावे.

वैश्यक्षत्रियविप्राणां शूद्रेष्वाशौचमेव तु

वैश्य, क्षत्रिय आणि ब्राह्मण यांना शूद्रांच्या सहवासामुळे अशौच येते.

शूद्रक्षत्रियविप्राणां वैश्येष्वाशौचमिष्यते

शूद्र, क्षत्रिय आणि ब्राह्मण यांना वैश्यांच्या सहवासामुळे अशौच येते.

अशौचं क्षत्रिये प्रोक्तं क्रमेण द्विजपुङ्गवाः

क्षत्रियाला अशौच किती काळ असावे हे क्रमाने सांगितले आहे, हे द्विजश्रेष्ठ.

दशरात्रेण शुद्धिः स्यादित्याह कमलोद्भवः

कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितले आहे की, दहा रात्रींनी शुद्धी मिळते.

अशित्वा च सहोषित्वा दशरात्रेण शुध्यति

एकत्र जेवून आणि राहून, दहा रात्रींनी शुद्धी मिळते.

अनदन्नन्नमह्नैव न च तस्मिन् गृहे वसेत्

त्या दिवशी त्या घरात न जेवावे, ना राहावे.

दशाहेन शवस्पर्शे सपिण्डश्चैव शुध्यति

मृतदेहाला स्पर्श केल्यास, सपींड नातेवाईक दहा दिवसांनी शुद्ध होतो.

दशाहेन द्विजः शुध्येद् द्वादशाहेन भूमिपः

द्विज दहा दिवसांनी शुद्ध होतो, राजा बारा दिवसांनी शुद्ध होतो.

षड्रात्रेणाथवा सर्वे त्रिरात्रेणाथवा पुनः

किंवा सर्वजण सहा रात्रींनी, किंवा पुन्हा तीन रात्रींनी शुद्ध होतात.

स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः

स्नान करून, तूप प्राशन केल्यावर ब्राह्मण आणि इतरही शुद्ध होतात.

अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति

अशौचाच्या काळात प्रेमापोटी कुणाला स्पर्श केल्यास, त्याच काळाने शुद्धी मिळते.

स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति

कपड्यांसह स्नान करून, अग्नीला स्पर्श करून, तूप प्राशन केल्यावर शुद्धी मिळते.

शूद्रे दिनत्रयं प्रोक्तं प्राणायामशतं पुनः

शूद्रासाठी तीन दिवस सांगितले आहेत, किंवा शंभर प्राणायाम केल्यासही शुद्धी मिळते.

त्रिरात्रं स्यात् तथाशौचमेकाहं त्वन्यथा स्मृतम्

अशौच तीन रात्री असते, किंवा दुसऱ्या प्रकारे एक दिवसही सांगितला आहे.

अन्यथा चैव सज्योतिर्ब्राह्मणे स्नानमेव तु

इतर वेळी ब्राह्मणासाठी फक्त स्नान आणि दिवा लावणे हेच आवश्यक आहे.

स्नानेनैव भवेच्छुद्धिः सचैलेन न संशयः

फक्त स्नान केल्यानेच शुद्धी मिळते, कपडे अंगावर असले तरी यात शंका नाही.

बान्धवो वापरो वापि स दशाहेन शुध्यति

नातेवाईक असो किंवा दुसरा कुणी असो, दहा दिवसांनी तो शुद्ध होतो.

तदाशौचे निवृत्ते ऽसौ स्नानं कृत्वा विशुध्यति

अशौचाचा काळ संपल्यावर स्नान केल्याने तो पूर्णपणे शुद्ध होतो.

तावन्त्यहान्यशौचं स्यात् प्रायश्चित्तं ततश्चरेत्

जितके दिवस अशौच असते, त्यानंतर प्रायश्चित्त करावे.

सपिण्डानां तु मरणे मरणादितरेषु च

सपिंड नातेवाईकांच्या मृत्यूला आणि इतर मृत्यूंनाही हे लागू आहे.

समानोदकभावस्तु जन्मनाम्नोरवेदने

एकाच पाण्याचा संबंध जन्मनावाच्या माहितीवरून ठरतो.

लेपभाजस्त्रयश्चात्मा सापिण्ड्यं साप्तपौरुषण्

स्पर्शाचा भाग घेणारे तिघे आणि आत्मा; सपिंड नाते सात पिढ्यांपर्यंत असते.

ऊढानां भर्तुसापिण्ड्यं प्राह देवः पितामहः

लग्न झालेल्या स्त्रियांसाठी सपिंड नाते पतीकडूनच मानले जाते, असे पितामह देवाने सांगितले आहे.

भिन्नवर्णास्तु सापिण्ड्यं भवेत् तेषां त्रिपूरुषम्

भिन्न वर्ण असणाऱ्यांचे सपिंड नाते तीन पिढ्यांपर्यंतच असते.