कूर्मपुराणम्

सद्यः शौचं भवेत् तस्य सर्वावस्थासु सर्वदा

त्याच्यासाठी सर्व अवस्थांमध्ये आणि सर्व वेळा लगेच शुद्धी होते.

सपिण्डानां त्रिरात्रं स्यात् संस्कारे भर्तुरेव हि

समान पिंड घेणाऱ्या नातेवाईकांसाठी तीन रात्रींचा काळ आहे, पण तो फक्त पतीच्या संस्कारासाठीच आहे.

ऊनद्विवर्षान्मरणे सद्यः शौचमुदाहृतम्

दोन वर्षांखालील मुलाच्या मृत्यूवेळी लगेच शुद्धी सांगितली आहे.

आप्रदानात् त्रिरात्रं स्याद् दशरात्रमतः परम्

दान दिल्यापासून तीन रात्रींचा काळ असतो; त्यानंतर दहा रात्रींचा काळ आहे.

एकोदकानां मरणे सूतके चैतदेव हि

समान पाणी घेणाऱ्यांमध्ये मृत्यू किंवा सूतक झाल्यासही हेच नियम लागू आहेत.

एकरात्रं समुद्दिष्टं गुरौ सब्रह्मचारिणि

गुरू आणि सोबतचे ब्रह्मचारी यांच्यासाठी एक रात्रीचा काळ सांगितला आहे.

गृहे मृतासु दत्तासु कन्यकासु त्र्यहं पितुः

मुलगी घरात दिली किंवा तिचा मृत्यू झाला, तर वडिलांसाठी तीन रात्रींचे अशौच असते.

त्रिरात्रं स्यात् तथाचार्ये स्वभार्यास्वन्यगासु च

गुरू, स्वतःच्या पत्नी आणि इतर स्त्रियांकरिता तीन रात्रींचा काळ आहे.

एकाहं स्यादुपाध्याये स्वग्रामे श्रोत्रिये ऽपि च

उपाध्याय आणि आपल्या गावातील विद्वान ब्राह्मणासाठी एक दिवसाचा काळ आहे.

एकाहं चास्ववर्ये स्यादेकरात्रं तदिष्यते

निवड न केलेल्या पत्नीकरिता एक दिवस; त्या वेळी एक रात्रीचा काळही सांगितला आहे.

सद्यः शौचं समुद्दिष्टं सगोत्रे संस्थिते सति

समान गोत्रातील नातेवाईकाचा मृत्यू झाल्यास लगेच शुद्धी होते.

वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्यति

वैश्य पंधरव्या दिवशी शुद्ध होतो, तर शूद्राला एक महिना लागतो.

तेषामशौचे विप्रस्य दशाहाच्छुद्धिरिष्यते

त्यांच्यात ब्राह्मण दहा दिवसांनी शुद्ध मानला जातो.

स्वमेव शौचं कुर्यातां विशुद्ध्यर्थमसंशयम्

शुद्धीसाठी त्यांनी स्वतःच अशौच पाळावे, यात काही शंका नाही.

तद्वर्णविधिदृष्टेन स्वं तु शौचं स्वयोनिषु

प्रत्येकाने आपल्या जातीच्या आणि कुळाच्या नियमाप्रमाणे अशौच पाळावे.

वैश्यक्षत्रियविप्राणां शूद्रेष्वाशौचमेव तु

वैश्य, क्षत्रिय आणि ब्राह्मण यांना शूद्रांच्या सहवासामुळे अशौच येते.

शूद्रक्षत्रियविप्राणां वैश्येष्वाशौचमिष्यते

शूद्र, क्षत्रिय आणि ब्राह्मण यांना वैश्यांच्या सहवासामुळे अशौच येते.

अशौचं क्षत्रिये प्रोक्तं क्रमेण द्विजपुङ्गवाः

क्षत्रियाला अशौच किती काळ असावे हे क्रमाने सांगितले आहे, हे द्विजश्रेष्ठ.

दशरात्रेण शुद्धिः स्यादित्याह कमलोद्भवः

कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाने सांगितले आहे की, दहा रात्रींनी शुद्धी मिळते.

अशित्वा च सहोषित्वा दशरात्रेण शुध्यति

एकत्र जेवून आणि राहून, दहा रात्रींनी शुद्धी मिळते.

अनदन्नन्नमह्नैव न च तस्मिन् गृहे वसेत्

त्या दिवशी त्या घरात न जेवावे, ना राहावे.

दशाहेन शवस्पर्शे सपिण्डश्चैव शुध्यति

मृतदेहाला स्पर्श केल्यास, सपींड नातेवाईक दहा दिवसांनी शुद्ध होतो.

दशाहेन द्विजः शुध्येद् द्वादशाहेन भूमिपः

द्विज दहा दिवसांनी शुद्ध होतो, राजा बारा दिवसांनी शुद्ध होतो.

षड्रात्रेणाथवा सर्वे त्रिरात्रेणाथवा पुनः

किंवा सर्वजण सहा रात्रींनी, किंवा पुन्हा तीन रात्रींनी शुद्ध होतात.

स्नात्वा संप्राश्य तु घृतं शुध्यन्ति ब्राह्मणादयः

स्नान करून, तूप प्राशन केल्यावर ब्राह्मण आणि इतरही शुद्ध होतात.

अशौचे संस्पृशेत् स्नेहात् तदाशौचेन शुध्यति

अशौचाच्या काळात प्रेमापोटी कुणाला स्पर्श केल्यास, त्याच काळाने शुद्धी मिळते.

स्नात्वा सचैलं स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुध्यति

कपड्यांसह स्नान करून, अग्नीला स्पर्श करून, तूप प्राशन केल्यावर शुद्धी मिळते.

शूद्रे दिनत्रयं प्रोक्तं प्राणायामशतं पुनः

शूद्रासाठी तीन दिवस सांगितले आहेत, किंवा शंभर प्राणायाम केल्यासही शुद्धी मिळते.

त्रिरात्रं स्यात् तथाशौचमेकाहं त्वन्यथा स्मृतम्

अशौच तीन रात्री असते, किंवा दुसऱ्या प्रकारे एक दिवसही सांगितला आहे.