कूर्मपुराणम्

येषां वापि पिता दद्यात् तेषां चैके प्रचक्षते

किंवा काहींच्या मते, त्या पितरांचा वडील त्यांच्या वतीने अर्पण करावा.

यो यस्य म्रियते तस्मै देयं नान्यस्य तेन तु

ज्याचा नातेवाईक मरण पावला आहे, त्यालाच अर्पण द्यावे; इतर कुणालाही नाही.

न जीवन्तमतिक्रम्य ददाति श्रूयते श्रुतिः

शास्त्रांमध्ये असे ऐकायला मिळते की, जिवंत व्यक्तीला वगळून अर्पण करू नये.

ऋक्यादर्धं समादद्यान्नियोगोत्पादितो यदि

नियुक्तीने जन्मलेला असल्यास, त्याने वेदाच्या भागातून अर्धा हिस्सा घ्यावा.

प्रदद्याद् बीजिने पिण्डं क्षेत्रिणे तु ततो ऽन्यथा

बीजदात्याला पिंड द्यावा; अन्यथा क्षेत्रस्वामीला द्यावा.

कीर्तयेदथ चैकस्मिन् बीजिनं क्षेत्रिणं ततः

मग एका वेळी बीजदाता आणि नंतर क्षेत्रस्वामी यांचा उल्लेख करावा.

अशौचे स्वे परिक्षीणे काम्यं वै कामतः पुनः

स्वतः अपवित्र, थकलेला किंवा इच्छा असल्यास, तो पुन्हा कर्म करू शकतो.

देववत्सर्वमेव स्याद् यवैः कार्या तिलक्रिया

सर्व काही देवांसारखेच करावे; तिळांची क्रिया यवांसह करावी.

नान्दीमुखास्तु पितरः प्रीयन्तामिति वाचयेत्

'शुभमुख असलेले पितर प्रसन्न होवोत' असे म्हणावे.

ततो मातामहानां तु वृद्धौ श्राद्धत्रयं स्मृतम्

मातामहांच्या वृद्धीच्या वेळी, तीन श्राद्धे सांगितली आहेत.

प्राङ्मुखो निर्वपेत् पिण्डानुपवीती समाहितः

पूर्वेकडे तोंड करून, उपवीती होऊन आणि एकाग्रतेने पिंड अर्पण करावा.

स्थण्डिलेषु विचित्रेषु प्रतिमासु द्विजातिषु

विविध वेदिकांवर, प्रतिमांवर किंवा द्विजांमध्येही.

पूजयित्वा मातृगणं कूर्याच्छ्राद्धत्रयं बुधः

मातृगणांची पूजा करून, ज्ञानी व्यक्तीने तीन श्राद्धे करावीत.

तस्य क्रोधसमाविष्टा हिंसामिच्छन्ति मातरः

जर तो रागाने भरला असेल, तर मातांचा त्याला दुखावण्याचा हेतू होतो.

मृतेषु वाथ जातेषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

मृत किंवा जन्मलेल्या ब्राह्मणांमध्ये, हे श्रेष्ठ द्विजांनो,

नकुर्याद् विहितं किञ्चित् स्वाध्यायं मनसापिच

कोणतेही ठरवलेले कर्म करू नये, आणि वेदाचा जरी मनाने जप करू नये.

शुष्कान्नेन फलैर्वापि वैतानं जुहुयात् तथा

कोरड्या अन्नाने किंवा फळांनी देखील वैतानिक यज्ञ करावा.

चतुर्थे पञ्चमे वाह्नि संस्पर्शः कथितो बुधैः

चौथ्या किंवा पाचव्या दिवशी अग्नीला स्पर्श करण्याची परवानगी आहे, असे ज्ञानी लोकांनी सांगितले आहे.

सूतकं सूतिकां चैव वर्जयित्वा नृणां पुनः

जन्म आणि प्रसूतीमुळे येणारे अशौच वगळता, इतर सर्व अशौच पुन्हा टाळावीत.

संस्पृश्याः सर्व एवैते स्नानान्माता दशाहतः

स्नान केल्यावर हे सर्वजण स्पर्श करण्यास योग्य आहेत, फक्त दहा दिवस अशुद्ध असलेली आई वगळता.

एकद्वित्रिगुणैर्युक्तं चतुस्त्र्येकदिनैः शुचिः

एक, दोन किंवा तीन पट काळ, किंवा चार, तीन किंवा एक दिवसानंतर शुद्धता मिळते.

चतुर्थे तस्य संस्पर्शं मनुराह प्रजापतिः

चौथ्या दिवशी त्यांना स्पर्श करण्याची आज्ञा मनू प्रजापतींनी दिली आहे.

यथेष्टाचरणस्याहुर्मरणान्तमशौवकम्

इच्छेनुसार वागणाऱ्यांसाठी मृत्यूमुळे येणारे अशौच मृत्यूपर्यंत राहते, असे सांगितले आहे.

प्राक्संस्कारात् त्रिरात्रं स्यात् तस्मादूर्ध्वं दशाहकम्

संस्कार होण्यापूर्वी तीन रात्रीपर्यंत अशौच असते; त्यानंतर दहा दिवस टिकते.

त्रिरात्रेण शुचिस्त्वन्यो यदि ह्यत्यन्तनिर्गुणः

दुसऱ्याला, जर तो पूर्णपणे गुणरहित असेल, तर तीन रात्रींनंतर शुद्धता मिळते.

जातदन्ते त्रिरात्रं स्याद् यदि स्यातां तु निर्गुणौ

ज्याचे दात आले आहेत आणि दोघेही गुणरहित असतील तर तीन रात्रीपर्यंत अशौच राहते.

त्रिरात्रमौपनयनात् सपिण्डानामुदाहृतम्

उपनयनानंतर सगोत्रीयांसाठी तीन रात्रीपर्यंत अशौच सांगितले आहे.

मातुश्च सूतकं तत् स्यात् पिता स्यात् स्पृश्य एव च

आईचे अशौच जसे सांगितले आहे तसेच राहते; वडील मात्र स्पर्श करण्यास योग्य आहेत.

ऊर्ध्वं दशाहादेकाहं सोदरो यदि निर्गुणः

दहा दिवसांनंतर, जर भाऊ गुणरहित असेल तर त्याचे अशौच एक दिवस राहते.